İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/702 Esas
KARAR NO : 2024/35
DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ : 24/08/2023
KARAR TARİHİ : 17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili ...'nun , davalı ...'nde %47,73 oranında azınlık pay sahibi olduğunu, kalan %52,27 hissenin dava dışı ... adına kayıtlı olduğunu, başlangıçta bir aile şirketi olarak kurulan Davalı Şirket’in pay sahipliği oranı çok uzun yıllar boyunca %50-%50 olarak korunduğunu, ancak Müvekkil, 2020 senesinde paylarının bir kısmını aile ilişkilerine güvenerek, davalı şirket’in iki ortağının yıllardır olduğu gibi eşit haklara sahip olacağı ve davalı şirket ile ilgili tüm kararların beraber olarak alınacağı inancıyla bedelsiz bir şekilde ...’na devrettiğini, müvekkilin paylarını ...’na inanarak ve güvenerek devretmesi üzerine ... %52,27 pay oranı ile çoğunluk hissedar konumuna geldiğini, uzun yıllar boyunca %50-%50 hissedarlık yapısına ve imzaya yetkili iki yönetim kurulu üyesine sahip olan, bu yönüyle de ortak yönetilen bir şirket gibi gözüken davalı şirket, fiiliyatta her daim ...’nun kontrol ve yönetiminde faaliyet gösterdiğini, nitekim müvekkilin kendine ait payların bir kısmını ...’na devretmesi ve 28 Mart 2022 tarihli olağan genel kurulda müvekkilin yönetim kurulu üyeliğinin sona ermesi ile bu durumun resmiyette de gerçekleştiğini, keza bu tarihten sonra davalı şirketin tamamen ...’nun hakimiyeti altına girdiğini, davalı Şirket’in 28 Mart 2022 tarihli olağan genel kurulunda alınan karar ile müvekkilin yönetim kurulu üyeliğine son verildiğini, halihazırda davalı şirketin yönetim kurulu başkanı ve tek imza yetkilisi, çoğunluk hissedarın ... olduğunu, ...'nun, davalı şirket üzerinde sahip olduğu bu hâkimiyeti son yıllarda kötüye kullandığını, bunun sonucunda davalı şirket'in yönetimsel sorunlar yaşamasına ve zarara uğramasına yol açtığını ve davalı şirket’in gereken kârı elde etmesine engel olduğunu, davalı şirket’in finansal ve yönetimsel anlamda ciddi zorluklar yaşadığı bu dönemde dahi, Müvekkil’e gelişmeler hakkında bilgi verilmediğini ve müvekkilin davalı şirketin güncel durumunu anlayabilme imkanı tanınmadığını, öyle ki, müvekkil davalı şirket’in yüklü müktarda vergi cezasına çarptırıldığından dahi haberdar olmadığını, müvekkilin tek gayesinin, davalı şirketin gerçek durumunun ortaya konması, akabinde mali ve yönetimsel sorunlarının çözülmesi, davalı şirketin çoğunluk hissedar olan ...’nun kendi menfaatleri doğrultusunda değil- şirket menfaatleri gözetilerek yönetilmesi olduğunu, hal böyle olunca, müvekkilin, davalı şirketin 26 Haziran 2023 tarihli ertelenen olağan genel kurulunda bilgi alma ve özel denetim talep etme haklarını kullandığını, ... vekili, bilgi alma ve özel denetim talebi kapsamında yöneltilen sorulara 5 (beş) iş günü içerisinde cevap verileceğini belirttiğini, müvekkilin genel kuruldaki özel denetçi tayini talebi ...’nun olumsuz oyu neticesinde reddedildiğini, 26 Haziran 2023 tarihli ertelenen olağan genel kurulun akabinde ... tarafından Müvekkile 7 Temmuz 2023 tarihli ihtarname iletildiğini, bu ihtarnamede müvekkilin bilgi alma hakkı kapsamında yönelttiği soruların büyük bir kısmının cevapsız bırakıldığını, bir kısmının ise taraflarınca ne ile ilgili olduğu dahi anlaşılamayan keyfi ve tabiri caizse geçiştirme cevaplarla cevaplandığını, açıklanan nedenlerle; TTK m. 439 uyarınca açmış oldukları davanın kabulü ile şirkette inceleme yapılabilmesi amacıyla Davalı şirket'e TTK m. 440 uyarınca özel denetçi atanmasına ve yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davacı tarafın daha önce de açmış olduğu aynı mahiyetteki İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... K. no.lu davada davacının, bilgi edinilmemesi nedeniyle özel denetçi talebinde bulunduğunu, davacı, istediği bilgilere ulaşabilecek konumda olmakla birlikte bu bilgiler eksiksiz bir şekilde kendisine sunulduğunu, ayrıca davacının, 25.02.2022 tarihli genel kurul toplantısı ile bilgi alma isteğinde bulunduğunu, toplantının bu sebeple bir ay ertelendiğini ve davacı tarafından istenen bilgiler, belgeleri ile birlikte İzmir...Noterliği’nin 01.03.2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle eksiksiz olarak belirtildiğini, denetim istenen konularda davacıya yeterli bilgilendirmeler yapılmasına karşın davacı, 28.03.2022 tarihli genel kurul toplantısında özel denetçi talebinde bulunduğunu, bu talebi, dava dilekçesinde incelenmesi istenen bazı maddelerin yeterli bilgilendirmesinin yapılmış olması, bazı maddelerin ise özel denetim için gereken hukuki yollar tüketilmemesi nedeniyle ön şart yokluğunun bulunması; davacının ileri sürdüğü sebeplerin TTK m.437 kapsamında özel denetçi atanması için yeterli olmaması; yapılan iş ve işlemlerin davacının bilgisi dahilinde yapılmış olması; davacının isteklerinin genel geçer ve bir amaca yönelik olmayan istekler olması sebebiyle davanın reddedildiğini, 6102 sayılı TTK’nin 440/2 maddesi uyarınca, mahkemece şirkete özel denetçi atanması talepleri hakkında verilen kararların kesin olduğunu, davacı, cevaplandırılmış ve bilgisi dahilindeki iş ve işlemler hakkında tekrar dava talep etmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacının soruları cevaplandırılmış olup iş ve işlemlerin de bilgisi dahilinde gerçekleştirildiğini, davacının bu konunun aksi yönündeki açıklamaları hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olup TMK m.2 kapsamında dürüstlük kuralına da aykırılık teşkil ettiğini, işbu davadaki sorular ve özel denetçi tayini istemi, kesinleşen önceki karar ile aynı mahiyette olduğunu, bu sebeple haksız davanın reddi gerektiğini beyanla, açılan haksız davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; genel kurul toplantı tutanakları ve sair ilgili belgeler, davalı şirket ticari defter ve kayıtları, bilirkişi incelemesi, tanık, keşif, yemin, Yargıtay kararları ve kanunen ikamesi mümkün her türlü delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; müvekkil ticaret sicil kayıtları, şirket defter kayıtları, şirket nezdindeki kayıtlar, İzmir ... Noterliği’nin 7 Temmuz 2023 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi, 2021 bilanço kayıtları, gelir tablosu, genel tablo, mizan, 2021 yönetim kurulu faaliyet raporu, 25.02.2022 tarihli genel kurul toplantı tutanağı, 2021/02 karar numaralı 01.09.2021 tarihli Yönetim Kurulu Kararı, İzmir ... Noterliği’nin 19.01.2022 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, keşif, bilirkişi, tanık ve sair delillere dayandığı görülmüştür.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasının celp ve tetkikinde; davacı ... tarafından davalı ... Dış Ticaret ve Uluslararası Nakliyat AŞ aleyhine 12/04/2022 tarihinde ticari şirkete özel denetçi atanması istemi ile dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde mahkemenin 24/06/2022 tarih ... Karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiği ve verilen kararın kesin olduğu görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; anonim şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
TTK nun 437/5 maddesinde "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
" hükmü düzenlenmiştir.
TTK nun 438/1. Maddesinde; "Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.
" hükmü düzenlenmiştir.
TTK nun 439/1. Maddesinde "Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.
TTK nun yukarıda özetlenen 437,438 ve 439. maddelerinden de anlaşılacağı üzere, anonim şirket ortaklarından özel denetim ve denetçi atanması talebinde bulunan şirket ortağının öncelikle TTK nun 437. Maddesine göre, bilgi edinme hakkı kapsamında şirkete başvuruda bulunması, şirket tarafından başvurunun karşılıksız bırakılması halinde mahkemeye müracaat ile bilgi edinme hakkının, mahkemenin verdiği karar ve yetki doğrultusunda kullanılması, bilgi edinme hakkının kullanılmasına rağmen, bilgi edinme hakkı kapsamında yapılan inceleme sonucu açıklığa kavuşturulamamış vakıa veya vakıaların varlığı halinde, iş bu vakıa veya vakıaların açıklığa kavuşturulması hususunda özel denetim ve denetçi atanması talebinde bulunabileceği, somut uyuşmazlıkta ise, davacı şirket ortağının TTK nun 437. Maddesinde düzenlenen bilgi edinme hakkını tam olarak kullanmadığı, bilgi edinme hakkının engellenmesi veya yeterli bilgi verilmemiş olmasına rağmen, cevapsız bırakılan konulara ilişkin bilgi edinme hakkının kullanılmasına yönelik mahkemeye müracaat edilmediği, davacının özel denetimle açıklığa kavuşturulmasını istediği vakıalara dair bilgi edinme hakkının tam olarak kullanılmadığı, şirket organlarının, şirketin ve pay sahiplerinin zarara uğratıp uğratmadıkları, uğratmışlar ise zararın ne suretle gerçekleştiği hususunda ikna edici bir şekilde ortaya konmadığı, davacının özel denetim ile açıklığa kavuşturulmasını istediği hususların bir çoğunun bilgi edinme ve inceleme hakkı kapsamında karşılanmış olduğu, açıklığa kavuşturulmamış hususlar da bilgi edinme hakkı kapsamında, bilgi edinme hakkının tam olarak kullanılması ile açıklığa kavuşturulabileceği, iş bu kapsamda bilgi edinme hakkının tam olarak kullanılmasına rağmen açıklığa kavuşturulmamış somut vakıa veya vakıalara ilişkin özel denetim ve denetçi atanması talebinde bulunulabileceği, mahkememizce yapılan değerlendirme neticesinde, davacının bilgi edinme hakkını tam olarak kullanmadığı, bu husustaki yasal yolları tüketmediği, yasal yolların tüketilmesine rağmen bilgi edinme hakkı kapsamında açıklığa kavuşturulmamış somut vakıa veya vakıaların açıklığa kavuşturulması hususunda TTK nun 438. maddesi hükmüne uygun şekilde özel denetim ve denetçi atanması talebinde bulunulmamış olduğu kanaatine varılmakla davanın reddi ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE
Davacı tarafça peşin yatırılan harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kesin olarak oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.17/01/2024

Başkan ...
E imza
Üye ...
E imza
Üye ...
E imza
Katip ...
E imza