İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/133 Esas
KARAR NO : 2024/465
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/01/2024
KARAR TARİHİ : 06/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından Dikili... Asliye Hukuk Mahkemesinin Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket ile davalı borçlu arasında, müvekkilin ticari defterlerinden ve cari hesap kayıtlarından da anlaşılabileceği üzere bir süt alım - satım ilişkisi bulunduğunu aralarındaki geciken ödemeler sebebi ile işbu davaya konu 21.003,82 TL'lik cari alacak bakiyesi meydana gelmiş bulunduğunu davacı şirketin iyiniyetli olarak defalarca kez davalı borçlu ile iletişime geçmeye çalışsa da borçlu tarafından müvekkil şirkete 21.003,82-TL'ye dayanan cari hesap alacağına dair herhangi bir ödeme yapılmadıağından Dikili İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosya ile cari hesap bakiyesine dayanan alacağın tahsili talebi talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından itiraz edildiğini bu nedenle Davalı borçlunun haksız ve kötüniyetli itirazının iptaline ve takibin aynen devamına, Davalı-borçlu aleyhine haksız ve kötüniyetli itirazı ve alacağın likit olması sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen süre içerisinde cevap dilekçesi ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
DOSYANIN SAFAHATİ:
Eldeki dosya, ilk olarak davacı tarafça Dikili ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına ikame edilmiş olup, Mahkemece verilen ... Esas - ... Karar sayılı ve 08/01/2024 tarihli karar ile görevsizlik kararı verilerek dosyasının Mahkememize tevzi edildiği ve Mahkememizin işbu ... Esas sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
DELİLLER:
1-Dikili İcra Dairesinin ... E.sayılı takip dosyası
UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; Davacı-alacaklı ...Tarım Hayvancılık ve Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından davalı borçlu ... aleyhine 10.10.2023 tarihinde cari hesaptan kaynaklanan 21.003,82-TL toplam alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, 7 örnek ödeme emrinin borçluya 17.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 20.10.2023 tarihinde borcun tamamına, faize, faiz oranına ve ferilerine itiraz ettiği, 23.10.2023 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
2-Dikili Mal Müdürlüğü yazı cevabı
3-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı
4-İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı yazı cevabı,
5-Bergama Vergi Dairesi yazı cevabı,
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.
Tacir'in tanımının yapıldığı 6102 sayılı TTK md.12'ye göre, "(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur." Esnaf'ın tanımının yapıldığı TTK m.15'e göre, "(1) İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır."
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3/1-a maddesinde, ''Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri'' olarak ifade edilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 11/2 hükmü ''Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.'' şeklindedir.
21/07/2007 tarih 26589 sayılı R.G nin... sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin ayrımına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı :
'' a) Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri,
Ancak, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanların kendileri istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıt için zorlanmaması, yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların ise kayıtlarının, esnaf ve sanatkâr sicili marifetiyle ticaret siciline aktarılması,
b) 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri, ''şeklindedir.
Mahkememizce tarafların tacir araştırması yapılmış olup, yapılan araştırma sonucunda, davalının ticaret sicili ile ticaret odasında kaydının bulunmadığı, vergi kaydının da bulunmadığı anlaşılmıştır. Dava TTK'nın 4. maddesinde sayılan hususlardan olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeni ile dava mutlak ya da nispi ticari dava olarak nitelendirilecek davalardan değildir. Uygulanacak hükümler 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümleridir. Belirtilen nedenlerle mahkememiz görevli olmayıp eldeki davaya bakma görevinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu değerlendirilerek Mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar Dikili ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından uyuşmazlığın, 6102 sayılı TTK'nın 3. maddesi uyarınca bu Kanundan doğan hususların ticari iş olduğu, 4/1. maddesinde de her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davaların ticari dava bulunduğu, iş bu dosya taraflarının tacir olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de, Mahkemece davacı tarafından davanın ticaret mahkemesi sıfatıyla açılmış olması hususuna bağlı kalınmaksızın davanın ticari dava olup olmadığının irdelenmesi gerektiği, yukarıda açıklandığı üzere davalının tacir olmadığı, davanın mutlak ya da nispi ticari dava olarak nitelendirilecek davalardan olmadığı değerlendirilerek mahkememizce resen görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın görev yönünden USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, görevli mahkemenin DİKİLİ ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine,
2-Mahkememiz tarafından karşı görevsizlik kararı verilmiş olduğundan ve verilen karar HMK md. 341/2. gereği kesin olarak verildiğinden, HMK 22. madde hükmünde öngörüldüğü şekilde iki mahkeme arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığını gidermek ve yargı yerininin (görevli mahkemenin) belirlenmesi için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
3- Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin HMK'nın 323 ve 331. maddeleri uyarınca görevli ve yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 06/06/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı