İZMIR 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/20
KARAR NO : 2024/105
DAVA : Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti
DAVA TARİHİ : 06/01/2022
KARAR TARİHİ : 14/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; Davacının eski ünvanı ... Sanayi İthalat İhracat Tic Ltd Şti olup, davalı ile müvekkil arasında 2006 yılında “...’a ait TM-... trafo merkezinin tadilatı işi” yapıldığını, davacı ile yapılan işe istinaden davalı lehine ... ,28.09.2006 tarihli ... A numaralı, ... seri numaralı ... muhaberat numaralı teminat mektubu verildiğini, teminat mektubuna konu işin yıllar önce tamamlanmasına ve davacının yüklendiği edimleri yerine getirmesine rağmen davalı tarafından işin bittiğine dair belge düzenlenmemiş olup, bu sebeple de ilgili bankanın taahhüdü fuzuli olarak devam etmekte olduğunu, mektuba konu iş bitmiş olduğundan, iade için şartlar yerine getirildiğinden ve her türlü zamanaşımı geçmiş olduğundan teminat mektubu hükümsüz olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 3. Maddesinin 3. Paragrafında" işin yapım süresi protokolün yürürlüğe girmesine müteakip 3 aydır şeklindedir." şeklinde düzenleme yapıldığını, sözleşmenin, "Teminatın geri verilmesi" başlıklı 8. Maddesinde ise, Madde 7 g'deki belgelere atıf yapılarak bu halde teminat mektubunun iade edileceği belirtildiğini, teminat mektubunun düzenlenmesi amacını teşkil eden işçilik alacaklarına ilişkin her türlü alacak talebinin de zamanaşımına uğradığını, bu nedenle teminat mektubunun hükümsüz olduğunun sabit olduğunu belirterek davalı lehine düzenlenen ... ,28.09.2006 tarihli ... A numaralı, ...seri numaralı ... muhaberat numaralı teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespitine, dava tarihine dek yersiz ödenen komisyon tutarının fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasının talep edildiği görülmüştür.
Cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu davada yasada belirtilen sürelerde açılmadığı için, talep edilen alacaklar bakımından davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, ... Elk. Dağıtım A.Ş. ile ... Sanayi İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti. arasında 27.09.2006 tarihinde; İzmir İli, Tire İlçesi'nde, TR-... no'lu TM'nin güç yükseltilmesi projesinin tesis edilmesi işinin ilgili talep sahibi tarafından yapılmasına dair ... sayılı Tesis Yapım Sözleşmesi imzalandığını, davalının teminatın iadesi talepli ihtarnamesine cevap verilerek; Şirketimizce söz konusu teminat mektubunun iadesinin yapılabilmesi için sözleşmede belirtilen evrakların tamamlanması istenilmiş olup, protokol hükümleri çerçevesinde yer alan edimlerin yerine getirildiğinin belgelenmesi akabinde kesin hesabı yapılarak, kesin hesabın yapılması akabinde Madde 8 doğrultusunda teminat mektubunun iade edilmesi işlemi gerçekleştirilebileceğini, davalı taraf ilgili belgeleri tamamlayarak davalı şirkete başvuru yapmadan iş bu davayı açtıklarını, sözleşme hükümlerinin açık olup her iki tarafı da bağlamakta olduğunu belirterek haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Taraflar arası imzalanan 27/06/2006 tarihli sözleşme, İzmir SGK İl Müdürlüğü yazı cevabı, ... Yazı cevabı, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü ve davalı şirkete yazılan yazı cevaplarının dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde; Taraflar arasında davacının Tire ilçesinde b KV-250 KVA gücündeki TR-... nolu trafo gücünün 400 KVA'ya yükseltilmesine yönelik tadilatın (malzeme+montaj-demontaj) davacı tarafından yapımına dair 27/09/2006 tarihli yazılı sözleşmenin imzalandığı, söz konusu sözleşme kapsamında davacı tarafından davalı tarafa 12.000,00 TL tutarında kesin ve süresiz teminat mektubunun verildiği, söz konusu mektuba ilişkin davacı tarafça masraf ödemesinin yapıldığı, yapılan masraf ödemesi tutarının 09/02/2022 tarihi itibariyle 11.103,68 TL tutarına ulaştığı, davacı tarafından davalıya teminatın iadesine yönelik yapılan başvuruya istinaden eksik bir takım evraklar nedeniyle talebin reddedildiği konularında bir uyuşmazlık olmadığı görülmüştür.
Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında; davacı yan açısından teminatın iadesine yönelik talebin dava tarihi itibariyle kabul edilebilir bir talep olup olmadığı, davacı yanca sözleşmesel edimin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği ve buna rağmen davalı yanca iş bittiğine dair belge düzenlenmemesinin yerinde olup olmadığı, ileri sürülen talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususlarına yönelik banka teminat mektubunun iadesinin ve hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği ve davacı tarafça ödenen komisyon tutarının davalıdan tahsili yönündeki talepte davacının haklı olup olmadığına yönelik teminat mektubunun iadesi ile birlikte açılan alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Dosya tarafları arasında imzalandığı çekişmesiz olan 27/09/2006 tarihli sözleşmenin 8. maddesine göre teminatın geri verilmesi şartlarının tadilat işi bitirilip geçici kabul yapıldıktan ve 7. madde ile belirlenen belgelerin getirilmesinden sonra işin kesin hesabının ... tarafından çıkarılmasından sonra mali işler müdürlüğüne gönderileceği ve işlemlerin tesis müdürlüğünce yürütüleceği şeklinde ibarenin bulunduğu, sözleşmenin 7. maddesinin incelenmesinde;
A) İşçilik alacakları için 4857 sayılı yasa madde 36'ya göre tutanak tanzim edilecek,
B) ilan asılacak,
C) İlan tütanağı tanzim edilecek,
D) işçilik bordrosu verilecek,
E) çalışan elemanlara borcun olmadığına dair heleç verilecek,
F) SSK borç olmadığı belgelenecektir, şeklinde hüküm bulunduğu görülmüştür.
Davacı tarafça davalı aleyhine Turgutlu... Noterliğinin 10/03/2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile mektubun iadesinin istenilmesine rağmen ekine belgenin eklenmediği, söz konusu ihtira verilen 29/03/2021 tarihli cevabi yazı ile "geçici kabulün, teminat dilekçeşinin, malzeme test raporlarının, malzeme bonolarının, ... ve rölo tutanağının, ... Karayolları, ... İzmir gaz'dan alınan izin belgesi ile kazı ruhsatının, kamulaştırma tutanağının, SGK iş yeri bildirgesinin, yer tutanağının, vekaletname ve imza sirküsünün, sözleşmenin, kesin hak ediş raporunun" sunulması istenilmiştir. Ancak taraflar arası sözleşmenin 7. maddesinde kesin hak ediş raporundan bahsedilmediğinden ve ayrıca geçici kabulün yapıldığı sabit olduğundan davalı yanın bu yönden ihtarat içeriğine itibar edilmemiştir. Ancak maddede belirtilen diğer şartlar yönünden dosyanın incelenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davacı tarafça işçilik alacakları yönünden zamanaşımı süresinin dolduğu ve ayrıca teminat mektubu yönünden 10 yıllık sürenin dolduğu belirtilerek diğer hususlar yönünden değerlendirme yapılmaksızın bile bu yönlerden talebin kabul edilmesi talep edilmiş ise de işçilik alacaklarına ilişkin söz konusu zamanaşımının bir defi olduğu ve ileri sürülmemesi halinde Mahkemece değerlendirilemeyeceği ve bu aşama itibariyle görülmekte olan bir dava da olmadığından açılması halinde ileri sürülüp sürülmeyeceğinin belli olmadığı dolayısı ile gelinen aşama itibariyle bu yöndeki hususa iştirak edilmediği ve dolayısı ile işçi borçsuzluğunun bu aşamadan sonra ancak ibraname ile ortaya konulabileceği, işçiden alınan ibranın da dosya arasında olmadığı, dosya kapsamındaki sözleşmeye göre adam çalıştıranın davacı alması sebebiyle ibranın sunulmasının kendisinden beklenebileceği ve fakat buna dair belge sunulmadığı anlaşılmakla çalıştırılan işçi yönünden borçsuzluk durumunun belgelenemediği ve ayrıca 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmasının teminat mektubunu kendiliğinden hükümsüz hale getirmeyeceği gibi mektubun kesin ve süresiz olduğunun anlaşıldığı ve bu yönlerden de ileri sürelen görüşe iştirak edilmediği anlaşılmakla birlikte aynı zamanda ortada sözleşmenin 7. ve 8. maddeleri var iken bu husus uygulanmaksızın davacı yanca ileri sürülen hususlar kapsamında değerlendirme yapılmasının da ayrıca doğru olmayacağı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı yanca yukarıda belirtilen gerekçeler ile konu teminat mektubunun hükümsüzlüğü ileri sürülmüş ise de yukarıda belirtildiği gibi taraflar arası sözleşme ile belirlenen teminatın iadesine yönelik şartların eksiksiz bir şekilde davacı yanca yerine getirilerek davalı yana başvuru yapılmadığı gibi maddede belirtilen şartların gerçekleştirildiğinin Mahkememiz huzurunda da ispatlanamadığı anlaşılmakla bu yönden talebinin haklı olmadığı gibi söz konusu mektuptan kaynaklı olarak komisyon bedelinin iadesi istenilmiş ise de hükümsüzlüğü yönünde tespit yapılmadığından bu talepte de haklı olmadığı anlaşılarak davacı yanın teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti ile ödenen komisyon tutarının tahsiline yönelik istemlerinin ayrı ayrı reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar iş bu dava teminat mektubunun hükümsüzlüğü yanında bankaya ödenen komisyon bedelinin de tahsiline yönelik açılmakla dava değerinin 12.000,00 TL'lik teminat mektubunun hükümsüzlüğünün yanı sıra komisyon bedelinin iadesine yönelik olduğu ve dava değerinin bu anlamda 13.000,00 TL olduğu anlaşılmakla buna dair harç ikmalinin yapıldığı ve ancak tahkikat aşamasında davacıdan kesilen tutarların belirli hale gelmesinden sonra komisyon bedeli yönünden 6100 sayılı HMK'nın 107/2 maddesi gereği verilen süre içinde davacı yanca sunulan dilekçe ile komisyon bedelinin kısmi dava olduğu yönündeki beyan göz önüne alındığında hak kaybı yaratmamak adına fazla ilişkin haklar saklı tutulduğundan hüküm istinaf yolu açık olmak üzere tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davacı yanın teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti ile ödenen komisyon tutarının tahsiline yönelik istemlerinin ayrı ayrı REDDİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 427,60 TL harcın evvelce alınan 222,00 TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına, bakiye 205,60 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ile yukarıda mahsubuna karar verilen harç ile gider avansından kullanılan yargılama giderinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesine göre İADESİNE,
4- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 13.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
5- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/02/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı