İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/670 Esas
KARAR NO : 2024/250
DAVA : Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/08/2022
KARAR TARİHİ : 28/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin tapunun İzmir İli, Buca İlçesi,... parsel’de kayıtlı taşınmazda yer alan...Kapı No, Zemin Kat, 18 no.lı bağımsız bölümdeki dükkanı,...Toplu Konut Yapı Kooperatifinden 29.07.2009 tarih ve 58 no.lı Yönetim Kurulu kararı ile kararlaştırılan 23.000-TL bedeli karşılığında taksitle ödeyerek satın aldığını ancak müvekkilinin kooperatife üye olarak kaydedilmediğini, satışa konu dükkanın müvekkiline fiilen teslim edildiğini, müvekkili tarafından dükkanın tadilatı için ödemeler yapıldığını, dükkanın satış ve ödeme tarihlerinde dava konusu dükkanın tapuda davalı Kooperatif adına kayıtlı olduğunu, tapu kaydı üzerinde hacizler olduğundan, hacizlerden temizlenmiş bir şekilde tapunun üzerine geçirilmesinin beklenildiğini, müvekkilinin bu süre içerisinde üyelik aidatına ilişkin ödemeler yaptığını, müvekkilinin dükkanını kiraya vermek için elektrik bağlatmak istediğini davalı kooperatif yöneticilerinin zorluk çıkarmaları üzerine Karşıyaka ... Noterliği’nin 16.07.2014 tarih ve... yev no.lı ihtarnamesi ile ilgili belediyesince onaylı yapı kullanım izin belgesinin bir örneğinin verilmesinin istenildiğini, cevaben müvekkilinin davalı kooperatife üye olmadığı, ödemelerinin kooperatif kasasına girmediğinden bahisle talebinin ifasının mümkün olmadığının belirtildiğini, davalı kooperatifin bir kısım kooperatif yöneticisinin İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesi’nin... Esas sayılı dosyasında yargılandığını, müvekkilinin söz konusu dükkanı aldığından beri davalı kooperatif yetkilileri nezdinde dükkanın tapusunun adına çıkarılmasını ısrarla hep sözlü talep ettiğini, dükkanın tapu kaydı üzerinde kooperatifin borçlarından dolayı üzerinde birçok haciz olduğundan ötürü müvekkilinin yıllarca sabırla beklediğini, müvekkilinin İzmir ... Noterliği’nin 02.02.2022 tarih ve ... yev no.lı ihtarnamesi ile kooperatiften satın alınan ... kapı no.lı zemin kat 18 no.lı dükkana ait bağımsız bölümün müvekkilimize tapuda devir ve temlik edilmesini talep ettiğini, cevabi ihtarnamede bağımsız bölümün resmi veya haricen satış yoluyla keşideci kooperatiften satın alınmadığı gibi, kooperatif kayıtlarından da müvekkili adına herhangi bir üyelik kaydı bulunmadığı, herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığı, ihtarname içeriğince bahsi geçen bağımsız bölüme ilişkin olarak kooperatif kayıtlarında muhatabın hak sahipliğine ilişkin herhangi bir belge, üyelik kaydı, ödeme yapıldığına dair ödeme belgesi veya kur’aya katıldığına dair bilgi bulunmadığından talebin yerine getirilmesinin mümkün olmadığından bahisle talebin reddedildiğini, müvekkilinin İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyası işlemleri dolayısıyla satın aldığı dükkanın inşaatın arsa sahipleri tarafından kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince kooperatifen kira tazminatı ve cezai şart bedellerinin ödenmesi sebebiyle açıldığını, dükkanın ihale marifetiyle 02.09.2021 tarihinde arsa sahiplerine satıldığını haricen öğrendiğini, 20.02.2022 tarihinde arsa sahipleri...’a vekaleten kendi adına asaleten ...tarafından dükkanın müvekkilinden fiilen teslim alındığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, öncelikle dava konusu dükkanın rayiç bedelinin tespit edilerek temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte kooperatiften alınarak müvekkiline verilmesini, bu mümkün değilse müvekkilinin kooperatif defterlerine işlenmiş gerek satış bedeli, gerekse aidat adı altında alınan bedeller, gerekse de müvekkili tarafından dükkanda yapılmış tüm tadilat bedelleri de dahil olmak üzere tüm bedellerin denkleştirici adalet ilkesi gereğince güncellenmiş değerinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte kooperatiften alınarak, müvekkiline iadesine, davalı kooperatifin,müvekkilinden parasını aldığı halde olumlu bir cevap vermemesi ve söz konusu dükkanın satış şekli düşünüldüğünde, kooperatifin varsa üzerine kayıtlı taşınmazları üçüncü kişilere devretme tehlikesi bulunduğundan tapunun İzmir İli, Buca İlçesi, İ... Ada, 17 parsel üzerindeki kayıtlı taşınmazlar üzerine üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davanın ıslahı; Davacı vekili 21/02/2024 havale tarihli ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesi ile talep edilen 23.000-TL alacak bedelini 251.000,16-TL artırmak suretiyle toplamda 274.000,16-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç ikmal edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kooperatiflere ortak olma şartlarının, Kooperatifler Kanunu'nun 8. maddesiyle düzenlendiğini; Yasada belirtilen şekilde ortaklık başvurusunda bulunmayan davacının, kooperatifte ortaklık kaydının da bulunmadığını; bu nedenle hiçbir genel kurul toplantısına davet edilmediğini, Dükkân satış bedeli olarak kooperatife 23.000,00 TL ödendiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını zira ödeme belgelerindeki imzaların hiçbirisinin kooperatif yetkililerine ait olmadığını, kooperatif yetkililerinin tespitine göre, ibraz edilen ödeme belgelerinin, o dönemde kooperatifte sigortalı olarak çalışan (çayçı) ... tarafından düzenlenip, davacıya verildiğini, adı geçenin, davacının annesi olduğunu, bu şekilde sanki kooperatife para tahsil edilmiş gibi gösterilmeye çalışıldığını ancak...yle bir yetkisinin bulunmadığını ve kooperatife böyle bir para girişinin olmadığını; davalı kooperatifin davacıdan sadece çevre düzenlemesi için 3.500,00 TL para tahsil ettiğini, kooperatife ait defter ve kayıtlar ile ödeme belgelerindeki imzalar karşılaştırıldığında, dükkân bedeli için düzenlenen ödeme belgelerindeki imzaların kooperatif yetkililerine ait olmadığının açıkça görülebileceğini, dava dilekçesinin 2. sayfasında, Adli Emanette bulunan evraklarla ilgili açıklama yapılıp, 29.07.2009 tarihinde yapılan yönetim kurulu toplantısında, "18 nolu dükkanın ...'e satılmasına; ...'ün kooperatife nolu ortak olarak kaydedilmesine, satış bedelinin 15.000,00 TL'sinin peşin olarak, 5.000,00 TL'sinin 31.07.2009 tarihinde, 3.000,00 TL'sinin 15.10.2009 tarihinde tahsil edilmesine" şeklinde karar alındığından bahsedildiğini (58 nolu karar); kararda üye numarası belirtilmediği gibi ödeme planına da uyulmayarak özellikle 2009/Ağustos ayında peş peşe tahsilatlar yapılmış gibi makbuzlar düzenlendiğini beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DOSYANIN SAFAHATİ:
Mahkememiz 24/08/2022 tarihli ara kararı ile; Davacı vekilinin talepleri yönünden; İzmir İli, Buca İlçesi, İnönü mahallesi ... parselde kayıtlı taşınmazın yapılan tapu kaydı sorgulamasında ... adına kayıtlı olduğu,...' in dosya tarafı olmadığı anlaşıldığından bu taşınmaz yönünden talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, her ne kadar İzmir İli, Buca İlçesi, İnönü mahallesi ... parsel sayılı taşınmaz davalı kooperatif adına kayıtlı ise de; bu taşınmazın davaya konu olmadığı, alacağın yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından İzmir İli, Buca İlçesi, İnönü mahallesi ... parsel’de kayıtlı taşınmaz yönünden de talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine karar dair karar verilmiş, davacı vekilinin kararı istinaf incelemesine konu etmesi üzerine İzmir BAM ...H.D.' nin 01/11/2022 tarih ... K.sayılı ilamı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
DELİLLER:
1-Tapu Müdürlüğü Kayıtları
Davaya konu İzmir İli, Buca İlçesi, ... Parsel ve ... parsel sayılı taşınmazların tedavüllü tapu kayıtları Buca Tapu Müdürlüğünden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
2-Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı İl Müdürlüğü kayıtları
Davalı kooperatife ait tüm genel kurul toplantı tutanakları Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı İl Müdürlüğünden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
3-Ödemelere ilişkin Kasa Tahsil Fiş suretleri
4-... nolu aboneliğe ilişkin ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. Kayıtları
5-Karşıyaka...Noterliğinin 16/07/2014 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesi
6-İzmir...Noterliğinin 03/07/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi
7-İzmir ...Noterliğinin 15/02/2022 tarih ve...iye sayılı ihtarnamesi
8-İzmir ... Noterliği’nin 02.02.2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi
9-İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; Alacaklılar ... tarafından borçlu... Toplu Konut Yapı Kooperatifi aleyhine taraflar arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesine ek olarak yapılan İzmir...Noterliğinin ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde satış vaadini havi kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği C blok için 25.06.2009 - 31.07.2012 tarihleri arasındaki 38 ay için kira tazminatı alacağına istinaden asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 115.882,79 EUR alacak üzerinden başlatılan ilamsız takip olduğu, haciz işlemlerinin yapıldığı, takibe itiraz edilmesi üzerinde İzmir.. ATM'nin... K. Sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığı, Mahkemece 104.160-Euro asıl alacak ve 2.987-Euro faiz olmak üzere toplam 107.147-Euro üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verildiği; alacağın tahsili uğruna kıymet takdiri raporlarının aldırıldığı ve arasında davaya konu bağımsız bölümün de bulunduğu borçlu kooperatife ait taşınmazların ihale yoluyla satış işlemlerinin gerçekleştiği; davaya konu İzmir İli, Buca İlçesi, İnönü mah.,... Ada, 1 parsel’de kayıtlı taşınmazda yer alan ... Kapı No, Zemin Kat, 18 no.lı bağımsız bölümdeki taşınmazın 02.09.2021 tarihinde ... a satış yapıldığı anlaşılmıştır,
10-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları
Davalı kooperatife ait sicil dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
11-İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesinin... esas sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; Sanık ... hakkında... Toplu Konut Yapı Kooperatifinde başkanlık yaptığı dönemde kooperatif gelir gider hesaplarını düzgün tutmadığı, usulüne uygun belgelendirmediği, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulmamasından kaynaklanan kooperatif hesaplarının kontrol edilememesi sonucunun doğduğu, sanığın 2010 ve 2011 yıllarına ait toplam 28.600 TL tutarındaki harcama miktarını belgelendiremediği, 25.02.2011 tarihinde ... nolu tahsil fişi ile 25.000 TL, 10.03.2011 tarihli ve ... sayılı tahsilat makbuzu ile eşi ...'dan kooperatife borç para alma işlemi yaptığı, sonuç olarak sanık ...ın kooperatif başkanlığı yaptığı dönemde yasal düzenlemelere aykırı hareket etmek suretiyle zimmet, görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma suçlarına ilişkin açılan kamu davasında şikayetçinin Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği Muhakemat Genel Müdürlüğü, Katılanın ...Toplu Konut Yapı Kooperatifi, olduğu,
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde verilen 05/12/2016 tarihli ... K. Sayılı hüküm ile sanık hakkında zimmet suçuna yönelik Beraat kararı verildiği, görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma suçlarından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süre ile denetim süresine tabi tutulmasına dair karar verildiği, kararın istinaf incelemesinde olduğundan henüz kesinleşmemiş olduğu anlaşılmıştır.
12- Davalı kooperatif kayıtları
13-SGK kayıtları
İzmir SGK' ya müzekkere yazılarak; davalı kooperatifte 2009 yılında sigortalı çalışanların tespit edilerek Mahkememize bildirilmesine ilişkin verilen cevabi ekinde gönderilen sigortalı tescil ve hizmet kaydı ile çalışanların bilgilerinin gönderildiği, işyeri ünvan listesi ile işyeri tescil bilgisi dökümlerinin de yazı ekinde ibraz edildiği anlaşılmıştır.
14-Bilirkişi raporu
Mahkememizce davalı kooperatif genel kurul karar defterleri, bilanço gelir gider defterleri, genel kurul kararlarına ilişkin tüm belgeler ile kooperatif kayıtları üzerinde Kooperatif Uzmanı bilirkişi tarafından inceleme yapılmak suretiyle Kooperatif Uzmanı ve Nitelikli Hesap Uzmanı SMMM bilirkişilerden oluşan heyetten tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek suretiyle "Tapunun İzmir İli, Buca İlçesi, İnönü mah.,...arsel’de kayıtlı taşınmazda yer alan ...Kapı No, Zemin Kat, 18 no.lı bağımsız bölümdeki ve "... Blok Zemin Kat Daire 1 Yeşilbağ Buca İZMİR" adresindeki dava konusu dükkanın rayiç bedelinin tespitinin gerekip gerekmediği, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte kooperatiften alınarak davacıya tazmininin gerekip gerekmediği, rayiç bedel yönünden davacının talebinin kabul görmemesi halinde davalı kooperatife verdiği, kooperatif defterlerine işlenmiş gerek satış bedeli, gerekse aidat adı altında alınan bedeller olup olmadığı, davacı tarafından dükkanda yapılmış tadilat olup olmadığı, varsa bedellerinden dolayı davalı kooperatifin denkleştirici adalet ilkesi gereği sorumlu olup olmadığı varsa miktarı" hususlarında aldırılan 04/01/2024 havale tarihli raporda özetle; davacı ...'ün davalı kooperatiften dükkan satın aldığını; dükkan bedelinin tamamını ödediğini ve dükkanın kendisine teslim edildiğini ancak dükkanın üzerindeki haciz ve şerhler nedeniyle tapu devrinin gerçekleştirilemediğini ve bir süre sonra kooperatifin borçları nedeniyle dükkanın icra kanalı ile satıldığını iddia etmekte olduğu,
Dükkan satışı ve tahsilatların varlığını kabul eden davalı tarafın, bazı gerekçelerle bunların geçersiz olduğunu ileri sürdüğü, tespitlere göre, kooperatifte çalışan bir personelin (davacının annesi ...), Yönetim Kurulunun bilgisi olmaksızın, davacıya dükkan satışı konusunda karar alıp, tahsilat makbuzları düzenlemesi ve bunları muhasebeciye götürüp, yasal defterlere kaydettirmesinin mümkün olmadığı, Kaldı ki, davalı kooperatifin dava konusu dükkanla ilgili hiçbir tasarrufunun olmadığı, dükkanın davacı tarafından kiraya verilmesine göz yumulduğu,
Dosya kapsamına göre davacının, davalı kooperatifin ortağı olmadığının açık olup, tarafların da böyle bir iddiasının bulunmadığı, Ancak bir dükkanın davacıya satıldığı gerçeği doğrultusunda tartışılması gereken hususun, bu satışın geçerli olup, olmadığı yönünde olduğu,
Kooperatifler Kanunu (mad:42) ve Ana Sözleşme (mad:23) hükümlerine göre, kooperatife ait bir taşınmazın satılması söz konusu olduğundan, konunun Genel Kurula getirilip, asgari satış bedelinin Genel Kurulca belirlenmesi gerekmekte olduğu, bu nedenle Tapu dairelerinin, kooperatiflere ait taşınmazların satışında genel kurul kararı aramakta olduğu, Satış konusunda yönetim kurulunca karar alınmasının yeterli olmadığı,
Takdir Mahkemeye ait olmak üzere, Taraflar arasında tesis edilmiş bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığı, dava konusu taşınmazın, Yönetim Kurulu kararı ile davacıya satıldığı ancak Kooperatifler Kanunu ve Ana Sözleşme hükümlerine göre yapılan işlemin (taşınmaz satışı) geçerli olmadığı, bu haliyle davacının, yapmış olduğu ödemelerin, denkleştirici adalet ilkesine göre dava tarihine güncellenmiş değerini talep edebileceği,
Sonuç olarak; Davacı ... tarafından, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu olan Tapunun îzmir İli, Buca îlçesi, înönü Mah. ... Parselde kayıtlı taşınmazda yer alan... Kapı no, zemin kat, 18 nolu bağımsız bölümdeki ve "... Blok Zemin kat Daire 1 Yeşilbağlar, Buca/İzmir" adresindeki dava konusu dükkan için Yukarıda görüleceği üzere 21.08.2009 Tarihinden Başlayıp 01.07.2015 Tarihine kadar 10 seferde Toplam 26.300,00.-TL tutarında Davalı ...'ne ödeme yapılmış olduğu, bu bağlamda yapılan "Denkleştirici Adalet İlkesi Hesaplamasına göre" Davacı tarafından davalı tarafa yapılan ödeme tutarlarının 15.08.2022 Dava tarihi itibari ile değerinin karşılığı 274.000,16-TL olarak hesaplanmış olduğu, rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, Buca İlçesi... parselde kain ... Numaralı bağımsız bölümün rayiç bedelinin tahsili, bu talebin mümkün olmaması halinde davacı tarafından satış bedeli, aidat ödemeleri olmak üzere kooperatife yapılan ödemeler ve tadilat bedellerinin denkleştirici adalet ilkesi gereğince tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Buca İlçesi, ... parselde kain... Numaralı bağımsız bölüm olan dava konusu dükkanın davacı tarafından davalıdan satın alınıp alınmadığı, davacının söz konusu bağımsız bölümün davalı kooperatiften satın alınmasına rağmen fiilen teslim edilmediği iddiasına dayalı bağımsız bölümün rayiç bedelinin tahsili talebinin yerinde olup olmadığı, davacı tarafından bağımsız bölümün satın alınması için davalı kooperatife ödenen satış bedeli, aidat adı altında bedeller ile davacı tarafından bağımsız bölüm içerisinde yapılan tadilat masraflarının bulunup bulunmadığı, rayiç bedelin tahsili talebi yönünden davacının talebinin kabul görmemesi halinde ödenen bu bedellerin denkleştirici adalet ilkesine göre tahsilinin talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, getirtilen kayıt ve belgeler ile alınan bilirkişi raporları ile birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı vekili, davalı kooperatifin 29/07/2009 tarihli yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin davalı kooperatife ait İzmir İli, Buca İlçesi, İnönü mah.,... parselde kayıtlı taşınmazda yer alan... Kapı No, Zemin Kat, 18 no.lı bağımsız bölümdeki dükkanı 23.000-TL bedel karşılığında taksitle ödeyerek satın aldığını, ancak kooperatif tarafından üye olarak kaydedilmediğini, satışa konu dükkanın fiilen müvekkiline teslim edildiğini, ancak dükkanın üzerindeki haciz ve şerhler nedeniyle tapu devrinin gerçekleştirilemediğini ve kooperatifin borçları nedeniyle taşınmazın İzmir ...İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında ihale usulüyle satış işleminin gerçekleştiğini, davaya konu taşınmazın rayiç bedelinin tespiti ile tespit edilecek bedelin müvekkiline ödenmesine aksi halde müvekkili tarafından ödenen satış bedeli, aidat ödemeleri ve tadilat bedelleri olmak üzere kooperatife yapılan ödemelerin denkleştirici adalet ilkesi gereğince güncel değerlerinin hesaplanarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı kooperatif vekili davacının, kooperatifte ortaklık kaydının bulunmadığını, dükkân satış bedeli olarak kooperatife 23.000,00 TL ödendiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, ödeme belgelerindeki imzaların hiçbirisinin müvekkili kooperatif yetkililerine ait olmadığını, müvekkilinin davacıdan çevre düzenlemesine ilişkin tahsil ettiği 3.500,00 TL dışında başkaca bir ödeme bulunmadığını beyan etmiştir.
Davalı kooperatifin anasözleşmesinin 6. maddesi gereği; ortaklarının konut ihtiyaçlarını gidermek amacıyla 1993 yılında kurulduğu, kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ile temin edilen Buca ilçesi İnönü Mahallesindeki... parsel sayılı arsa üzerinde 195 adet konut inşa edildiği, bunlardan 105'inin kooperatif ortaklarına ait olduğu, 90 adet konutun ise arsa sahibine verildiğinin belirtildiği;
Yönetim kurulu karar defterinin incelenmesinden 29/07/2009 tarihinde toplanan yönetim kurulunun davacı ile ilgili olarak, "...'e Satış Hk." başlığı altında "1-İzmir İli,... Pafta,...parsel sayılı yerdeki kooperatife ait ... kapı nolu zemin kattaki ... nolu bağımsız bölüm dükkanın alıcı ... 'e satılmasına, 2-...'ün kooperatife ... nolu üye olarak kaydedilmesine, 3-Satış bedelinin nakit sıkışıklığı nedeniyle 23.000,00-TL olarak tespit edilmesine, 4-Satış bedelinin 15.000,00-TL'sinin peşin olarak alınmasına, 5.000,00-TL'sinin 31/07/2009 tarihinde, kalan 3.000,00-TL'sinin de 15/10/2009 tarihinde tahsil edilmesine oybirliği ile karar verildi." şeklinde kararın alındığı görülmektedir.
Mevcut dosya kapsamında, davacı tarafça kooperatif yönetim kurulunda alınan bu karar gereği davalı kooperatiften bedelin tamamının ödenerek dükkanın satın alındığı belirtmekte davalı kooperatif satış hususunu inkar etmektedir. Davacı tarafça Karşıyaka...Noterliğinin 16/07/2014 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davaya konu bağımsız bölümde elektrik aboneliği tesis edileceğinden yapı kullanma izin belgesinin verilmesinin ihtar edildiği, davalı kooperatif tarafından gönderilen İzmir ...Noterliğinin 03/07/2014 tarih ve... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesinde davacının kooperatif üyesi olmadığı, yapıldığı iddia edilen ödemelerin kooperatif kasasına girmediğinden bahisle talebin kabul edilemeyeceğinin beyan edildiği görülmekte ise de davacı tarafından sair sunulan deliller irdelendiğinde davaya konu bağımsız bölüm üzerinde davacının elektrik ve su aboneliğini tesis ettirdiği, sigortalı olarak DASK sigorta poliçesi düzenlettiği, dava konusu bağımsız bölümün davacı tarafından üçüncü bir kişiye kiraya verdiği, bu hususta kira sözleşmesinin de düzenlendiği; buna karşılık davalı kooperatifin dava konusu dükkanla ilgili hiçbir tasarrufta bulunmadığı, dükkanın davacı tarafından kiraya verilmesine yönelik herhangi bir itirazda da bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamına göre davacının, davalı kooperatifin ortağı olmadığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Ancak dükkanın davacıya satımı konusunda yönetim kurulu tarafından alınan bir karar mevcuttur. Burada irdelenmesi gereken husus satışın geçerli olup olmadığıdır. Kooperatifler Kanunu md. 42 ve kooperatif anasözleşmesi md. 23 hükümlerine göre, kooperatife ait bir taşınmazın satılması söz konusu olduğundan, konunun Genel Kurula getirilip, asgari satış bedelinin Genel Kurulca belirlenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, satış konusunda yönetim kurulunca karar alınması yeterli değildir. Bu durumda dava konusu taşınmazın, yönetim kurulu kararı ile davacıya satıldığı ancak Kooperatifler Kanunu ve kooperatif anasözleşmesi hükümlerine göre yapılan işlemin geçerli olmadığı, geçerli bir sebep olmaksızın bir başkasının mal varlığından istifade ederek, kendi mal varlığını arttıran kimse, elde ettiği kazanımı geri vermek zorunda olduğundan ve hukuken geçersiz sözleşmeler haksız iktisap kuralları uyarınca tasfiye edilirken denkleştirici adalet kuralının gözetilmesi gerektiğinden davacının, taşınmazın rayiç bedelinin tahsilini talep edemeyeceği ancak yapmış olduğu ödemelerin denkleştirici adalet ilkesine göre dava tarihine güncellenmiş değerini talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafından sunulan makbuzlardan davacının 21.08.2009 tarihinde... nolu işyeri ödemesi açıklamalı 5.000,00 TL, 24.08.2009 tarihinde ... Blok 18 nolu işyeri ödemesi açıklamalı 5.000,00 TL, 28.08.2009 tarihinde...nolu işyeri ödemesi açıklamalı 5.000,00 TL, 31.08.2009 tarihinde ... nolu işyeri ödemesi açıklamalı 4.000,00 TL, 02.09.2009 tarihinde... nolu işyeri ödemesi açıklamalı 3.000,00 TL, 19.10.2010 tarihinde dükkandan kalan 1.000,00 TL açıklamalı 1.000,00 TL olmak üzere toplam 23.000,00-TL dükkan bedeli için ödeme yaptığı; bunun yanında 22.11.2011 tarihinde dükkân için üyelik aidatı (Temmuz, Ağustos, Eylül) açıklamalı 1.050,00 TL, 22.08.2012 tarihinde çevre düzenlemesi /10.06.2011 genel kurul kararı gereği açıklamalı 750,00-TL, 24.09.2012 tarihinde 1.000,00 TL ve 01.07.2015 tarihinde ... Parselde bulunan dükkan aidatı açıklamalı 500,00 TL olmak üzere genel toplamda 26.300 TL ödeme yapıldığı görülmektedir.
Davalı tarafça, ödemelerin kooperatif kasasına girmediği ödeme makbuzlarının kooperatif sigortalı çalışanı olan davacının annesi tarafından düzenlendiği iddia edilmiş ise de; davalı kooperatifin 2010 yılına ait yevmiye defterinin açılış kaydında davacı ...'ün 22.000,00 TL ödemesinin kayıtlı olduğu, yevmiye kayıtlarındaki ödeme miktarı ile ibraz edilen makbuzlardaki ödeme miktarının uyumlu olduğu, bunun yanında davacı tarafından yapılan diğer ödemelerin de 2010 yılı yevmiye defterine kaydedilmiş olduğu anlaşıldığından bu yöndeki davalı savunmasına itibar edilememiştir.
Bilirkişi kurulundan aldırılan rapor kapsamından; davacının yukarıda belirtilen ödemelerinin, denkleştirici adalet ilkesi uyarınca dava tarihindeki karşılığının 274.000,16-TL olacağı, davacının tadilat masraflarının tazmini talebi yönünden talepte bulunmuş ise de bu yönde ispata elverişli herhangi bir delilin sunulmadığı görüldüğünden bu talebinin ispat edilemediği kanaat ve neticesine varıldığından denkleştrici adalet ilkesi uyarınca 274.000,16-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının dava konusu dükkanın rayiç bedelinin tahsili talebinin REDDİNE,
2-Davacının terditli talebi olan ödenen bedellerin denkleştirici adalet çerçevesinde tahsili talebinin KABULÜNE, 274.000,16-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 18.716,95-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 392,79-TL peşin harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 4.287,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.037,016-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 392,79-TL, başvurma harcı olarak yatırılan 80,70-TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 4.287,00-TL olmak üzere toplam 4.760,49-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından işbu dosyada yapılan ve karşılanan toplam 6.718,72-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından işbu dosyada yapılan ve karşılanan toplam 3.000,00-TL yargılama giderinin davalının kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 43.100,02-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 28/03/2024

Katip ...
E imza

Hakim ...
E imza¸