İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/868 Esas
KARAR NO : 2024/294
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/10/2022
KARAR TARİHİ : 17/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 08.06.2022 tarihinde mal alım-satım sözleşmesi yapıldığını, işbu sözleşme gereği sözleşmeye konu ürünlerin 10.07.2022 tarihinde eksiksiz olarak müvekkili şirkete teslim edileceğini, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkili şirketin davalı tarafından teslim edileceği belirtilen ürünlere karşılık; Türkiye ... Bankası Karşıyaka Şubesi, ... no’lu, 30.07.2022 tarihli, 40.000 TL bedelli; Türkiye ... Bankası Karşıyaka Şubesi, ... no’lu, 30.08.2022 tarihli, 25.000TL bedelli; ... Bankası ... Bulvarı Şubesi, ... no’lu, 15.12.2022 tarihli, 35.000TL bedelli; ... Bankası ... Bulvarı Şubesi, ... no’lu, 15.01.2022 tarihli, 35.000TL bedelli; çekleri keşide edildiğini ve davalıya çeklerin teslim edildiğini, ileri tarihli olarak keşide edilen bu çeklere karşılık davalı şirketin ürünleri 10.07.2022 tarihinde teslim etmesi gerekirken, sözleşmenin üzerinden aylar geçmesine rağmen teslim etmediğini ve söz konusu çeklerin halen davalı şirkette olduğunu, çeklerin iadesi hususunda davalı şirketle müteaddit defalar görüşülmüş ise de davalı şirketin çekleri iadeye yanaşmadığını, müvekkili şirketin vadesi gelen çekleri vadeleri geldiği için ödemek zorunda kaldığını, diğer çeklerin ise vadesinin gelmesine çok kısa bir süre kaldığını, henüz vadesi gelmemiş iki adet çekin davalı şirkete verilmesine konu olan malların davalı şirket tarafından teslim edilemeyeceğinin açık olduğunu, zira davalı şirketle yapılan görüşmelerde de bu malların teslim edileceğine dair bir kanı oluşmadığını, vadesi yaklaşan ve halen davalı şirketin uhdesinde olan bu çeklerin bankaya ibrazı tehlikesinin mevcut olduğunu, bu tehlikenin varlığı söz konusu olduğu için, aciliyetle ödeme yasağı tedbirine dair karar verilmesi gerektiğini belirterek, davanın kabulüne, borçlu olmadıklarının tespitine, ... Bankası ... Bulvarı Şubesi, ... No’ lu, 15.12.2022 tarihli, 35.000 TL bedelli ve ... Bankası ... Bulvarı Şubesi, ... No’ lu, 15.01.2022 tarihli, 35.000 TL bedelli toplam 70.000,00 TL tutarındaki avans çekinin icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, neticeten dava konusu çeklerin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:
Türkiye ... Bankası Karşıyaka Şubesi'ne ait ... No’ lu, 30.07.2022 tarihli, 40.000 TL bedelli çek ile ... No’ lu, 30.08.2022 tarihli, 25.000 TL bedelli çek, ... Bankası ... Bulvarı Şubesine ait ... No’ lu, 15.12.2022 tarihli, 35.000 TL bedelli çek ile ... No’ lu, 15.01.2022 tarihli, 35.000 TL bedelli çekler,
Taraflar arasında imzalanan Mal Alım Satım Sözleşmesi,
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları,
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası, İzmir Vergi Dairesi Müdürlüğü, Türkiye ... Bankası ... Şubesi, ... Bankası ... Bulvarı Şubesi, Manisa Ticaret Sicil Müdürlüğü, Türkiye ... Bankası ... Bulvarı Şubesi, Türkiye ... Bankası Genel Müdürlüğü, ... A.Ş. ve ... A.Ş. yazı cevapları,
SMMM bilirkişisi tarafından düzenlenen 08.01.2024 tarihli rapor,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan 08.06.2022 tarihli eser sözleşmesi kapsamında davalının davacıya taahhüt ettiği ürünlerin/işlerin davacıya teslim edilmediği gerekçesi ile sözleşmede belirtilen ... Bankası ... Bulvarı Şubesine ait ... No’ lu, 15.12.2022 tarihli, 35.000 TL bedelli çek ile ... No’ lu, 15.01.2023 tarihli, 35.000 TL bedelli çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.
6100 Sayılı HMK'nun 222.maddesi uyarınca mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya tarafların birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerini ibraz eden tarafın sunmuş olduğu defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre defterlerin eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter ve kayıtların birbirini doğrulamış olması gerekir. Bu şartların bulunması halinde karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediği takdirde incelenen ticari defter ve kayıtları sahibi lehine delil olarak kabul edilir.
Taraflara ticari defterlerin ibrazı ya da incelenmek üzere bulundukları yeri bildirmek üzere kesin süre verilmiş ve ticari defterle sunulduğunda SMMM bilirkişisi tarafından dava konusu çeklerin ve bu çek bedellerine ilişkin ödemelerin tarafların ticari defterlerine kayıtlı olup olmadığı, dava konusu çekler nedeni ile tarafların ticari defterlerine göre davalının davacıdan alacaklı olup olmadığının tespitine yönelik rapor düzenlenmesi istenilmiştir. Davacı tarafça ticari defterlerin bulunduğu yer bildirilmiştir.
Davacı tarafça bildirilen ticari defterler üzerinde SMMM bilirkişisi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda, davacının 2022-2023 yılı İşletme Defterlerinin açılış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, işletme defterinin 6102 sayılı T.T.K.'nun 64/3.maddesine istinaden kapanış onayına tabi olmadığı, taraflar arasında 08.06.2022 tarihinde 6.madde 1.sahifeden ibaret Mal Alım Satım Sözleşmesi imzalandığı, davacı yasal defterlerinde, davalı şirket tarafından 2022 yılında çeşitli tarihlerde KDV dahil 281.116,47-TL tutarında toplam 10 adet fatura düzenlendiği, teknik olarak işletme defteri üzerinden cari hesap takibi yapılamaması sebebi ile davacının 2022 yılı İşletme Defterinden davalının 25.10.2022 dava tarihi itibari ile borç ya da alacak bakiyesinin tespit edilebilmesinin mümkün olmadığı, bu durumda ... Bankası ... Bulvarı/İzmir Şb. nezdinde bulunan 15.12.2022 vadeli ... nolu 35.000-TL ve 15.01.2023 vadeli ... no.lu 35.000-TL bedelli çeklerin teknik olarak davacı yasal defterlerinde kayıt altına alınmasının mümkün olmadığı, davacı ...'ın ... Bankası ... Bulvarı/İzmir Şb.15.12.2022 vadeli ... no.lu 35.000-TL ve 15.01.2023 vadeli ... no.lu 35.000-TL bedelli çeklere ilişkin olarak borçlu olup olmadığı hususundaki nihai sonucun davalı şirketin yasal defterleri üzerinde yapılacak inceleme neticesinde ortaya çıkabileceği belirtilmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun ihtarlı davetiye çıkarılmış ancak davalı tarafça ticari defterler incelenmek üzere ibraz edilmemiştir.
Taraflar arasında imzalanan ve davacı tarafça dava dilekçesi ekinde delil olarak sunulan 08.06.2022 tarihli mal alım sözleşmesindeki imzanın davalı şirkete ait olup olmadığı hususunda beyanda bulunması ve beyanda bulunmadığı takdirde sözleşmedeki imzanın davalıdan sadır olmuş sayılacağı ihtarını içerir isticvap davetiyesi çıkarılması için davalının adresinin bulunduğu Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, davalıya talimat mahkemesince çıkarılan isticvap davetiyesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça belirlenen gün ve saatte bir beyanda bulunulmamıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde dava konusu çeklere de atıf yapılarak bu çeklerin teslim edildiği, bu sözleşmede belirtilen şartlarda işin teslim edilmesi gereken 10.07.2022 tarihinde teslim edilemez ise bu sözleşmenin iptal edileceği ve teslim edilen çeklerin geriye iade edilip tahsil edilmeyeceği ve yazılı halin dışındaki teslimin geçerli olmayacağı kararlaştırılmıştır. Taraflarca imzalanan sözleşmeye göre sözleşmede yapımı ve teslimi kararlaştırılan ürünlerin teslim edildiğinin yazılı şekilde ispat edilmesi gerektiği, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı, sözleşme konusu malların davacıya teslim edildiğinin davalı tarafça ispat edilemediği, bu nedenle bu mallar karşılığı verilen çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığı kanaatine varılmış ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; ... Bankası ... Bulvarı Şubesi'ne ait ... seri numaralı 15.12.2022 tarihli 35.000,00 TL bedelli çek ile ... Bankası ... Bulvarı Şubesi'ne ait ... seri numaralı 15.01.2023 tarihli 35.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gereken 4.781,7‬0 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 1.195,43 TL nispi harç indirildikten sonra bakiye 3.586,27‬ TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı ile 1.195,43 TL nispi harç toplamı 1.276,13‬ TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 2.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 527‬,00 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 2.527,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacının yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendisine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
17/04/2024
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.