İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/664 Esas
KARAR NO : 2024/214
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 10/08/2023
KARAR TARİHİ : 12/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete trafik sigortalı (ZMM) bulunan davalı-sigortalı ...maliki bulunduğu ... plaka no'lu araç, 18.03.2020 tarihinde olay yerini terk eden kusurlu sürücü sevk ve idaresinde iken... plakalı araç üzerinde maddi hasar meydana getirdiği, meydana gelen kaza sonrasında davalı şirkete trafik sigortalı bulunan ... plaka no'lu aracı sevk ve idare eden şahsın olay yerinden firar ettiği anlaşıldığı, dava konusu trafik kazası sonrasında hukuki bir mazeret bulunmaksızın olay yerinden firar edilmesi ile sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkı bulunduğu, Meydana gelen trafik kazası neticesinde... plakalı araç üzerinde maddi hasar ilişkin davacı şirket tarafından ödeme yapıldığı, 4.778,48 TL davacı şirket tarafından karşı tarafa ödenmiştir. Davacı şirket tarafından dava konusu bedeni hasarlı trafik kazasına ilişkin hasar dosya örneği delil listesi ekinde ayrıca sayın mahkeme dikkatine sunulmuştur. Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; davacı şirket tarafından ilgilisine ödenen toplam 4.778,48 TL' nın sigortalımızdan Türk Ticaret Kanununun halefiyet ilkeleri uyarınca rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine İzmir... İcra Müdürlüğü nün... E. sayılı dosyası ile yasal takip başlatılmış ise de, davalının süresi içerisindeki itirazı ile takip durmuş ve huzurdaki davanın açılması zorunluluğu doğmuştur. Yukarıda açıklanan ve re'sen göz önüne alınacark sair nedenlerle ve fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; borçlunun itirazının iptali ile icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının usulüne uygun tebligata rağmen dosyaya cevap vermediği görüldü.
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için başlatılan icra takibinde ödeme emrine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu İzmir... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine toplam 5.141,38 TL' nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
Davacı sigortacı ile davalı sigortalı arasında 14/04/2019-2020 vade tarihli ZMMS poliçesi bulunduğu ve davacının ZMSS kapsamında dava dışı 3.kişiye ödeme yaptıktan sonra davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kazadan sonra olay yerini terk etmesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunu ve hasarın poliçe kapsamında olmadığını iddia ederek kendi sigortacısına karşı eldeki davayı açmıştır.
Davacı ile davalı arasında 14/04/2019-2020 vade tarihli ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Bu halde dava konusu uyuşmazlıkta poliçe tarihinde yürürlükte bulunan ve 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS genel şartlarına göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.
01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesi f bendinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olduğunu düzenlenmiştir.
Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Çözümlenmesi gereken sorun ZMMS poliçesi bulunan dava konusu araç bakımından meydana gelen iş bu trafik kazası neticesinde olay mahallinin terk edilmesinin tek başına poliçeyi teminat kapsamından çıkarıp çıkarmadığına ilişkindir.
Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, bunlardan bir tanesi de kazadan sonra olay yerinin terk edilmesidir.
Buna göre, "bedeni ve/veya maddi hasar"a neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketinin zarar gören 3. kişilere ödediği tazminatı sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır.
Bedeni ve/veya maddi hasara neden olan bir trafik kazası sonucu sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk etmişse olay yerini terk sebebinin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu bir hal sebebine dayanması gerektiği aşikardır.
ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkının doğumu için iki sebebin bir arada bulunması gerekmektedir.
a)- Bunlardan ilki meydana gelen trafik kaza sonucunda "bedeni ve/veya maddi hasar"ın doğmasıdır. Poliçe genel şartlarında maddenin kapsamı yalnızca "bedeni hasar" larla sınırlandırılmamış olup, maddi hasar meydana gelen kazalarda da rücu mümkündür.
Somut olayda ise maddi hasar meydana gelmiştir. Kaza tarihinde tutulan Maddi hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağı incelendiğinde dava dışı...' ın maliki olduğu ... plakalı aracın zarar gördüğü anlaşılmaktadır. Dolayısıyla rücu için aranılan birinci sebep gerçekleşmiştir.
b)-Rücu için gerekli olan ikinci sebep ise, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden birine dayanması gerekmektedir.
Somut olayda; sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı toplana delil ve belgelerden anlaşılmıştır. Hattı zatında bu amaçlarla terk edildiği de davalı tarafça ileri sürülmemiştir. Bu halde B.4.f maddesi gereği rücu imkanı olduğu açıktır.
Açıklanan nedenler ile davacının rücu imkanın şartlarının dava dosyasında bulunduğu belirlendiğinden ve davacı sigorta şirketi gerçek zararı ödemekle yükümlü bulunduğundan zarar miktarının ve kusur oranının belirlenmesi için bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olup;
Bilirkişilerden alınan 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;
"Dosya üzerinde yapılan incelemeler sonucunda;
• Davacı şirkete sigortalı ... plaka sayılı aracın tespit edilemeyen sürücüsü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile Etken Olduğu.
• ... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü...Y meydana gelen kazanın oluşumunda etken faktörü ve kural ihlali olmadığı,
• Dava konusu ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve
işçilik olmak üzere toplam 4.778,48.-TL (KDV Dahil) hasar meydana gelebileceği,
Hususlarında tespit, görüş ve kanaatimizi içeren raporumuzu, nihai karar, hukuki takdir ve delillerin takdiri Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, teknik konulardaki görüş ve kanaatlerimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Tüm bu nedenler ile, taraflar arasında geçerli olan 14/04/2019-2020 vade tarihli ZMMS poliçesi kapsamında 12/03/2020 tarihinde risk periyodu içerisinde gerçekleşen trafik kazasında zarar gördüğü iddia edilen ... plakalı araç için davacı sigorta şirketi tarafından 27/04/2020 tarihinde 4.778,48 TL ödemenin yapıldığı, kaza tespit tutanağında da açıkça belirtildiği üzere sigortalı araç sürücünün olay yerini terk ettiği, ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında davacının yukarıda da açıklandığı üzere rücu hakkının doğduğu, mevcut kazada davalının maliki olduğu aracın tam kusurlu olduğu ve kusurlu eylem sonucu dava dışı 3. Kişinin aracında toplam 4.778,48 TL zararın meydana geldiği sabit olduğundan, ödeme tarihi itibari ile faiz işletilmesi gerekeceğinden mahkememizce uygulanan avans faizi sonucu davacının takipteki talebi ile bağlı kalınarak (daha azı istendiğinden) davanın kabulüne, kabul edilen bedel likit olmadığından bilirkişi marifetiyle tespit edildiğinden davalı aleyhine tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalı/borçlunun İzmir... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,
2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 351,20 TL karar ve ilam harcının yatan 269,85 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 81,35 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 275,00 TL posta ve diğer giderler ile 4.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 4.814,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 5.141,38 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
6-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2024

Katip...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır