İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/591 Esas
KARAR NO : 2024/80
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 13/07/2023
KARAR TARİHİ : 30/01/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkili ... Konfeksiyon Tekstil Makina İnş. San Ve Tic Ltd Şti'nin ...Bankası, keşidecisi... İth. Ve İhr. San. Tic. A.Ş., İzmir Güzelyalı Şubesi'nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen... seri numaralı 100.000,00 TL tutarındaki 30/09/2023 tarihli çekin kaybedildiğini, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğini, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini, ...Bankası İzmir Güzelyalı Şubesi'ne müzekkere yazılmasını ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasını, ... Bankası, İzmir Güzelyalı Şubesi'nin... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 100.000,00 TL tutarındaki 30/09/2023 tarihli çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
1-Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız çek iptali davasıdır.
2-Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
"MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"MADDE 758- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.
(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."
"MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."
"MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.
MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.
(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"
3-Somut olayda davacı tarafından açılan çek iptali davasına konu çekin dava dışı ... Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiği görülmüş olup davacı vekiline ibraz edene karşı çek istirdadı davası açılması hususunda 1 aylık kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında çek istirdadı davası açıldığı görülmüştür.
4-İptali talep edilen çekin kimin elinde olduğu çek ibraz kayıtları ile sabit olup davacının çekte bulunan hakkını çeki elinde bulunduran kişiye karşı açacağı istirdat davası ile ileri sürmesi mümkündür. Çeki elinde bulunduran hamile karşı çek istirdadı davası açıldığı ve çek üzerindeki hak sahipliğine ilişkin uyuşmazlığın hasımlı davada değerlendirileceği gözetilerek görülmekte olan davanın konusuz kaldığı anlaşılmış ve bu doğrultuda karar verilmesine yer olmadığına yönünde hüküm kurulmuştur.
5-Dava dışı ... Tem. Org. Rek.Tur. İnş.Gıda San. Ve Tic.Ltd.Şti. Tarafından davaya müdahale talebinde bulunulmuş ise de "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkı zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hükmü teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur."(Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin ...K. 09/08/2018 tarihli ilamı) Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadı uyarınca çekişmesiz yargı işlerinden olan çek iptali davasında asli veya fer'i müdahalede bulunulamayacağı, zira yargılama sonucu elde edilecek hükmün kesin hüküm niteliği taşımayacağı gözetilerek müdahale talebinin reddi yönünde karar verilmiştir.
6-Yukarıda ayrıntılı gerekçeleri açıklandığı üzere dava konusu çekle ilgili hasımlı olarak istirdat davası açıldığı gözetilerek görülmekte olan davada konusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Dava konusu çekle ilgili ödeme yasağı kararı uygulanmış olup mahkememizce verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açıldığı görülmüştür.
"Dava zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, davanın devamı esnasında dava dışı ...çekin hamili olduğunu ve çekle ilgili icra takibi yaptıklarını ileri sürmüştür. TTK'nun 730/20. maddesi atfı ile çeklerde de uygulanması gereken TTK'nun 675.maddesi gereğince elden çıkan çek getirilirse mahkeme istirdat davası açılmak üzere dilekçe sahibine mehil verir. Davacı bu mühlet içinde dava açmazsa çek mahkemeye getirmiş olana geri verilir, muhatap hakkındaki ödeme yasağı kaldırılır. Maddenin mefhumu muhalifinden de anlaşılacağı üzere davacı süresi içinde istirdat davası açarsa mahkemece ödeme yasağının devamına karar verilmesi gerekirken ödeme yasağının kaldırılması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." (Yargıtay ...Hukuk Dairesi ... Karar 19/03/2013 tarihli ilamı)
Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin yukarıda alıntılanan uygulamasına göre dava konusu çekle ilgili istirdat davası açılması halinde ödeme yasağı kararının devamına karar verilmesi gerekmektedir. Ödeme yasağı kararı niteliği itibariyle ihtiyati tedbir mahiyetinde olup kural olarak kararın kesinleşmesine kadar devam etmektedir. Ödeme yasağı kararı mahkememiz dosyasından verilmiş ise de uyuşmazlıkla ilgili kesin hüküm İzmir....Asliye Ticaret Mahkemesi'nde süren yargılamada verileceğinden ödeme yasağı kararının hasımlı davanın sonuçlanıp kesinleştiği tarihe kadar devamına karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiş ve İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasında görülen yargılamanın kesinleşmesine kadar ödeme yasağı kararının devamı yönünde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin olarak alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
5-Ödeme yasağı kararının İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasından verilecek hükmün kesinleşme tarihine kadar devamına, İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak karar kesinleştiğinde mahkememize ödeme yasağı kararının kaldırılması hususunda bildirimde bulunulmasının istenilmesine,
Dair davacı vekillerinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna

başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
30/01/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır