İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/682 Esas
KARAR NO : 2024/168
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 04/09/2023
KARAR TARİHİ : 29/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, dava dışı keşideci ... ve Ticaret Limited Şirketinin Keşidecisi olduğu ... İt.İh.San.Tic.Ltd.Şti.'nin hamili olduğu ... AŞ.'nin ... nolu ... Şb.sine ait ... nolu hesaptan keşide edilen ... çek no'lu 31.12.2023 Keşide Tarihli 150.000,00 TL. Bedelli çek ile ... çek no'lu 31.01.2024 Keşide Tarihli 150.000,00 TL. Bedelli toplam 2 adet çeki çek hamili ... İt.İh.San.Tic.Ltd.Şti.'nden yaptıkları ticari işler karşılığı teslim aldığını, keşideci, ... ve Ticaret Limited Şirketinin ... İt.İh.San.Tic.Ltd.Şti.'ne keşide edip verdiğini, ... İt.İh.San.Tic.Ltd.Şti tarafından da müvekkili şirkete ciro edilerek teslim edildiğini, dava konusu çekleri müvekkili şirket yetkilisi, evrak çantasında bulundurduğunu ve 31.08.2023 tarihinde gittiği bir alışveriş sebebi ile müvekkilimin beyanına göre mağazalara ait alışveriş kartlarının bulunduğu küçük bir cüzdan içerisine koymuş olduğu kartlar ve kartvizitlerin yanında bulunduğunu, ancak 31.08.2023 tarihli alışverişi sırasında ilgili alışveriş mağazasının kartını çıkartmak isterken kartların bulunduğu cüzdanın olmadığını fark ettiğini ve tüm aramalarına rağmen ilgili cüzdanı ve dava konusu çekleri bulamadığını, kuvvetle muhtemel cüzdanı düşürmek suretiyle hem kart ve kartvizitleri hem de dava konusu çekleri zayi ettiğini bildirdiğini belirterek öncelikle söz konusu çeklerin dava sonuna kadar ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararlı müzekkerenin ... Bankası AŞ. ... Şubesine yazılmasına ,dava konusu olan toplam 300.000,00 TL. bedelli iki adet çekin iptaline karar verilmesin talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çekleri fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Çekler konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çeklerin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çekler Mahkememize ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)
Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çeklerin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çeklerin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin kabulüne,
Keşidecisi ... ve Ticaret Şirketi, muhatap bankası Türkiye ... Bankası A.Ş. ... Şubesi olan, 31/12/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 150.000,00-TL bedelli çek ile 31/01/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı 150.000,00-TL bedelli çeklerin zayi sebebiyle iptaline,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile 157,75-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK'nın 392. Maddesi gereği şartın gerçekleşmesinden sonra davacı yana iadesine,
5-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İzmir BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 29/02/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı