İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/752 Esas
KARAR NO : 2024/383
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/05/2021
KARAR TARİHİ : 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03/10/2017 tarihinde müvekkili şirketin ZMMS poliçe ile sigortalısı ...plakalı aracın trafikte seyir halinde iken ... plakalı araca çarpması neticesinde ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı aracın sürücüsü olan ...'in yaşamını yitirdiğini, müvekkili şirket nezdinde sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün ehliyetinin bulunmadığı, olaydan 4 saat 22 dakika sonra yapılan alkol testinde 1,18 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, söz konusu kaza neticesinde zarar görenler için, davalı ile müvekkil sigorta şirketi arasındaki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi teminatı kapsamında, ...' in vefatı sebebiyle 31/10/2017 tarihinde 144.223,75 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminat ödemesi yapıldığını, hak sahibi 3. kişiye ödenmiş olan tazminat bakımından, poliçe tarafı davalı sigortalıya karşı rücu hakkı doğduğunu bu nedenle davalı sigortalıdan tahsili talebiyle Menemen İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı yanca takibin itiraz edilerek durdurulduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olup iptalinin gerektiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Dava dilekçesi ve ekleri davalı ...'a usulüne uygun davetiye ile tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı tarafından dilekçeler aşamasında davaya cevap verilmemiş, duruşmalara iştirak edilmemiştir.
DELİLLER:
1-Trafik kazası tespit tutanağı ve ekleri
2-Davacı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası
Davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalanan ... plaka sayılı aracın 03/10/2017 tarihinde karıştığı trafik kazası nedeniyle açılan hasar dosyası ve ekleri ibraz edilmiş, davacı sigorta şirketi tarafından kazada sigortalı araç sürücüsünün ölümüne sebebiyet verdiği müteveffa ...'in vefatından dolayı 15/01/2018 tarihinde 144.223,75-TL destekten yoksun kalma tazminat ödemesi yapıldığı bildirilmiş, ödemeye ilişkin dekont dosyaya ibraz edilmiştir.
3-Veraset ilamı
4-Trafik Tescil kayıtları
5-Alkol Muayene Raporu
Davaya konu 03/10/2017 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazasına karışan davacı sigortaya sigortalı ...plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın Menemen Devlet Hastanesinde kazadan 4 saat 22 dk sonra yapılan adli muayenesi sonucu düzenlenen raporda 0,538 promil alkollü olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
6- Menemen İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı ... Sigorta A.Ş. tarafından borçlular ... ve ... aleyhine ...plakalı aracın 03/10/2017 tarihinde karışmış olduğu kaza sebebiyle 3.kişiye ödenen maluliyet tazminatının sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğu tespit edildiğinden rücuen tahsili talebiyle 144.223,75-TL asıl alacak, 4.892,74-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 149.116,49-TL alacak için genel haciz yoluyla takip başlatıldığı, borçlu ... vekilinin 28/08/2019 tarihli itiraz dilekçesi ile borca ve takibe itirazı üzerine takibin 29/08/2019 tarihinde durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
7-Bilirkişi raporları
i)Kusur raporu
İzmir ....Tüketici Mahkemesi tarafından dosya kapsamında kusura ilişkin Adli Trafik bilirkişi ve Nörolog bilirkişiden aldırılan 16/03/2022 havale tarihli raporda özetle; 03.10.2017 tarihli trafik kazasının meydana gelişinde ...plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK nun 84., 56. ve 48. maddelerini ihlal ettiği, şerit ihlali yaparak diğer aracın seyir şeridine girdiği, ...plakalı araç sürücüsü ...' ın kazadan 4 saat 22 dk sonra yapılan alkol muayenesinde 0,53 promil alkollü olduğunun ölçüldüğü, alkolün vücuttan saatte 0,15 promil atıldığının bilindiği, buna göre kaza esnasında sürücünün 1.18 promil alkollü olduğu, 1,18 promil alkollü oluşunun kazanın meydana gelmesinde salt etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kazanın oluşunda etken olmadığının rapor edildiği anlaşılmıştır.
ii)Aktüer raporu
Mahkememizce, 03/10/2017 tarihli trafik kazasında ...'in vefatı sebebiyle yakınlarına ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatının belirlenmesi, davacının rücu talebinin sigorta poliçesi kapsamında irdelenmesi, hesaplamanın TRH 2010 tablosu uyarınca ve progresif rant yöntemi uyarınca yapılması, ayrıca davacının takipteki işlemiş faiz talebinin tespiti yönünden Aktüerya bilirkişisi ve Sigorta Hukuku alanında uzman bilirkişinde oluşan heyetten aldırılan raporda özetle; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-3 maddesinde, sigortanın kapsamı " Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde ifade edildiği,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 95.maddesi hükmüne göre ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmenin dayandığı kanun hükümlerine göre sigorta ettirene rücu edebileceği, 95.maddede yer alan düzenleme ZMMS Genel şartlarının B.4.maddesinde de bir hüküm olarak yer almış ve hangi hallerde sigortalıya rücu edileceğinin sayılmış olduğu,
Kaza tarihinde yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, B4 maddesinde "sigortacının sigortalıya rücu hakkı" başlığı altında yer alan C fıkrasında "Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar" için ödemede bulunan sigortacının sigortalısına rücu edeceğinin ifade edildiği,
03.10.2017 tarihli trafik kazanın oluşunda, ...plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın kural ihlali yaptığı, kaza sırasında 1.18 promil alkollü oluşunun kazanın meydana gelmesinde salt etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kazanın oluşunda etken olmadığı, kazaya neden olan ...plakalı kamyonetin davacı ...e Sigorta A.Ş. nezdinde kaza tarihini kapsayan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğu,
Davacı sigorta şirketinin kazada ölen ...'in desteğinden yoksun kalan eşi... ile oğlu ...'e toplam 144.223,75-TL destekten yoksun kalma tazminatı ödediği, ödenen tazminatın zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamında bulunduğu, KTK 95. madde ve ZMSS Genel Şartları B.4.c maddesine istinaden davacı ... Sigorta A.Ş.nin, zarar görene ödediği 144.223,75-TL tazminatı 15.01.2018 ödeme tarihinden itibaren işleyecek %9,75 avans faizi ile birlikte sigortalısından rücuen talep edebileceği, Menemen İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında takip tarihi itibari ile asıl alacak tutarının 144.223,75-TL, işlemiş faiz tutarının 2.003,33-TL olabileceği rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, Menemen İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı sigorta şirketi 03/10/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasına karışan araçlardan ...plakalı aracın ZMMS sigortacısıdır. Davacı sigorta şirketi tarafından, kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsünün vefatı nedeniyle müteveffanın mirasçılarına 15/01/2018 tarihinde yapılan 144.223,75-TL destekten yoksun kalma tazminat ödemesinin, davacının sigortalısı aracın sürücüsünün alkollü olması sebebiyle rücuen tahsili istemiyle davalı aleyhine davaya dayanak icra takibini başlatılmıştır. Bu surette taraflar arasındaki uyuşmazlık, Menemen İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan rücuen tazminat istemli takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, takibin yerinde olup olmadığı; davacının sigortacısı, davalının sigortalısı olduğu ...plakalı aracın 03/10/2017 tarihinde karıştığı trafik kazası neticesinde ...'in vefatı sebebiyle, davacı sigortacı tarafından zarar görenlere ödenen destek zararının araç sürücüsünün alkollü olduğundan bahisle davalı sigortalıdan rücusunun talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu trafik kazasının, 03/10/2017 günü saat: 05:40 sıralarında İzmir ili Menemen ilçesi İzmir Çanakkale yolu üzerinde Aliağa'dan İzmir istikametine syir halinde olan ...plakalı araç sürücüsü ...'ın orta ayırıcıdan karşı şeride geçerek kamyonetinin ön kısmı ile İzmir 'den Aliağa istikametine seyir halinde olan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön köşe kısımlarına çarpması sonucu meydana geldiği; kazanın oluşum şeklinin ve araçların konumlarının kaza tespit tutanağı ile sabit olduğu değerlendirilmiştir.
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada ... plakalı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki aracı ile seyrederken dikkatini yeterince seyir yönüne vermediği, seyir şeridini dikkatle izlemesi gerekirken bu kurala uymadığı, şerit ihlali yaparak diğer aracın seyir şeridine girdiği, kaza sırasında 1.18 promil alkollü olduğu, 2918 sayılı KTK nun 84., 56. ve 48. maddelerini ihlal ettiği anlaşıldığından asli kusurlu olduğu; ... plakalı araç sürücüsü müteveffa ...' in sevk ve idaresindeki araç ile kazanın meydana gelmesini engellemek için ani gelişen bu durum karşısında önlem alma imkanının bulunmadığı ve herhangi bir trafik kural ihlalinin bulunmadığı, oluşa etken hatalı tutum ve davranışının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı ... Sigorta A.Ş., dava konusu kazaya asli kusuruyla sebebiyet veren ...plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olup, davalı ise aracın işletenidir. Davaya konu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik kazasısında karşı taraf ... plakalı araç sürücüsünün vefatı nedeniyle davacı tarafından müteveffanın mirasçılarına 15/01/2018 tarihinde yapılan 144.223,75-TL destekten yoksun kalma tazminat ödemesinin kazaya sebebiyet veren sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunun anlaşılması sebebiyle davalı sigortalıdan rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
2918 sayılı KTK.nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ve kanlarındaki alkol miktarı 0.20 promilin üstünde olan diğer araç sürücülerinin karayolunda araç araç kullanamayacakları açıklanmıştır.
Ayrıca Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.c maddesinde; Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlarda sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. Bununla birlikte Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.c maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir. O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün münhasıran alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1409. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/12417 Esas, 2019/5548 Karar sayılı kararı)
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunup bulunmadığı hakkında mahkemece nöroloji uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın münhasıran alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713, YHGK 14.05.2014 gün ve 2013/17-1098, 2014-644; YHGK 13.05.2015 gün ve 2013/17-2156, 2015/1338 sayılı ilamları)
Somut olayda; Davalıya ait ...plakalı aracın davacıya 23/02/2017 başlangıç tarihli ZMMS poliçesi kapsamında sigortalı olduğu, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ile 03/10/2017 tarihinde davalıya ait olan ve dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın sebebiyet verdiği kazanın oluşumunda ...'ın alkollü olarak hususi otomobil kullanmaktan dolayı kusurlu olduğunun tespit edildiği, poliçe, kaza tespit tutanağı ve alkol raporu uyarınca sabittir.
Dosyanın esasının çözümlenebilmesi için mahkememizce trafik bilirkişisi ve nöroloji uzmanına tevdi edilmiş olup aldırılan raporda sürücü ...'ın kaza sırasında 1.18 promil alkollü olup güvenli sürüş yeteneğini yitirdiği, kazanın oluşmasında ek bir etkenin de bulunmadığı, bu durumda kazanın salt alkol etkisi ile meydana geldiği kanaati ileri sürülmüştür. Netice itibariyle; Yargıtay İçtihatlarına uygun olarak bilirkişiler tarafından düzenlenen raporla rücuen tazminata konu olayın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği tespit edildiğinden davacı tarafından ileri sürülen rücu talebinin yerinde olduğu, mahkememizce aktüer bilirkişiden aldırılan raporda davacı sigorta şirketi tarafından ödemenin yapıldığı tarih itibariyle yapılan hesaplamalar neticesinde davacı tarafından yapılan 144.233,75-TL tutarındaki ödemenin destekten yoksun kalanların gerçek zararının altında kaldığı, bu bağlamda davacının yapmış olduğu ödemenin davalıya rücu edilebileceği kanaatine varılarak davanın asıl alacak yönünden kabulüne, faiz talebi yönünden 15/01/2018 olan ödeme tarihi ile 07/03/2018 olan takip tarihi arasındaki 52 günlük süreye ilişkin talep edilebilecek faiz tutarının 2.003,33-TL olduğu hesap edildiğinden işlemiş faiz talebinin bu miktar üzerinden olmak üzere kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak belirlenebilir olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının Menemen İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazının 144.223,75-TL asıl alacak ve 2.003,33-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 146.227,08-TL yönünden iptaline, takibin bu miktar ve bu miktara takip tarihinden itibaren takip talebinde belirtilen oranda işletilecek faiz üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında (29.245,41-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 9.988,77-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin harç olarak alınan toplam 5.093,06-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.895,71-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince Menemen Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 1.294,42-TL'sinin davalıdan alınarak, 25,58-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan toplam 5.093,06-TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının iş bu dosyada yaptığı ve karşıladığı toplam 6.831,95-TL yargılama giderinden (posta+ tebligat+ bilirkişi ücreti+ başvurma harcı) kabul ve red oranına göre hesaplanan 6.699,41-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 23.396,33-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının derhal ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 23/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı