İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/293 Esas
KARAR NO : 2024/307
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/04/2023
KARAR TARİHİ : 25/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.01.2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkiline ait ... plakalı araçta hasar meydana geldiğini; kazanın oluşumunda ... plakalı aracın tam kusurlu olduğunu; davalı sigorta şirketi tarafından 83.780,00-TL maddi hasara ilişkin ödeme yapıldığını; ... plakalı araçta oluşan hasarın ve zararın tespiti için ... Sigorta Eksperliği tarafından inceleme yapıldığını ve yapılan inceleme neticesinde 65.000,00-TL değer kaybı meydana geldiğinin tespit edildiğini; davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybı bedeli olarak 32.158,64-TL ödeme yapıldığını; müvekkiline ait ... plakalı aracın 45 gün süreyle onarımda kaldığını ve bu aracın ticari bir araç olduğundan tamirde olduğu süreç içerisinde, araçtan ve gelirden mahrum kalındığını, ticari taksi olan aracın günlük 1.500,00-TL gelir elde ettiğini beyanla ekspertiz ücreti için ödenen 442,50-TL'nin yargılama giderlerinden sayılarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye değer kaybı bedeli için 100,00-TL ve 45 günlük onarım süresi boyunca kullanılamaması nedeniyle yoksun kalınan ticari kazanç kaybı bedeli olarak 100,00-TL olmak üzere şimdilik 200,00-TL'nin, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava değerinin belirlenmesi; Davacı vekili 28/02/2024 havale tarihli dilekçesi ile dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu sonrasında dava dilekçesi ile 100,00-TL olarak talep olunan değer kaybı bedelini 12.741,36-TL arttırarak 12.841,36-TL olarak (sigorta şirketi açısından teminat limiti ile bakiyesi olan 4.061,36-TL ile sınırlı olmak üzere), 100,00-TL olarak talep olunan ticari kazanç kaybı bedelini 4.900,00-TL arttırarak 5.000,00-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç tamamlanmıştır.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması gerektiğini, Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceğini, 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceğini, yasal süre dolmadan açılan davanın hukuka aykırı olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini, yargılamanın ilerleyen aşamasında davalı tarafça davanın ıslah edilmesi halinde ıslah edilen kısım bakımından 2 yıllık zamanaşımının dolması söz konusu ise iş bu kısma ilişkin talebin zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, dava dilekçesinde belirtilen ... plakalı aracın, müvekkili şirket nezdinde 20.06.2022/2023 vadeli, ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı müvekkili şirketin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket tarafından tayin edilen bağımsız ve uzman eksper marifeti ile inceleme yapıldığını, yapılan inceleme neticesinde 04.01.2023 tarihli trafik kazası nedeniyle davacı aracında oluşan değer kaybı bedelinin 32.158,64-TL olduğunun tespit edildiğini ve bu miktarın davacı tarafa 07.02.2023 tarihinde ödendiğini, davacı aracında meydana gelen hasara ilişkin davacı tarafa 17.01.2023 tarihinde 83.780,00-TL ödeme yapıldığını, dava açılmasına müvekkili şirketçe sebebiyet verilmemiş olduğundan yargılama gideri ile vekalet ücreti yönünden aleyhe hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... Tic. Ve San. A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, araç kiralama sözleşmesi ile ...’a kiralandığını, müvekkilinin bu araç kiralama sözleşmesi nedeni ile işleten sıfatı bulunmadığını, müvekkili aleyhine açılan davanın öncelikle pasif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, kusur tespitine itiraz ettiklerini, araçta var olduğu iddia edilen hasarın giderilmesinin mi yoksa aracın perte ayrılmasının mı ekonomik olduğu, onarım yapılacak ise aracın durumuna göre bunun orijinal yada muadil parçalarla yapılıp yapılmayacağının değerlendirilmesi gerektiğini, buna göre araçta değer kaybının oluşup oluşmayacağı belirleneceğini, dava dilekçesinde bahsedilen eksper raporundaki değer kaybı bedeli olan 65.000,00-TL'nin gerçeklerle ve gerçek zarar ilkesi ile alakası bulanmadığını, afaki bedelin değerlendirmeye alınmasının mümkün olmadığı gibi iş bu afaki bedel üzerinden rapor düzenlediği belirtilen eksper raporu için ödendiği iddia edilen ücretin de, kabul edilemeyeceğini, Bu miktarda bir değer kaybı talebi davacının asıl amacının zararını gidermek değil zenginleşmek olduğunun göstergesi olduğunu, davacının araçta tazmini talep edilebilecek bir değer kaybı hesabı yapılacaksa, bu değer kaybı aracın yaşı, kilometresi, kullanım şekli, önceki hasar durumu, meydana gelen hasar ve diğer unsurlar çerçevesinde hesaplanması gerektiğini, ayrıca davacının bir diğer talebi olan ticari kazanç kaybının ise yukarıda da belirtilen yazılı ve resmi belge ve kayıtlarla ispatı mümkün olacağını, aksi bir kanaat halinde haksız fiil kaynaklı davacı zararına avans faizinin uygulanamayacağını, bir faiz işletilecek ise bunun ancak yasal faiz olabileceğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Mahkememizce davalı ... Tic. Ve San. A.Ş. vekilinin talebine binaen dava ...'a ihbar olunmuş ancak... tarafından ihbar dilekçesine cevap vermemiş ve duruşmalara iştirak edilmemiştir.
DELİLLER:
1- Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası
Davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi ile hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacıya 17/01/2023 tarihinde 83.780,00 TL hasar bedeli ödemesi ve 07/02/2023 tarihinde 32.158,64-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı bildirilmiş, ödeme dekontları dosyamıza ibraz edilmiştir.
2-Türkiye Noterler Birliği kayıtları
Davacının dava konusu kaza sebebiyle oluştuğunu iddia ettiği değer kaybı ve kazanç kaybının tazminini talep ettiği ...plakalı araca ve dava konusu kazaya karışan davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı diğer davalı şirketin maliki olduğu ... plaka sayılı araca ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
3-İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Yazı Cevabı
Mahkememizce ... plaka sayılı aracın ortalama günlük kazancının ne kadar olduğu hususunda yazılan müzekkereye verilen 19/10/2023 tarihli cevabi yazıda İzmir ilinde faaliyet gösteren T plakalı taksilerin günlük kazancının günün ekonomik şartlarına göre değişkenlik göstermekle birlikte muhasebe kayıtlarına göre 2023 yılı içerisinde ortalama 450-TL-600-TL arası değişkenlik gösterdiğinin bildirildiği görülmüştür.
4- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları
Davacıya ait olup, dava konusu 04/01/2023 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı ve değer kaybı meydana geldiği belirtilen ...plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce 7 adet hasar kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.
5-Ekspertiz Raporu
Davalı sigorta şirketi tarafından açılan 2023 ... nolu hasar dosyası kapsamında aldırılan ekspertiz raporunda; ...plaka sayılı araçta iskontolu yedek parça tutarı 47.855,21-TL ve 27.229,17-TL işçilik olmak üzere toplam 71.000,00-TL hasar tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır.
6-Değer Kaybı Ekspertiz Raporu ve Hizmet bedeli faturası
Davacı tarafça ... Sigorta Ekspertizlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den aldırılan ve dosyaya delil niteliğinde ibraz edilen 26/01/2023 tarihli değer kaybına ilişkin uzmanlık raporunda; ... plaka sayılı aracın kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 240.000,00-TL olduğu ve kaza nedeniyle araçta 65.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği tespitlerinin yapıldığı, rapor bedeline ilişkin faturanın ibraz edildiği anlaşılmıştır.
7-Bilirkişi raporu
Mahkememizce, dava konusu trafik kazasında tarafların kusur durumlarının belirlenmesi, Davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle rayiç bedelinin ve aracın tamir bedelinin ne kadar olduğunun belirlenmesi, Aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının, aracın pert-total işlemi gerektirip gerektirmediğinin değerlendirilmesi, araç pert-total gerektiriyor ise (aracın hurdasının davacıda olduğu gözetilerek) aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli mahsup edilerek gerçek zarar miktarının belirlenmesi, şayet onarımı mümkün ise hasar bedeli belirlenerek, Meydana gelen hasar sebebiyle davacının aracında herhangi bir değer kaybı meydana gelip gelmediğinin, geldi ise meydana gelen değer kaybı miktarının objektif değerin esas alınmasına ve KTK 90'ıncı madde 1-a uyarınca piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı ve SBGM'nden gelen yazı cevabında aracın daha önceki kazalarının da dikkate alınmasına, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının hesaplanması, davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemenin güncelleştirilerek hesaplanan değer kaybı tazminatından mahsup edilmesi, Davacının yoksun kalınan kazanç istemi yönünden, dava konusu trafik kazası sebebiyle hasara uğradığı belirtilen davacı aracında meydana gelen hasarın giderilmesi için gereken makul sürenin ne kadar olduğunun belirlenip, bu süre için kazanç kaybı zararının hesaplanması, hususlarında Otomotiv Uzmanı, Adli Trafik Uzmanı ve Sigorta Hukuku Uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten aldırılan 01/02/2024 havale tarihli raporda özetle;
Kusur oranlarının tespitine ilişkin yapılan incelemelerde:
... plakalı araç sürücüsü, ... Caddesi üzerinden gelen araçların olup olmadığını kontrol etmeden, aniden çıkış yapması sonucu oluşan kazada;2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı olarak çıkartılan Trafik Yönetmeliğinin 109. maddesinin “b” bendinin 4. fıkrasındaki “Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara yol vermek zorundadırlar.” hükmü ile 5. fıkrasındaki “Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara yol vermek zorundadırlar” hükmü ile aynı kanunun "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller" başlığı altındaki 84. maddesinin h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama hallerinde asli kusurlu sayılırlar. hükmünü ihlal ettiği,
... plakalı ticari araç şoförünün; istikametine göre sağındaki tali yol konumundaki 526/1 sokaktan aniden seyir şeridine çıkan araç karşısında kazadan kurtulma adına yeterli zaman ve mesafenin bulunmaması nedeniyle kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden herhangi bir davranışı bulunmadığı, başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı,
Hasar yönünden yapılan incelemelerde:
Dosya içeriği ve hasar fotoğraflarının incelenmesinden, dava konusu hasar ile zararın uyumuna kanaat edildiği,
... plaka sayılı araçtaki değer kaybı Yargıtay içtihatlarına göre "gerçek zarar ilkesi" prensibiyle; "Aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile, kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki fark" dikkate alınarak ve kaza tarihi itibariyle davacıya ait aracın marka, model, tipi, km.si, yakıt cinsi, vites türü, kullanım şekli, kullanım süresi, kullanılmışlık düzeyi, yıpranma durumu, aracın vaki kaza öncesinde 7 adet kazaya karışarak hasarlanmış olması hususları dikkate alınarak hesaplandığında; Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezinin, dava konusu araç ile ilgili kaza / hasar geçmişine ait göndermiş olduğu belgede, dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarında, benzer parçaların onarım görmediğinin anlaşıldığı, dava konusu aracın, değer kaybına konu edilecek parçalarının; ön tampon, ön panel, motor kaputu, sol ön çamurluk, sağ ön çamurluk, sol şase kolu, ön tampon demiri, sağ ön şase kolu, sağ ön podya kısımlarının olduğu, Yapılan hesaplama ve piyasa rayiç araştırmasında, kaza tarihinden önce eşdeğer araçların ortalama rayicinin 261.660,00 TL olduğu, dava konususu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2.el piyasa değerinin ise ortalama 216.660,00 TL olduğu; yapılan onarım miktarının piyasa rayicinde ve araç değerine göre ekonomik bir onarım olduğu anlaşılarak, pert-total ve sovtaj hesaplamasına gerek duyulmamış olduğu, davaya konu ... plakalı aracın, serbest piyasa şartlarına göre meydana gelen değer kaybının 45.000,00 TL olacağının hesaplandığı, 04.01.2023 tarihli trafik kazası nedeniyle davacı aracında oluşan değer kaybı bedeli olarak 32.158,64 TL ödendiği, 45.000,00 TL - ödenen 32.158,64 TL= 12.841,36 TL bakiye değer kaybı hesaplandığı, dava konusu aracın onarım miktarının, 83.780,00 TL olduğunun hesap edildiği,
Dava dosyasında bulunan hasar ve onarım fotoğrafları, değişecek yedek parçalar ve onarım gören parçalar dikkate alındığında, donanımlı bir servis ve ehil ustaların araç üzerinde 20 gün çalışması ile onarımın tamamlanacağı kanaatine varıldığı, İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası tarafından cevaplanan yazıda belirtildiği üzere ve kış sezonu olan kaza tarihinde aracın ortalama günlük kazancının 500,00 TL olabileceği, hukuki takdir Mahkemeye ait olarak 20 gün X 500,00 TL= 10.000,00 TL kazanç kaybının piyasa şartlarına uygun olduğu, bu rakamdan emsal nitelikte Yargıtay .... H.D.'nin emsal nitelikte ... E. ve ...K. sayılı kararı dikkate dikkate alınarak yakıt, şoför ücreti, servis, tamir ve bakım, amortisman, vergi vs. gibi zorunlu giderler için takdiren %50'si düşüldüğünde 10.000 X %50 = 5.000 TL toplam ortalama kazanç kaybı olabileceğine
teknik olarak kanaat edildiği,
Sigorta yönünden incelemelerde:
Davaya konu kazanın, davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının; ... plakalı araç için davalı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen ... nolu, 20.06.2022-20.06.2023 başlangıç ve bitiş tarihli ZMMS ( trafik ) poliçesi ile davalı sigorta şirketine sigortalanmış olduğu, dolayısıyla kazanın poliçe süresi ve teminatı içerisinde meydana geldiği,
Kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin araç başına maddi hasarlarda sorumluluğunun 120.000 TL poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğu, kazaya sebebiyet verdiği tespit edilen ... plakalı aracın araç maliki, sürücüsü ve trafik sigortacının davaya konu kaza nedeniyle sorumluluğu bulunduğu,
Davalı sigorta şirketince davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı nedeniyle 07.02.2023 tarihinde 32.158,64 TL değer kaybı tazminatı ödemesi ile 17.01.2023 tarihinde 83.780 TL. hasar bedeli ödemesi yapıldığı, buna göre davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe teminat limitinin 120.000 TL - 32.158,64 TL- 83.780,00 TL = 4.061,36 TL kaldığı, heyet teknik bilirkişi tarafından tespit edilen işbu 45.000 TL.gerçek değer kaybı zararından davalı sigorta şirketince yapılan 32.158,64 TL’lik değer kaybı ödemesi düşüldüğünde bakiye tazmini gereken gerçek değer kaybı zararının 45.000- 32.158,64 =12.841,36 TL olduğu, dolayısıyla davacıya ait araçta oluştuğu tespit edilen işbu bakiye 12.841,36 TL değer kaybı zararının tamamından davalı araç maliki / işleten...Tic. Ve San. A.Ş.'nin bakiye poliçe teminat limiti ( 4.061,36 TL. ) ile sınırlı olmak kaydıyla da 4.061,36 TL.'lik kısmından davalı araç maliki / işleten ile birlikte diğer davalı sigorta şirketinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,
Miktar itibariyle 5.000,00 TL olarak tespit edilen ticari kazanç kaybından ise sadece davalı araç maliki/işleten ...Tic. Ve San. A.Ş.'nin sorumlu olduğu, tespit olunan maddi tazminat alacaklarına davalılardan araç maliki ve sürücüsü yönünden kaza tarihi, davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi olarak belirlenen 07.02.2023 tarihinden itibaren ticari / avans faizi işletilebileceği rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK;
Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen değer kaybı, yoksun kalınan kazancın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 04/01/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, meydana gelen kaza sebebiyle davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından ödenen değer kaybı tazminatının davacının aracında oluştuğu iddia edilen değer kaybını karşılayıp karşılamadığı, davacının bakiye değer kaybının ve aracın kullanılamamasından kaynaklı yoksun kalınan kazanç kaybının tazmini taleplerinin ve avans faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Zamanaşımı def'i yönünden;
2918 Sayılı KTK' nun 109/2 maddesinde" Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmü yer almaktadır. Eldeki davada, davaya konu kazanın 04/01/2023 tarihinde meydana geldiği, dolayısıyla 06/04/2023 olan dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalı sigorta vekilinin zamanaşımı def'inin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın esası yönünden;
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu trafik kazasının, 04/01/2023 günü saat 21:39 sıralarında, dava dışı sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Caddesi üzerinde Buca istikametine seyir halinde iken ... Sokak kavşağına geldiğinde, ... plakalı araç sürücüsünün 526/1 Sokak üzerinden gelerek bölünmüş yol konumundaki ... Caddesine çıktığı esnada ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde meydana geldiği,
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada, ... plakalı araç sürücüsünün seyri sırasında ... Caddesi üzerinden gelen araçların olup olmadığını kontrol etmeden, aniden yola çıkış yapması nedeniyle 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı olarak çıkartılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109. Maddesinin “b” bendinin 4. fıkrasındaki “Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara yol vermek zorundadırlar.” hükmü ile 5. fıkrasındaki “Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara yol vermek zorundadırlar” hükmü, aynı kanunun "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller" başlığı altındaki 84. maddesinin h) bendinin "Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama hallerinde asli kusurlu sayılırlar." hükmünü ihlal ettiği anlaşıldığından kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu,
... plakalı araç sürücüsünün, istikametine göre sağındaki tali yol konumundaki 526/1 sokaktan aniden seyir şeridine çıkan araç karşısında kazadan kurtulma adına yeterli zaman ve mesafenin bulunmaması nedeniyle kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden herhangi bir davranışı bulunmadığı alınan bilirkişi raporu ve kaza tespit tutanağı doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Kazanın oluşumuna etken asli kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde ZMSS poliçesi ile sigortalıdır. Diğer davalı ... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi ... plakalı aracın kaza tarihindeki malikidir.
Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 17/01/2023 tarihinde 83.780,00-TL hasar bedeli ve 07/02/2023 tarihinde 32.158,64-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı; olayda ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı; denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda, davacıya ait ... plakalı araçta davaya konu trafik kazası sonucunda ön tampon, ön panel, motor kaputu, sol ön çamurluk, sağ ön çamurluk, sol şase kolu, ön tampon demiri, sağ ön şase kolu, sağ ön podya kısımlarından darbe alarak hasarlandığı tespit edilmiş olmakla, kazanın teminat süresi içinde meydana geldiği, bilirkişi heyetinin raporunda hesap edilen değer kaybının Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın hasarsız halinin ikinci el piyasa değeri ile hasarlı halinin serbest piyasadaki ikinci el değeri arasındaki farka göre hesaplandığı ve Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporu uyarınca hasar ile kaza tarihi itibariyle davacıya ait aracın yaşı ve kilometresi, aracın hasarının derecesi, aracın yaşı, piyasa fiyatı, hasar gören bölgelerinin özelliği, satış anındaki piyasa ve pazarlık koşulları, aracın kullanım şekli, kullanım süresi, etkili serviste onarılıp onarılmadığı, tamirinin orijinal parçalarla yapılıp yapılmadığı, hasarın orjinalliğini etkileyip etkilemediği, aracın daha önce değer kaybına neden olan bir kazaya maruz kalıp kalmadığı ve hasarlı kısımlarının özelliği dikkate alınarak 04/01/2023 tarihli kazadan dolayı aracın ikinci el piyasasında 45.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği belirlenmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 07/02/2023 tarihinde yapılan 32.158,64-TL tutarındaki değer kaybı ödemesinin mahsubu sonrası davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı bedelinin 12.841,36-TL olduğu belirlenmiştir.
Davalı sigorta şirketinin, davacıya dava tarihinden önce 17/01/2023 tarihinde yapmış olduğu 83.780,00-TL hasar bedeli ödemesi ve 07/02/2023 tarihinde yapmış olduğu 32.158,64- TL değer kaybı ödemesinin kaza tarihindeki poliçe teminat limiti olan 120.000,00-TL'den mahsup edilmesi neticesinde davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklı değer kaybı zararı sorumluluğunun 4.061,36-TL olduğu anlaşıldığından, bu surette belirlenen değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketine başvuru gerçekleştirilmiş ve davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmış olduğundan davalı sigorta şirketi yönünden kısmi ödemenin yapıldığı 07/02/2023 temerrüt tarihi olarak takdir edilerek bu tarihten itibaren, diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren avans faiz işletilerek davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacının kazanç kaybının tazmini talebi yönünden; mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporunda davacı aracında meydana gelen hasarın tamiri için gerekli makul sürenin 20 iş günü olduğu ve aynı donanım ve teknik özelliklere sahip muadil bir aracın mevsim koşullan da dikkate alındığında günlük kazancının ortalama 500,00-TL olduğu İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası tarafından bildirildiğinden, bu surette meydana gelen kaza sebebiyle davacının kazanç kaybı zararının yakıt, şoför ücreti, servis, tamir ve bakım, amortisman, vergi vs. gibi zorunlu giderlerin takdiren %50'si mahsup edildiğinde 5.000,00-TL olacağı tespit edilerek, oluşan bu zararın davalı ... ve Sanayi Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek tüm bu hususlar kapsamında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacı vekili tarafından AAÜT 16/2-c gereği arabuluculuk vekalet ücretine hükmedilmesi talebinin, bahse konu yasal düzenlemenin vekil ile müvekkili arasındaki iç ilişki ile ilgili bir düzenleme olması nedeni ile reddine karar verilerek açıklanan tüm bu hususlar kapsamında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Davalı... A.Ş.'nin husumet itirazının değerlendirilmesinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde "İşleten: araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay’ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Somut olayda davalı ... A.Ş'nin maliki olduğu aracın, rent a car aracı olarak kaza tarihini de kapsayan 03/10/2023- 10/01/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere kısa süreli olarak dava dışı ...'a kiralandığı, dolayısıyla davalının araç üzerindeki fiili hakimiyetinin ortadan kaldığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, davalının pasif husumetin bulunmadığı yönündeki savunmalarına itibar edilememiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
a) 12.841,36-TL bakiye değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak takdir edilen 07/02/2023 tarihinden itibaren, diğer davalı yönünden kaza tarihi olan 04/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe teminat limiti olan 4.061,36-TL ile sınırlı olarak sorumlu olmasına),
b) 5.000,00-TL yoksun kalınan kazancın kaza tarihi olan 04/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.218,74-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin harç olarak alınan 179,90-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 301,27-TL harcın mahsubu ile bakiye 737,57-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, (davalı sigorta şirketinin 167,90-TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına)
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalı ... Sigorta A.Ş. ve ... ve Sanayi Anonim Şirketi'nden müteselsilen ve müştereken alınarak Hazineye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin 728,44-TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına)
4-Davacı tarafından yatırılan peşin harç, başvurma harcı ve ıslah harcı olarak yapılan toplam 661,07-TL yargılama gideri, dosyada yapılan ve karşılanan 6.420,00-TL yargılama gideri ve 442,50-TL değer kaybı ekspertiz rapor ücreti olmak üzere toplam 7.523,57-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin 1.712,65-TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına),
5-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından iş bu dosyada yapılan 100,00-TL yargılama giderinin adı geçen davalının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından iş bu dosyada yapılan 85,00-TL yargılama giderinin adı geçen davalının kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 17.841,36-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin 4.061,36-TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına)
8-Davacının arabuluculuk vekalet ücreti talebinin reddine,
9-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... şirketi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 25/04/2024 Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı