İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/334 Esas
KARAR NO : 2024/32
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/04/2022
KARAR TARİHİ : 17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinin incelenmesinde; Davacı şirkete ait... plakalı 2020 model, ... araç, 07.03.2020 tarihinde davalılardan ... Otomotiv Pazarlama A.Ş 'nin ... marka Distribütörü olduğu ve satıcısı diğer davalı olan ... Oto Kiralama A.Ş. 'den satın alındığını, davacının rent-car işi ile uğraştığını ve dava konusu aracın kira süresi içerisinde 08/11/2021 tarihinde ESP ışığı yanması ve motor sarsıntılı çalışması şikayeti nedeniyle İstanbul ... Yetkili Servisi Değer Motorlu Araçlar San. Ve Tic. A.Ş.'ye yönlendirildiğini, yetkili serviste yapılan ön ekspertizde arıza sebebinin araçtaki ikinci silindir kompresörünün düşük olduğu, asıl sorununun 1.silindir piston segman kanalının kırık olması olduğunun belirtildiği, davacı şirkete ait aracın tüm periyodik bakımlarının düzenli ve zamanında yapılmasına rağmen koronik nitelikteki bu arıza meydana geldiğini, bu arızadan ve bu arızaya dayalı müvekkil şirket aracında meydana gelen hasar ve kazanç kaybından Türk Borçlar Kanunun " Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olacağını belirterek dava tarihi itibariyle kusur durumunun ve alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacak olması nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 50,00- TL Hasar bedeli,10,00-TL değer kaybı, 50,00- TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 110,00-TL alacağın, 08/11/2021 itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri(tespit vekalet ücreti ve tespit giderleri (yanlış yakıt analiz raporu bedeli) de dahil edilerek) ile ücret-i vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı ... Oto Kiralama A.Ş. vekilince sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; davalı şirketin yerleşim yeri ankara, diğer davalının yerleşim yeri istanbul olmasına karşın huzurdaki dava yetkisiz mahkemede açıldığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını ve davacının bildirim yükümlülüğüne uymadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir an için aracın ayıplı olduğu düşünülse dahi, ayıplı maldan sorumluluğa ilişkin zamanaşımı süresinin dolmuş olması ve bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması nedeniyle, davacının ayıp iddiası ile ilgili olarak müvekkil şirket sorumlu tutulamayacağını, Dolayısıyla, salt zaman aşımı süresinin dolmuş olması nedeniyle huzurdaki davanın reddine karar verilmesini, davalı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu araçta üretim kaynaklı gizli ayıp bulunmadığını, İki yılı aşkın süredir aracın hangi şartlarda kullanıldığı, bakım ve onarımının düzenli yapılıp yapılmadığı, kullanıcının aracı dikkatli ve özenli bir şekilde kullanıp kullanmadığı hususları bilinmediğini, bu nedenlerle davacının hasar bedeli ve kazanç kaybı talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama masraflarının ve vekâlet ücretinin davacı üzerine yüklenilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür
Davalı ...Ş. vekilince sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; satış sözleşmesi alıcı ve satıcı arasında kurulmuş olduğundan ve ithalatçı sıfatını haiz davalı şirketin işbu sözleşmede taraf sıfatı bulunmadığından, davanın husumet yokluğundan reddini, dava zamanaşımı süresinden sonra açılmış olduğundan davanın usulden reddini, dava konusu aracın motorunda meydana gelen arızanın aracın kronik olarak ayıplı olmasından kaynaklandığını iddia eden davacı bu durumu ispatla mükellef olduğunu, araçta meydana gelen arızanın kullanıcı kaynaklı olması sebebiyle onarım bedeli ile kazanç kaybı bedeli bakımından müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu aracın hala davacı tarafından kullanıldığından davacının faiz talebi haksız olduğunu belirterek işbu haksız davanın öncelikle taraf sıfatı bulunmayan müvekkil şirket aleyhine ikame edilmiş olması ve zaman aşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddine, vekalet ücretleri ve mahkeme masraflarının davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
İzmir ... SHM'ne yazılan müzekkere cevabı, Türkiye Noterler Birliği, Sigorta ve Bilgi Gözetim Merkezi yazı cevabı, SMMM bilirkişi ve makine mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan rapor dosyamız arasındadır.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında dosyanın tevdisi üzerine hazırlanan ve araç başında yapılan keşif neticesi makine mühendisi ... tarafından düzenlenmekle taraflara tebliğ edilen 18/11/2022 tarihli raporda özetle; "... plaka sayılı aracın 0 km'de satın alınmakla birlikte olay tarihinde 45000 Km civarında olduğu, motor arızasının imalat ve tasarımdan kaynaklı olduğu, davacı yanın arızaya yönelik kusurunun bulunmadığı, araçtaki arızanın kronik olup olmadığı hakkında değerlendirme yapılmasının doğru olmayacağı, 51.540,61 TL bedelle yaptırıldığı, araçta bu sebeple değer kaybının meydana gelmeyeceği ancak tamir süresi yönünden 2.500,00 TL ikame araca ilişkin zararının oluştuğu" yönünde kanaat belirtildiği, davalılarca rapora itirazlarda bulunulduğu, yapılan itirazların karşılanması ile arızanın kronikliği yönünden dosyanın yeniden aynı bilirkişiye tevdisi üzerine hazırlanan ve taraflara tebliğ edildiği anlaşılan 15/03/2023 tarihli raporda özetle; "arızanın piston segman kanalının kırılarak metal partiküllerin yataklara sıkışması sonucu motorda arızanın meydana geldiği, arızanın kronik olarak tanımlamasının doğru olmayacağı ancak gizli ayıplı olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek araç hasarına, değer kaybına ve ikame araç yönünden itirazlara ise kök rapordaki gibi karşılık verildiği" yönünde kanaat belirtildiği anlaşılmış, rapora itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce bu sefer talep konusu edilen diğer hususların karşılanması bakımından mali müşavire tevdi yönündeki 16/05/2023 tarihli duruşmada verilen ara karar kapsamında dosyanın tevdisi üzerine SMMM bilirkişisi ... tarafından hazırlanan ve taraflara tebliğ edildiği anlaşılan 02/08/2023 tarihli raporda özetle; "davacı yanın ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun açılış ve kapanış onaylarının bulunduğu, davacının dava dışı ... Şirketine kiraladığı,... plaka sayılı araca ilişkin 2021 yılında 12 adet fatura düzenlenmekle söz konusu faturaların dava dışı şirket tarafından ödendiği yine 2022 yılında da 12 adet fatura düzenlenmekle bu faturaların da ödendiği, bu anlamda davacının aracın kiralanmasına yönelik kazanç kaybının olmadığı" yönünde görüş ve kanaat belirtildiği anlaşılmakla birlikte rapora karşı birtakım itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan 01/09/2023 tarihli dilekçe ile başlangıçta belirtilen 50,00 TL'lik hasar bedelinin artırılmakla 51.540,61 TL olarak değer artırımına konu edildiği, 110,00 TL değer kaybı ile 50,00 TL kazanç bedeli yönünden değer artırımında bulunulmadığı, dilekçenin davalı yanlara tebliğ işleminin yapıldığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde Mahkememiz davacısı tarafından davalı... Oto ... AŞ 'den 07/03/2020 tarihinde davacı adına kayıtlı... plaka sayılı aracın satın alındığı, diğer davalının bahse konu aracın Türkiye distrübütörü sıfatıyla ithalatçı firma olduğu, davacı tarafça araçta kronik nitelikte bir arıza olması sebebiyle İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yaptırıldığı konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın söz konusu araçta iddia edilen arızanın bulunup bulunmadığı, bu arızanın kronik nitelikte olup olmadığı, bulunması halinde araçtaki hasar bedelinin tespiti yine hasarın olduğunun anlaşılması halinde aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış ise değer kaybı bedelinin tespiti ve ayrıca davacının bahse konu aracın arızalanması nedeniyle dava dışı 3. bir şahsa araç kiralama işleminden kaynaklı kazanç kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış ise kazanç kaybı tutarının tespiti ile tespit edilen tüm bu hususlar yönünden taraf savunmaları göz önüne alınarak istemin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, uğramadığının anlaşılması halinde davalıların sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler ne şekilde ve ne surette sorumlu olduklarının tespit ve değerlendirilmesine esas açılan satıma ilişkin ayıp iddiasından kaynaklı maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar taraflarca gerek makine mühendisi kök ve ek raporuna gerekse mali müşavir bilirkişi raporuna itirazlarda bulunulmuş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu, bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılmakla makine mühendisi tarafından sunulan ek rapor ile mali müşavir tarafından sunulan raporların hükme esas alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yine her ne kadar itirazlarda bulunulmuş ise de davacı tarafından davalı... ... AŞ'den satın alındığı anlaşılmakla birlikte 45000'inci km'de verdiği arıza sebebiyle tamir gördüğü anlaşılan... plaka sayılı araçtaki hasarın kronik bir arıza olmadığı, söz konusu aracın 14917. ve 30329. kilometrelerinde 2 adet düzenli periyodik bakımlarının yapıldığı, aracın ve motorun makine bilirkişisi tarafından yerinde yapılan keşif ve ölçüm ile değerlendirilmesi neticesinde araçtaki hasarın kullanımdan kaynaklı bir hasar olmamakla birlikte imalatında bir problem olduğu ve söz konusu problemin gizli ayıp olarak değerlendirilmesi gerektiği ve davacının aracı bu şekilde kullanmasına imkan olmadığı, aracın tamirine yönelik işlemde davacının hukuki yararının olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava konusu talepler ile ilgili uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; her ne kadar davacı yanca aksi iddia edilmiş ise de Mahkememiz davalısı ...'in distribütör sıfatıyla aracın ithalatçı firması olduğu, davacı vekilince dosyaya kazandırılan garanti belgesinin, garanti şartları başlığı altındaki 6 No'lu bendinde garanti koşullarının malın ticari ya da mesleki amaçlarla edinilmesi, kullanılması veya yararlanılmasının gerçek ve tüzel kişiler için geçerli olmayacağı yönündeki şart karşısında davacının aracının kiralama faaliyeti için satın aldığı ve davacı yanın sıfatı göz önüne alındığında aracı ticari amaçlı elde ettiğinden ithalatçı firmanın talep konusu edilen hususlar yönünden herhangi bir husumetinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı...'dan 07/03/2020 tarihinde satın alınan... plaka sayılı aracın mutat bakımlarının düzenli olarak yetkili serviste yapıldığı, aracın 45000. kilometresine geldiğinde arıza sebebiyle götürüldüğü Surtaş ... Ltd Şti'de motorun söküldüğü, aracın yağsız ve susuz kaldığı yönünde bir problem olduğunun anlaşıldığı, söz konusu problemin piston segman kanalının kırılarak metal partiküllerinin yataklara sıkışması sonucu motorda oluşan arızanın hatalı piston üretimi sebebiyle ortaya çıktığı ve bu şekildeki üretimden kullanıcının sorumlu olmayacağı, davacı tarafından satın alınan araçta oluşan hasarın gizli ayıp niteliğinde olduğu anlaşılmakla her ne kadar aksi belirtilmekle birlikte araçtaki arızanın kronik olmamakla birlikte sonuçta davacı nezdinde ayıplı araç sebebiyle bir zararın oluştuğu, davacı yanca oluşan hasarın orijinal yedek parça kullanılmak ve yetkili serviste yapılmak suretiyle arızasının giderildiği, her ne kadar değişik iş dosyasındaki miktar farklı ise de hükme esas alınan makine bilirkişisi raporuna göre davacının KDV dahil söz konusu gizli ayıptan kaynaklı oluşan hasar sebebiyle 51.540,61 TL zarara uğradığı, aksi iddia edilmekle birlikte ayıbın niteliği göz önüne alındığında zaman aşımı savunmasının yerinde olmadığı, davacı tarafça bu hasar sebebiyle İzmir ... SHM'nin ... D İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yaptırdığı ve yaptırılan bu tespite davalı...'nun da itiraz ettiği göz önüne alındığında söz konusu ayıbın davalı yana yasal süre içerisinde bildirildiği ancak davalı tarafça rapora itiraz edilmekle birlikte itirazının karşılanmadığı göz önüne alındığında davacı nezdinde oluşan 51.540,61 TL'lik zarardan davalı...'nun satıcı sıfatıyla sorumlu olmakla birlikte temerrütünün işbu dava tarihi itibariyle oluştuğu kanaati ile araç hasarına yönelik davacı talebinin adı geçen davalı... yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş, her ne kadar davacı tarafça aksi iddia edilmekle birlikte davacı aracındaki oluşan hasarın orijinal yedek parça ve yetkili serviste giderildiği göz önüne alındığında araçta bu hasar sebebiyle ayrıca değer kaybının olmayacağı gibi davacı tarafça aracın kira gelirinden mahrum kalınmadığı mali müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan rapordan anlaşıldığı üzere davacının kazanç kaybının da olmayacağı göz önüne alındığında... yönünden değer kaybı ile kazanç kaybına yönelik talebinin reddine karar vermekle birlikte yukarıda da belirtildiği gibi davalı ... yönünden husumet sebebiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde dava konusu talepler bakımından kısmen kabulüne dair karar verilmekle hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile ;
- Davacı aracında oluşan 51.540,61 TL hasarın davalı... Oto Kiralama A.Ş.'den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, adı geçen davalı aleyhine talep edilen değer kaybı ile kazanç kaybı talebinin REDDİNE,
- Davalı ... Oto pazarlama A.Ş. aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan REDDİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 3.520,74 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 971,70 TL (80,70 TL peşin harç ile 891,00 TL tamamlama harcından oluşan) harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 2.549,04 TL karar ve ilam harcının DAVALI... ... A.Ş'DEN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 1.624,30 TL (80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 571,90 TL keşif harcı ve 891,00 TL tamamlama harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan kısmın (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) ret kabul oranına göre hesaplanan 2.771,77 TL ile tespit dosyasında yapılan masrafların ret kabul oranına göre hesaplanan 2.267,95 TL'den oluşan toplam 6.664,02 TL yargılama giderinin DAVALI... ... A.Ş'DEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
4- Davalı... tarafından yatırılan gider avansından kullanılan kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 0,11 TL'sinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE ADI GEÇEN DAVALIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin DAVALI... .. A.Ş'DEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Davalı... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 60,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ... ... A.Ş.'YE VERİLMESİNE,
7- Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ... ... A.Ş.'YE VERİLMESİNE,
8- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ... ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında tarafların haklılık durumuna göre;
- 1.597,13 TL'sinin DAVALI... ... A.Ş'DEN,
- 1,17 TL'sinin ise DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususlarda Hazineye müzekkere yazılmasına,
9- Dair davacı vekili ile davalı... vekilinin yüzlerine karşı diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı