İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/730 Esas
KARAR NO : 2024/380
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 28/02/2023
KARAR TARİHİ : 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketine, ... numaralı sigorta poliçesi ile mecburi mali mesuliyet rizikolarına karşı sigorta edilmiş bulunan ...'in maliki olduğu, sürücüsü tespit edilemeyen "..." plakalı aracın, 26.02.2021 günü saat 10.30 sıralarında ... doğru seyir halindeyken tespit edilemeyen sürücünün aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu sağ yan kısımları ile park halinde bulunan ...plakalı aracın sol yan kısımlarına, yine park halinde bulunan ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpmış olması ve bu aracında çarpmanın etkisiyle araç önünde park halinde... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması neticesi maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sebebi ile dava dışı "..." plakalı araçta hasar meydana geldiğini, hasar sebebiyle... plakalı araç malikine 10.315,00 -TL hasar ödemesi yapıldığını, Sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 81/b uyarınca " Kazada ölen, yaralanan veya maddi hasar var ise bu kaza trafiği, can ve mal güvenliğini etkilemiyorsa, sorumluluğun saptanmasında yararlı olacak kanıt ve izler dahil, kaza yerindeki durumu değiştirmemek" yükümlüğü altında olup, aksi halde aynı kanunun 95. maddesi ve trafik sigorta poliçesinin genel şartlarının B.4/f maddesi" Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" gereğince, sürücünün olay yeri terk etmesi ağır kusuru nedeni ile sigorta şirketinin ödemek zorunda kaldığı tazminatı rücuen tazmin etmek zorunda olduğunu, müvekkilinin üçüncü kişinin kasko Sigorta şirketine ödediği sigorta tazminatını mecburi mali mesuliyet sigorta poliçesi genel şartları gereğince sigortalısına rücu etme hakkı doğduğunu, ödenen 10.315,00 -TL'sının faizi ile toplam tutarı olan 10.825,59-TL'sının tediyesini teminen İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. No.lu dosyası ile davalı aleyhine açılmış bulunan takibin davalı vekilinin yasal süresi içinde yaptığı vaki itirazları ile durdurulduğunu beyanla davalının İzmir ... İcra... E. Sayılı takip dosyaya vaki itirazlarının iptali ile takibin devamına, alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... plakalı aracın maliki olduğunu, aynı zamanda eşi olan ... ile kiralama sözleşmesi yapmış olduğunu, "..." isimli firmanın sahibi olan ... de bu aracı ... firmasında kiralamak için kullandığını, söz konusu aracın 25.02.2021 tarihinde ... isimli şahsa kiralandığını ve bu kiralama süresi içerisinde 26.02.2021 tarihinde dava konusu hasara uğrayan araçla birlikte park halinde bulunan 3 araca çarpmış olduğunu, akabinde araç sürücüsünün, aracı da bırakarak olay yerini terk etmiş olduğunu, bu kazada müvekkilin araç işleteni olarak sorumluğu olsa da olayın gerçekleşmesinde kusursuz olduğunu, kazayla herhangi bir illiyet bağının olmadığını, bu nedenle kaza anında aracı kiralayan ... adlı kişiye davanın ihbarını talep ettiklerini, davacı, kazada araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle rücu hakkına sahip olduğunu iddia etse de emsal Yargıtay kararlarında da sıklıkla vurgulandığı üzere, sadece olay yerini terk durumunun rücu sebebi olmadığını, Maddi hasarlı trafik kazalarında; Sürücü olay yerinden ayrılmış ancak daha sonra polise müracaat ederek kazayı bildirmiş ise, Kaza anında, kaza yapan karşı taraftan korkup, can güvenliğinden endişe ederek olay yerinden uzaklaşmış ise, Kazanın meydana geldiği yerde durmak başkaca kazalara yol açacağı için olay yerinden daha uygun bir yere aracını götürmüş ise, sigortanın karşı tarafa ödediği tazminatı olay yerini terk eden sürücüden ya da araç sahibinden geri almasına yasal imkân bulunmadığını, öncelikle bu hususların araştırılmasını, sayılan şartların söz konusu olup olmadığının belirlenmesini, buna göre hüküm kurulması gerektiğini, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 21.02.2019 tarihinde... E. ... K. Sayılı kararında açık bir şekilde sadece olay yerini terk etmenin sigorta şirketinin rücu etmesi için yeterli olmayacağının belirtilmiş olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İHBARA CEVAP:
Davalının ihbar talebi üzerine dava ...'e ihbar olunmuş, ihbar olunanın hükümlü olması nedeniyle vasisi Rahime Geniş tarafından sunulan ihbara cevap dilekçesinde özetle; İzmir ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin Esas No:... ile görülen ceza dava dosyalarında kaza ile ilgili İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturmada; davada mağdur sıfatı ile yer alan ...'in kaza neticesinde yapılan soruşturmada kendisine ait ehliyetini kayıp ettiğini, bahse konu ehliyetini tanımadığını beyan ettiğini, ... adlı şahıs tarafından kendisin bilgisi olmadan kullanıldığını, kayıp edilen ehliyet ile ... adlı şahsın; kendisini ... diye tanıtarak "..." firması sahibi ...'den kazaya karışan aracı kiraladığını, suça konu olan araç kiralama sözleşmesinde yer alan ve ... adına atfen atılan imzanın bilirkişi raporu ile ... tarafından değil, ...'in eliyle atıldığının , tespit edildiğini, yine "..." firması sahibi ve aracı ... adına atfen ... tarafından atılan imza ile ...'e kazaya karışan arabayı kiraya veren ...'in vermiş olduğu ifadede; Araç kiralamak isteyen ... adlı şahsın ...'e ait ehliyeti ibraz ederek aracı kiraladığını, kiralama işlemi gerçekleştirilirken ...'in yanında başka bir şahıstan bahsedilmediğini, kiralama işlemi esnasında ehliyetteki fotoğrafın şüpheliye biraz benzediğini fark etmesine ve şüphelenmesine rağmen ehliyet haricinde doğrulama amaçlı başka geçerli bir belge istemeyerek kiralama işleminde kusurlu olduğunu, ...'in mağdur ve şikayetçi olması nedeni ile İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı Takip Dosyası ve İzmir ... İcra Müdürlüğü... E Sayılı dosyalarında Mağdur ...'e rucu eden herhangi bir ödeme var ise reddini ve delillere istinaden asıl kusuru olan şahıslardan temin edilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DOSYANIN SAFAHATI:
Eldeki davanın ilk olarak davacı tarafça İzmir ...Tüketici Mahkemesinde açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde 20/06/2023 tarih... E. ... K. sayılı görevsizlik kararı üzerine, dosyanın Mahkememize tevzii olunduğu anlaşılmakla, dosya Mahkememizin... esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLER:
1-Trafik kazası tespit tutanağı
2-Davacı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası;
Davacı sigorta şirketi tarafından ... nolu sigorta poliçesi ve hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, ... nolu hasar dosyası kapsamında 26/02/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasarlanan... plaka sayılı araçta oluşan hasar bedeline ilişkin ... plaka sayılı aracın kasko sigortacısı ...A.Ş. ye 27/05/2021 tarihinde 10.315,00-TL ödeme yapıldığı bildirilmiş, ödemeye ilişkin dekont ibraz edilmiştir.
3- Trafik Tescil Kayıtları
4-Ekspertiz Raporu
Dosya kapsamında hasar onarım bedeli tespitine konu dava dışı ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar onarımın tespiti için ... Ekspertizlik Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 29.03.2021 / 10.03.2021 tarihli Ekspertiz Raporunda;... plaka sayılı araçta meydana gelen kaza ile hasarın, hasar ile hasar onarım kalemlerinin uyumlu olduğu, yedek parça ve işçilik kalemlerine ıskonto uygulanmadan 26.02.2021 riziko tarihi orijinal yedek parça fiyatlarıyla onarım bedelinin KDV dahil 10.315,10 TL olduğu tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
5-İzmir ... İcra Dairesinin... Esas Sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlu ... aleyhine, sigortalı ... plakalı aracın olay yerini terk eden sürücünün sebep olduğu 26/02/2021 tarihli trafik kazası neticesinde ... plakalı aracın hasarına ilişkin ödenen tazminatının rücuen tahsili talebiyle 10.315,00-TL asıl alacak, 510,59-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.825,59-TL alacak için genel haciz yoluyla takip başlatıldığı, borçlunun 17/01/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibe, borca ve ferilerine itirazı üzerine takibin 17/01/2022 tarihinde tiraz süresinde yapılmışsa (borca kısmen itiraz edilmiş ise itiraz edilen kısımla sınırlı kalarak) takibin İİK.md.66 uyarınca takibin süresinde yapılmış olması halinde durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
6-Bilirkişi raporu
Mahkememizce, dava konusu trafik kazasında tarafların kusur durumlarının tespiti, dava dışı... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle rayiç bedelinin ve aracın tamir bedelinin ne kadar olduğu davacı sigortacı tarafından dava dışı... plakalı aracın hasarı sebebiyle yapıldığı belirtilen 10.315,00-TL'nin araçta meydana gelen gerçek hasar miktarı ile uyumlu olup olmadığının tespiti, İhbar olunan dahil taraf beyanları irdelenerek, davacının sigortalısı olan davalıya, rücuen tazminat talebinin poliçe ve somut olayın oluşu kapsamında değerlendirilmesi, davacının talep edebileceği rücuen tazminat miktarının yukarıdaki hususlar çerçevesinde belirlendikten sonra, davacının takipteki işlemiş faiz talebinin yerinde olup olmadığı, talep edilebilecek işlemiş faiz tutarının ne kadar olacağının hesap edilmesi hususlarında Otomotiv Uzmanı bilirkişi, Trafikçi bilirkişi ve Sigorta Hukuku Alanında Uzman Nitelikli Hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten aldırılan 06/05/2024 havale tarihli raporda özetle; Olay yerini terk etmesi nedeniyle tespit edilemeyen sürücü idaresindeki davacı ... A.Ş. nezdinde davalı ... adına ZMMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobil ile hava yağışsız ve açık olduğu olay günü gündüz saat 10:30 sıralarında, meskun mahal içi ... Bulvarını takiben ... caddesi istikametinden Eski İzmir caddesi istikametine doğru seyrederken dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne vermemek, direksiyon hakimiyetine gerekli önem ve özeni göstermemek, aracının hızını yol ve trafik durumunun gerektirdiği mahal şartlarına uyarlamamak suretiyle, mevcut seyir hızıyla olay mahalli Bozyaka EAH Acil önüne bu haliyle yaklaşması sonucu sevk ve idare hatasıyla, yolun sağında yola paralel vaziyette nizami park halinde bulunan dava dışı araçlardan önce ...plakalı araca, sonra bu aracın önünde yine nizami park halinde bulunan dava dışı ... plakalı araca çarpıp, çarpmanın etkisiyle ... plakalı araçta önünde kendisi gibi nizami park halinde bulunan dava dışı... plakalı araca çarpmasıyla neticelenen dört araçlı maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine dikkat ve özen yükümlüğüne aykırı davranış faktörleriyle sebebiyet verdiği olayda, 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 52/B (Sürücüler hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar) ile sürücü asli kusurlarından 84/L ( Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma) hükümlerini ihlal ettiği,
Dava dışı ..., ... ve... plakalı olmak üzere her üç dava dışı araçlar olay mahalli yolun sağ kenarında yola paralel vaziyette, trafik akımını engellemeyecek şekilde nizami park halinde olmaları nedeniyle kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etkenlikleri olmadığı,
Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı kanaatine varıldığı,
Dosya kapsamında yapılan incelemede... plaka sayılı... 2014 model otomobilde meydana gelen kaza ile hasarın, hasar ile hasar onarım kalemlerinin uyumlu olduğu, yedek parça ve işçilik kalemlerine ıskonto uygulanmadan 26.02.2021 riziko tarihi orijinal yedek parça fiyatlarıyla KDV dahil 10.315,10 TL olarak hesaplanan hasar onarım bedeline iştirak edildiği,
Hasar onarım bedeli tespite konu... plaka sayılı aracın 26.02.2021 riziko tarihi itibarıyla... sitesinde 9/1143 sıra no ile yapılan sorgulamada aracın model yılı itibarıyla Kasko değerinin. 233.546,00 TL olduğu 2. el piyasa rayiç değeri araştırılmış olup, yaşı, kilometre durumu, kullandığı yakıt ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile bakım onarım durumu, aracın segmenti, pazarlık payı dikkate alınarak aşağıdaki tabloda ortalama güncel değeri 975.000,00 TL olarak yer alan tespite konu aracın, Ülkemizde bu konuda geriye dönük veri tabanı olmaması, yaşanan enflasyonist ortam, araç fiyatlarındaki aşırı değerlenme ve pazarlık payı da dikkate alınarak Kamu İhale Kurumu Fiyat Güncelleme Tablosu çarpanları kullanılarak 26.02.2021 riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 365.000,00 TL mertebesinde olduğu ve tamirinin ekonomik olduğu görüş ve kanaatine varıldığı,
Sigortalı araç sürücüsünün kaza yerinden firar ettiği, KTK 95 maddesi ve ZMSS genel Şartları B.4.f maddesine istinaden zarar görene ödemede bulunan zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davacının ödediği tazminatı sigortalısı davalıdan rücuen talep edebileceği,
Ödeme belgesi ibraz edildiği takdirde İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında takip tarihi itibari ile asıl alacak tutarının 10.315,00-TL işlemiş faiz tutarının 508,68-TL olabileceği, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ZMSS poliçesine dayalı olarak davacı sigorta şirketinin 3. kişiye ödediği hasar bedelinin kendi sigortalısından rücuen tahsiline ilişkin İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacı sigortacının davalı sigortalısına rücuen tazminat istemine dayalı olarak başlattığı takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, davacı sigortacının davalı sigortalısına rücu koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. Dosyaya ibraz edilen tutanak, kroki, fotoğraf, bilgi ve beyanlara göre kazanın oluşumunun; 26.02.2021 günü saat 10:30 sıralarında, davacı ... A.Ş. nezdinde davalı ... adına ZMMS (trafik) poliçesiyle sigortalı olay yerini terk etmesi nedeniyle tespit edilemeyen sürücü idaresindeki ... plakalı aracın meskun mahal içi ... Bulvarını takiben ... caddesi istikametinden Eski İzmir caddesi istikametine doğru seyrederken olay mahalli Bozyaka EAH Acil önüne geldiğinde yolun sağında yola paralel vaziyette nizami park halinde bulunan dava dışı araçlardan önce ...plakalı araca, sonra bu aracın önünde yine nizami park halinde bulunan dava dışı ... plakalı araca çarpıp, çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracında önünde kendisi gibi nizami park halinde bulunan dava dışı... plakalı araca çarpması neticesinde meydana geldiği; kazanın oluşumu yönünde kaza tespit tutanağı ile alınan bilirkişi raporunun aynı yönde olmakla kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 52/b (Sürücüler hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar) ile sürücü asli kusurlarından 84/l ( Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma) hükümlerini ihlal ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğu, dava dışı ..., ... ve... plaka sayılı araçların olay mahallinde trafik akımını engellemeyecek şekilde nizami park halinde olmaları nedeniyle kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı hatalı tutum ve davranışının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı ... A.Ş. dava konusu kazaya asli kusuruyla sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olup, davalı ise aracın işletenidir. Davaya konu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik kazasısında hasarlanmasına sebep olduğu... plaka sayılı araçta oluşan hasar bedeline ilişkin davacı sigorta şirketi tarafından aracın kasko sigortacısı ...A.Ş.'ye 27/05/2021 tarihinde 10.315,00-TL hasar ödemesi yapıldığı, davamıza konu takip dosyasında ödenen toplam 10.315,00-TL'nin kazaya sebebiyet veren sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk etmiş olduğunun anlaşılması sebebiyle davalı sigortalıdan rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde ödemede bulunan sigortacının sigortalısına rücu sebepleri düzenlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Somut uyuşmazlıkta çözümlenmesi gereken sorun ZMMS poliçesi bulunan dava konusu araç bakımından meydana gelen trafik kazası neticesinde olay mahallinin terk edilmesinin tek başına poliçeyi teminat kapsamından çıkarıp çıkarmadığına ilişkindir.
Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, bunlardan bir tanesi de kazadan sonra olay yerinin terk edilmesidir. 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri nedeniyle bedensel hasarlı trafik kazası sonucu zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalısına karşı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesine göre olay yerini terk nedeniyle rücu davası açabilecektir. Zira bedensel hasarlı trafik kazalarında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır.
Buna göre, "bedeni hasar"a neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketinin zarar gören 3. kişilere ödediği tazminatı sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır.
Rücu için gerekli sebebin, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden birine dayanması gerekmektedir. Somut olayda; sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı, olay yerinden kaçtığı anlaşılmıştır. Bu halde B.4.f maddesi gereği rücu imkanı olduğu açık olmakla davacı tarafın rücu talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
Davacının dava dışı ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle ödenen bedele ilişkin davalı sigortalısına rücu hakkının doğduğu, bu sebeple davacı tarafından davalı aleyhinde başlatılan takibin yerinde olduğu kanaatiyle davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiş, alacak belirlenebilir olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar davalı tarafça davaya konu kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın 3 yıllık sözleşme ile ...'ya kiralandığı belirtilerek kira sözleşmesi ibraz edilmiş ise de,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. Maddesinde "İşleten: araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
Yargıtay .... HD'nin... E. ... K. Sayılı kararında belirtildiği üzere; bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarakta, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay’ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Somut olayda davalı kazaya karışan aracın dava dışı ... ...'e kiralandığını ileri sürmüş ise de, aracın kiralandığı kişinin aynı zamanda davalının eşi olan ... olduğu anlaşıldığından bu durumda davalının araç üzerindeki fiili hakimiyetinin yok olduğu kabul edilemeyeceğinden davalının bu yöndeki savunmalarına itibar edilememiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazına konu ettiği 10.315,00-TL asıl alacak ile 508,68-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.823,68‬-TL'lik kısım yönünden itirazının iptaline, takibin bu miktarlar ve bu miktara takip tarihinden itibaren takip talebinde belirtilen oranda işletilecek faiz üzerinden devamına,
2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında (2.164,73-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 739,36-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 54,13-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 505,33-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 179,90-TL, başvurma harcı olarak yapılan 179,90-TL olmak üzere toplam 359,80-TL ile davacının iş bu dosyada yaptığı ve karşıladığı toplam 7.942,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 8.301,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 10.823,68‬-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 23/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı