İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/900
KARAR NO : 2024/349
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/11/2022
KARAR TARİHİ : 15/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinin incelenmesinde; İdarenin Yönetim Kurulu'nun 24.11.2021 tarih ve ... sayılı kararı ile “İzmir İli 2. Kısım İlçelerin Cadde, Sokak ve Bulvarlarında Kanal Bakım, Onarım İnşaatı” işi sözleşmesi, davalı yüklenici ...-... İnşaat Mühendisi ve Müteahhidine 9.212.21 2,00-TL bedelle ihale edildiğini, ancak yüklenici davalı tarafından, işe ait Özel Teknik Şartname madde 16 gereğince yer teslimini müteakip kurulması gereken 3 adet kanal bakım onarım ekibinin ve 1 adet kazı ekibinin kurulmadığı, Özel Teknik Şartname madde 15 ve işe ait sözleşme madde 23 gereğince iş başında bulunması gereken 2 adet inşaat mühendisinin, 1 adet harita mühendisinin ve 1 adet inşaat teknikerinin sahada bulundurulmadığı, Özel Teknik Şartname madde 14 ve işe ait sözleşme madde 33.2 gereğince işin yer teslimim esnasında İdareye sunulması gereken 2 adet motorlu aracın sunulmadığı, Özel Teknik Şartname madde 13A gereği sunulması gereken güncel TSE belgelerinin sunulmadığı, Yapım İşleri Teknik Şartnamesi madde 17 gereğince yer teslimi yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde idareye sunulması gereken iş programının sunulmadığının tespit edildiğini, söz konusu iş kapsamında davalı yüklenici tarafından herhangi bir imalat gerçekleştirilmediği, bu sebeple İzmir Su Ve Kanalizasyoış İdaresi Genel Mudurluğu Yüklenici Davalının müvekkil idareden herhangi bir alacağı oluşmadığı hususu 17.02.2022 tarih ve ... sayılı yazı ile de bildirildiğini, idare tarafından ihtar yapılmasına ve 10 günlük süre verilmesine karşılık yüklenici davalının üzerine düşen yükümlülüklerin yerine getirmemesi üzerine 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu madde 20 ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve ihale dokümanlarında yer alan hükümler uyarınca 03 02.2022 tarih ve 04/127 sayılı İdaremiz Yönetim Kurulu kararı ile yapım işi sözleşmesi feshedildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı tutulmak suretiyle 340.912,85-TL teminat mektubu güncelleme bedeli alacağının 16.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı şirketine dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğine rağmen adı geçen tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı böylece dilekçelerin teatisi aşamasının usulüne uygun tamamlandığı ve taraf teşkilinin sağlandığı anlaşılmakla adı geçen tarafça işbu davanın inkar çerçevesinde savunulduğu kabul edilmiştir.
DELİLLER:
Türkiye ... Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Konak Şubesine, ... Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevapları ile inşaat mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 02/02/204 havale tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasındadır.
Mahkememizce dosyanın tevdisi üzerine alınan ve taraflara tevdi edildiği anlaşılan SMMM bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 09/04/2021 havale tarihli raporda özetle; taraflar arasında imzalanan TİP sözleşmenin teminata ilişkin hükümler başlığı madde 10'da yer alan hükme göre yüklenicinin 552.733,00 TL kesin teminat verdiği ve süresinin 06/12/2024'e kadar olduğu, kanunda veya sözleşmede belirtilen halde ile cezalı çalışma nedeni ile kesin kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılacağı, kesin teminatın ek kesin teminatın geri verilmesi hususunda yapım işleri genel şartnamesindeki hükümlerin uygulanacağının açıkça hüküm altına alındığı, sözleşmesinin 10. Maddesine göre davacı idaresinin fesih ettiği sözleşemeye dayalı olarak idareye verilen teminatın alındığı tarihten fesih tarihi itibari ile güncellenmiş bedeli ile teminat arasındaki farkın idarece tahsilinin gerekeceği, bu kapsamda yapılan hesaplamada Haziran 2022 tarihi baz alınarak 893.644,23 TL güncelleme bedeli hesaplaması yapılarak teminat tutarının düşülmesi ile 340.911,51 TL fark tutarı olduğu ancak işin fesih tarihinin 03/02/2022 tarihi olmakla birlikte bu tarih baz alınarak 654.573,11 TL güncelleme bedeli hesaplama yapılarak teminat tutarının düşülmesi ile 101.840,39 TL tutarında hesaplama yapıldığı" hususlarında kanaat belirtildiği görülmüştür. Söz konusu rapora karşı davacı yanca itirazlarda bulunulduğu, davalı tarafça ise beyan dilekçesinin sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; dosya tarafları arasında “İzmir İli 2. Kısım İlçelerin Cadde, Sokak ve Bulvarlarında Kanal Bakım, Onarım İnşaatı” işine yönelik 17/12/2021 tarihli sözleşmenin imzalandığı, söz konusu sözleşmeye göre iş verenin Mahkememiz davacısı, yüklenicinin ise Mahkememiz davalısı olduğu, işin yapılacağı yerin Buca, Karabağlar ve Gaziemir ilçeleri olarak belirtildiği, sözleşmenin imza tarihinde yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmede yapılacak işlerin ve bu işler karşılığı bedelin belirlendiği, sözleşmenin 8. maddesinde sözleşmenin eklerinin belirtildiği, davacı yanca sözleşmenin 20/07/2022 tarihli yazı ile fesih edildiğinin davalı yana 06/08/2022 tarihinde bildirildiği konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan tespit göz önün alındığında taraflar arası uyuşmazlığın bahse konu sözleşme kapsamında davalının edim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, davacının sözleşmeyi fesih etmesinde haklı olup olmadığı dolayısıyla davacının 17/02/2022 tarihli ve ... sayılı yazı içeriğinin yerinde olup olmadığı, söz konusu yazı gereği davalı yanın temerrüte düşürülüp düşürülmediği, bu kapsamda davacı yanca yapılan fesih işleminin yerinde olup olmadığı bu nedenle davacının davalı yandan alınan teminatı gelir kaydetmesi ile davacı yanca gelir kaydedildiği tarihe dek yapılan güncelleme bedeli yönündeki hesaplamanın yerinde olup olmadığı ve dolayısıyla teminatın gelir kaydedildiği tarih ile teminatın alındığı tarih arasındaki süreye yönelik davacı yanın güncelleme bedeli adı altındaki talep konusu ettiği miktardan davalının sorumlu olup olmadığı sorumlu ise ne şekilde sorumlu olduğunun tespit ve değerlendirilmesine yönelik eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar dosyaya kazandırılan rapora beyan ve itirazlarda bulunulmuş ise de raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği, itiraz konusu edilen bir takım hususların taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki bakımından resen değerlendirilmesi gereken hususlardan olduğu anlaşılmakla yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Taraflar arasında yukarıda belirtilen İzmir ili, bir kısım yerele ilişkin 17/12/2021 tarihli ihale neticesi imzalanan sözleşmeye göre işverenin davacı yüklenicinin ise davalı yan olduğu, sözleşmeye göre 552.733,00 TL kesin teminat mektubunun davacı yana verildiği, ilişkinin devamında sözleşmenin davacı yanca fesih edildiği gibi teminat mektubunun da irat kaydedildiği ve bunun davalı yana 20/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça ise yapılan bu fesih işleminden kaynaklı teminat mektubunun irat kaydına yönelik talebi de içerir şekilde İzmir ... ATM'nin... e. sayılı dosyası üzerinden açılan davada ... karar sayılı ilam ile davanın reddine karar verildiği ve bu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği ve böylece davacı tarafından yapılan fesih işleminin yerinde olduğu gibi teminatın irat kaydedilmesine yönelik işleminin de yerinde olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla aksi iddia edilmekte ise de bu hususta kesin nitelikte Mahkeme kararının varlığı sabit olduğundan ayrıca inceleme yapılmasına gerek görülmediği, sözleşmenin 10. Maddesi çerçevesinde davacının davalıdan teminatın güncellenen bedeli yönünden fark tutarını talep ettiği yazının davalı yana 06/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı yanca istem kabul edilmemiş ise de dosya kapsamına kazandırılan deliller ve belgeler uyarınca yapılan inceleme neticesinde tarafların serbest iradeleri ile imzalandığı, sözleşmenin 10. Maddesinde teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi konusunda yapım işleri genel şartnamesine atıf yapıldığı gibi sözleşmenin 8. Maddesi ile sözleşmenin ekleri arasında yapım işleri genel şartnamesinin sayıldığı, söz konusu genel şartnamenin 47. Maddesinin 5. Fıkrasında "kesin teminat ve varsa ek kesin teminat alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar DİE'ce yayınlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenilir. Güncelenen tutar ile teminat tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir" şeklindeki hüküm karşısında her ne kadar işin fesih tarihi bilirkişi tarafından 03/02/2022 tarihi olarak belirtilerek ihtimalli olarak bu tarih üzerinden de ayrıca hesaplama yapılmış ise de işin feshinden sonra İzmir... ATM'nin ... d. İş sayılı dosyası üzerinden ihtiyati tedbir nedeni ile teminat mektubu 02/06/2022 tarihinde davacı tarafça gelir kaydedildiğinden bilirkişinin Haziran 2022 tarihi baz alınarak yaptığı hesaplamaya itibar edilerek davacının alması gereken teminata ilişkin güncellenmiş bedel miktarı olan 893.644,23 TL tutarında hesaplamanın yerinde olduğu, bu tutardan teminat tutarı düşüldüğünde bakiye fark olan 340.910,51 TL yönünden davacının talepte bulunabileceği anlaşılmakla açılı davanın kısmen kabulüne yönelik karar verilerek hükmedilen tutar yönünden davacının avans faiz üzerinden talepte bulunmasında da haklı olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile 340.911,51 TL'nin 17/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davcıya verilmesine fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2- Karar tarihi itibari ile alınması gereken 23.287,66 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 5.821,94 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irat kaydına, bakiye 17.465,72 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 5.902,64 TL ( 5.821,94 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 3.035,98 TL'sinden oluşan toplam 8.938,62 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 53.136,72 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 1,34 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
7- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında tarafların haklılık durumuna göre;
- 3.119,98TL'sinin DAVALIDAN,
- 0,02 TL'sinin ise DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususlarda Hazineye müzekkere yazılmasına,
8- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı