İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/781 Esas
KARAR NO : 2024/70
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/10/2023
KARAR TARİHİ : 30/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin iplik ile dantel ve motiflerinin imalatı ile uğraştığını, davalının ise sahibi olduğu ... Giyim isimli ticarethaneyi işlettiğini, müvekkilinin davalıya ticaretini yaptığı sünnetlik ürünlerinin dantel ve motiflerini sattığını, müvekkilinin son birkaç yıldır ticaret sicile kayıtlı olmadığını ve bu yüzden bahse konu alım satımların davalının talebi üzerine faturalandırılmadığını, ancak sunulu sipariş fişlerinin, davalının eşi ...'nin banka hesabı üzerinden müvekkiline gönderdiği kısmi borç ödemelerine ilişkin banka dekontları ve taraflar arasındaki whatsapp mesajlaşmaları yoluyla işbu davanın haklılığı ispat olunacağını, müvekkilinin gelen sipariş ve bakiye borçları yazdığını, davalının sipariş ettiği bahse konu ürünlerin miktar, fiyat ve fişler arası devreden davalının bakiye borcuyla birlikte ... içerikleriyle uyumlu şekilde yer aldığını, birbiriyle tutarlı tüm delillerin işaret ettiği üzere taraflar arasında yürütülen ticarette davalının müvekkiline olan bakiye borcunun sürekli şekilde arttığını, eşinin banka hesabı üzerinden gerçekleştirdiği kısmi ödemeler ile müvekkiline ciro ettiği senetlerin borcunu karşılamaya yetmediğini, davalının ilerleyen süre zarfında da müvekkilini oyalar şekilde çok küçük meblağlarla borcunun tamamını ödemekten imtina ettiğini, müvekkilinin teslim ettiği siparişlerinin yine bir kısmına karşılık gelen taraflarınca İzmir ... İcra Dairesi' nin ... E. Sayılı kambiyo takibine konu edilen senet bedellerini de ödemekten kaçındığını, kalan kısım bakımından taraflarınca işbu davaya konu İzmir ... İcra Müdürlüğü ...E. no'lu dosyasına girişildiğini, davalının kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ettiğini belirterek; davanın kabulü ile, davalının yerinde olmayan itirazlarının kaldırılarak takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine; karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi ibra edilmemiştir.
DELİLLER:
1-İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası
2-Vergi Dairesi Kayıtları
Davacının hangi usulde defter tutmakla yükümlü olduğu ve yıllık gayri safi gelirinin bildirilmesi hususlarında Selçuk Vergi Dairesi Başkanlığı ile Cihanbeyli Vergi Dairesine yazılan müzekkerelere verilen 18.12.2023 tarihli ve 19.10.2023 tarihli cevabi yazılar ile yapılan tetkiklerde adı geçenin herhangi bir gelir unsurundan dolayı faal gelir vergisi mükellefiyet kaydına rastlanılmamış olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Davalının hangi usulde defter tutmakla yükümlü olduğu ve yıllık gayri safi gelirinin bildirilmesi hususlarında Konak Vergi Dairesi Başkanlığına yazılan müzekkere verilen 12.10.2023 tarihli cevabi yazı ile yapılan tetkiklerde 20/02/2014-18/09/2015 tarihleri arasında dairemiz mükellefi olduğunu ve 18/09/2015 tarihinde resen terk yaptığını , 01/03/2016 tarihinde yeniden dairelerinde faal olduğunu ve halan devam ettiğini, mükellefin 2016 ve 2017 yıllarında İşletme Hesabı Esasına göre defter tutmakta olduğunu, 2018-2019-2020-2021-2022 dönemleri için Bilanço Hesabı Esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği görülmüştür.
3-Ticaret Sicil Kayıtları
Davacı ile davalının ile ilgili herhangi bir kayda rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasına vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.
Tacir'in tanımının yapıldığı 6102 sayılı TTK md.12'ye göre, "(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur."
Esnaf'ın tanımının yapıldığı TTK m.15'e göre, "(1) İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır."
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3/1-a maddesinde, ''Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri'' olarak ifade edilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 11/2 hükmü ''Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.'' şeklindedir.
21/07/2007 tarih 26589 sayılı R.G nin ... sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin ayrımına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı :
'' a) Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri,
Ancak, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanların kendileri istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıt için zorlanmaması, yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların ise kayıtlarının, esnaf ve sanatkâr sicili marifetiyle ticaret siciline aktarılması,
b) 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri, ''şeklindedir.
Mahkememizce tarafların tacir araştırması yapılmış olup, yapılan araştırma sonucunda davalının her ne kadar tacir olduğu anlaşılmış ise de, davacının ticaret sicili ile ticaret odasında kaydının bulunmadığı, vergi kaydının da bulunmadığı anlaşılmıştır. Dava, TTK'nın 4. maddesinde sayılan hususlardan olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeni ile dava mutlak ya da nispi ticari dava olarak nitelendirilecek davalardan değildir. Uygulanacak hükümler 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümleridir. Belirtilen nedenlerle mahkememiz görevli olmayıp eldeki davaya bakma görevinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu değerlendirilerek Mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın görev yönünden USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, görevli mahkemenin İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine,
2-6100 sayılı HMK nun 20. maddesi uyarınca karar kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşirse kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde DOSYANIN GÖREVLİ İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-6100 Sayılı HMK nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli Mahkemece gözetilmesine,
4- Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin belirtilen süre içerisinde talep edilmemesi halinde HMK nın 20. Maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı asilin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 30/01/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı