İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/631 Esas
KARAR NO : 2024/117
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/07/2022
KARAR TARİHİ : 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takibine konu senetler nedeniyle müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığını, ancak bu hususun İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına konu olup, istinaf incelemesinde olduğunu, anılan bu dosyaya ilişkin haklarının saklı kaldığını, işbu davanın konusunun İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında, avans faizi talep edilmesi yasal olmadığından takip tarihi olan 07.01.2021 tarihine kadar adi yasal faiz ile avans faizi arasındaki işlemiş faiz farkı nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve aradaki farkın iptal edilmesi, takip tarihinden itibaren de takipteki asıl alacak üzerinden, avans faizi değil, adi yasal faiz işletilmesi talebine ilişkin olduğunu, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında avans faizi talep edilemeyeceğini, tarafların tacir olmadığını, takip konusu senetlerin de, ticari işletmelerine ilişkin olmadığını, kambiyo senetleri, Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş olduğundan, tarafların tacir olmasa ve ticari işletmelerini ilgilendirmese dahi ticari dava sayıldığından, işbu menfi tespit davasının Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, avans faizinin, ticari işten kaynaklanan alacaklar için olduğunu, ticari bir işten kaynaklanmayan alacaklar için tacir olmayan tarafların ancak birbirinden adi yasal faiz isteyebileceğini, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasından, müvekkilinin hissedarı bulunduğu 3 adet taşınmazın haczedildiğini, bu taşınmazlardaki müvekkiline ait hisse değerinin Karşıyaka ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasıyla 1.484.730,00-TL olarak tespit edildiğini, neticeten hacizli 3 taşınmazdaki müvekkilinin payının değerinin, dava konusu yapılan avans faizi ile adi yasal faiz farkının çok çok üzerinde olduğunu ve yeterli teminatın oluşturduğunu, açıklanan nedenle hacizli malların teminat kabul edilerek, gerek işbu davanın sadece haksız talep edilmiş olan faiz farkına hasredilmiş oluşu, gerek hukuk ekonomisi, gerek alacaklı ile borçlunun haklarının dengesi, gerekse hakkaniyet ölçüsü dikkate alınarak, müvekkilinden fazla ve haksız tahsilat yapılmasının ve zarara uğratılmasının önlenmesi için karar kesinleşinceye kadar, İzmir .... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip dosyasında adi yasal faizi aşan işlemiş ve işleyecek faizin tahsilinin durdurulmasını, davalı tarafından, müvekkili aleyhine, 07.01.2021 tarihinde yapılmış olan, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında, adi yasal faiz yerine avans faizi işletilmiş olduğundan, İşbu davada, davalının (alacaklının) hukuken talep etme hakkına sahip olmadığı halde talep etmiş olduğu sadece avans faizi ile adi yasal faiz farkına ilişkin olup, bu farkın çok çok üzerinde müvekkilinin gayrimenkulleri hacizli olduğundan bu durum İİK' nun 72.maddesindeki takibin durdurulamayacağından farklı bir durum arz ettiğinden, genel hükümler ve hakimin takdiri gereğince, dosyadaki taşınmaz hacizleri yeterli teminat kabul edilerek; adi yasal faizi aşacak şekilde fazla faiz tahsilatının önlenmesi yönünden, tedbir kararı verilmesini, bu mümkün olmazsa müvekkilinden haksız yere yapılacak fazla faiz tahsilatının, verilecek karar kesinleşinceye kadar icra dosyasında nemalandırılarak davalı (alacaklı) tarafa ödenmemesinin karar altına alınmasını, 07.01.2021 takip tarihi itibariyle fazladan talep edilmiş olan, 47.895,26 TL avans faizi ile adi yasal faiz arasındaki fark kadar, müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ile iptal edilmesini, haksız talep edilen miktar üzerinden % 20 den aşağı olmamak üzere, davalının kötüniyetli takip tazminatı ödemesinin karar altına alınmasını, takip tarihi olan 07.01.2021 den sonra da takipte gösterilmiş olan anapara (385.865,36-TL) üzerinden adi yasal faiz işletilmesinin karar altına alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı ... Kaya cevap dilekçesinde özetle; Davacı aleyhine İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine dayanılarak icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davacı- borçluya tebliğ edildiğini ve yasal süresi içinde herhangi bir itiraz olmaması nedeni ile takibin kesinleşmiş olduğunu, TTK.'nun "Ticari İşler" başlıklı 3.maddesinde :" Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." hükmünün düzenlendiğini, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... E., ... K. Sayılı 30/04/2019 günlü ilamında da "takip dayanağı bonolar, kambiyo senedi vasfında olduğuna göre, alacağa 3095 Sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde öngörülen ticari işlerdeki temerrüt faiz olan avans faizi oranının uygulanması gerekir..." şeklinde açıkça taraflar arasında bonoları kapsayacak şekilde bir sözleşmenin olmaması durumunda avans faizi işletileceğinin belirtildiğini, davacının dilekçesinde ileri sürdüğü hususların aksine, yasada ve yerleşmiş yargıtay kararlarından avans faizinin talep edilmesi için tacir olma zorunluluğunun bulunmadığını, takip dayanağının kambiyo senedi olması ve bunun da TTK.'da düzenlenmesi nedeni ile icra takibinde TTK.'da yer alan düzenleme kapsamında avans faizi talep edilmiş olduğunu, davacının tedbir talebinin reddinin gerektiğini, zira davacı yanca Mahkemeye teminat olarak gösterilen 3 adet taşınmazda davacının 1/2 oranda malik olup, davacının hisseleri üzerinde gerek kamu hacizlerinin bulunması gerekse başka bir dosyadan konulan hacizlerin bulunması nedeni ile teminat olarak kabulüne itirazlarının bulunduğunu, davacı yanın hisseleri üzerinde yaklaşık 2.000.000 TL civarı alacağı kamu borcu nedeni ile hacizlerin bulunmasının yanında İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının yaklaşık 400.000,00 TL civarında alacak nedeni ile hacizler bulunmakta olduğunu, söz konusu hacizlerin taşınmazın değerlerinin çok üstünde olup, teminat olarak gösterilen taşınmazların değerinin yeterli olmadığını, davacı yanın icra takibinde talep olunan faiz oranına ve bu oran üzerinden fazla talep olunduğu iddia olunan işlemiş faize yönelik açmış olduğu huzurdaki davanın reddine, davacı- borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DOSYANIN SAFAHATİ:
Mahkememiz 02/08/2022 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin; "... takip konusunun yukarıda belirtildiği gibi çeşitli tarihli senetlerden oluştuğu, senet asıl borcuna yönelik iş bu dava üzerinden herhangi bir hususun yargılama konusu yapılmadığı bu hali ile az önceki bahse konu ihtiyati tedbir bakımından dava dilekçesi ekinde sunulan belge ve delillerden yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde Mahkememizde ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi yönünde yeterli derecede kanaat oluşmadığından, ..." reddine karar verilmiştir.
DELİLLER:
1-İzmir ....İcra Dairesinin... Esas sayılı takip dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; Mahkememiz davalısı tarafından davacı aleyhine toplam 516.969,86 TL alacağın tahsili bakımından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı, takip dayanağının 23/06/2018 tanzim ve çeşitli vade tarihli miktarlı kambiyo senetleri olduğu, takibin kesinleştiği ve takibe konu borca ilişkin haciz işlemlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
2-İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine asıl dava dosyası üzerinden henüz takibe konulmayan ve toplam bedeli 442.223,53-TL olan 20 adet bono ve İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyaya konu bonolar yönünden davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine yönelik ve birleşen İzmir ...ATM' nin ... esas sayılı dosya üzerinden ise İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu bonolar yönünden borçlu olunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde asıl ve birleşen davaya yönelik ileri sürüler hususların teminat senedi ve bedelsiz olduğuna yönelik davacı tarafça ispat edilemediğinden ... karar sayılı ilam ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği, kararın asıl ve birleşen davacı vekili tarafından istinaf incelemesine konu edildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ....H.D.' nin 13/09/2023 tarih ... E. ... K.sayılı ilamı ile davacı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği görülmüştür.
3-İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; takip alacaklısının davalı ... , takip borçlusunun davacı ... olduğu, takipte 245.000,00 TL’si asıl alacak 735,00 TL’si komisyon ve 39.370,65 TL’si işlemiş faiz olmak üzere toplam 285.105,68 TL alacağın tahsilinin istendiği, takibin kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi olduğu, takibin dayanağının her biri 23/08/2016 düzenleme tarihli olan, 21/09/2016 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/10/2016 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/12/2016 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/01/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/02/2017 vade tarihli 35.000,00 TL bedelli, 21/03/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/04/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/05/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/06/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/07/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/08/2017 vade tarihli 40.000,00 TL bedelli, 21/08/2017 vade tarihli 40.000,00 TL bedelli, 21/09/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 21/10/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 20/11/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 20/12/2017 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli senetler olduğu, keşidecilerinin davacı olduğu, davalı emrine düzenlendikleri ve senetlerin tamamının metninde “bedelinin nakit olduğu” hususunun yazılı olduğu görülmüştür.
4-Bilirkişi Raporu
Mahkememizce, dosya faiz hesaplaması ve icra iflas hukuku konusunda uzman hesap bilirkişisine tevdi edilerek, taraf iddia ve savunmaları değerlendirilerek İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu asıl alacak ve takip talebinde ileri sürülen faiz talebi değerlendirilerek asıl alacak miktarlarına takip talebinde belirtilen avans faiz uygulanması halinde ve yasal faiz uygulanması halinde talep edilebilecek işlemiş faiz miktarının ne kadar olacağı hususlarında aldırılan 28/12/2023 havale tarihli raporda özetle; Mahkemece, davacının talebi gibi yasal faiz uygulanacağı kabul edilecek olursa yasal faiz oranına göre hesaplanan takip talebindeki işlemiş faizin 82.040,59-TL olduğu, takip talebinde reeskont faiz oranlarına göre talep edilen işlemiş faizin 129.946,90-TL olup değişen oranlarda reeskont faizine göre hesaplanan birikmiş reeskont faizinin 140.650,76-TL olduğu,
Yasal faiz kabul edilecek olursa faiz türlerine göre yapılan hesaplamada aradaki farkın 47.906,31-TL olarak hesaplanmış olduğu, davacı- borçlunun yasal faiz talebinin kabul edilecek olması halinde takip talebinde talep edilen işlemiş faiz 47.906,31-TL fazla olarak talep edilmiş olacağı,
Reeskont faizine göre yapılan hesaplamada ise fazla bir faiz talebinin olmadığı, talep edilenden daha fazla bir faiz hesaplanmış ise de davalı-alacaklının talebi ile bağlı kalınarak 129.946,90-TL'nin dikkate alınmış olduğu, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu takipte istem konusu edilen faiz türü nedeniyle açılan menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının İzmir ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu asıl alacağa işletilen ve işleyecek faiz türünün yasal faiz ya da avans faizden hangisi olması gerektiği, davacının talep edilebilecek faiz türünün yasal faiz olması gerekirken takipte avans faiz talep edilmesi sebebiyle aradaki faiz fark tutarı miktarınca borçlu olunmadığının tespiti isteminin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Davacı borçlu hakkında İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında, takip dayanağı belgeler, bono niteliğinde olduğundan taraflar arasında ticari bir ilişkinin olduğunun kabulü gerektiğinden 3095 sayılı kanunda yer alan ticari temerrüt faizine ilişkin öngörülen avans faiz oranlarının uygulanacağı, kambiyo takibinde ticari (avans) faizi talebi ve oranının yerinde olduğu değerlendirilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir. (bkz. Baki KURU, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. Bası, 2013, s. 768, dn.79/a; ayrıca aynı yönde emsal içtihatlar; Yargıtay 12. HD.'nin 2014/636 E. 2014/6319 K. 05.03.2014
T.; Y. 12 HD 2012/1070 E. 2012/18599 K. 31/05/2012 T. kararları)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL red harcının başlangıçta alınan 817,94-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 390,34-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 15/02/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı