İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2023/203 Esas
KARAR NO : 2024/474
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 07/03/2023
KARAR TARİHİ : 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "Müvekkilin uhdesinde olan Keşidecisi ... MAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ., Lehtarı ... olan, ... Kemalpaşa şubesine ait, 20.01.2020 Tarihli, ... Seri Nolu, 150.000,00 TL Bedelli, Keşidecisi ...MAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. , Lehtarı ... olan,... 2. Sanayi Sitesi şubesine ait,...Seri Numaralı, 04.12.2019 Tarihli, 130.000,00 TL bedelli Çekler, ilgili bankalara ibraz edildikten sonra, “karşılıksızdır” işlemi görmüş olup, Müvekkilime iade olunmuştur. Ancak, işbu çekler müvekkilimin yedinde bulunduğu esnada kaybolmuştur ve bulunamamaktadır. Çekler müvekkilimizin yedinde bulunduğu sırada çalınmış veya kaybolmuş bulunduğundan bu durum müvekkilimizin mağduriyetine neden olmaktadır. Söz konusu çeklerin piyasaya sürülmesinin engellenmesi adına çeklerin iptaline karar verilmesini adına işbu davayı açma zarureti meydana gelmiştir. Yukarıda arz ve izah edilen ve Sayın Mahkemece resen gözetilecek nedenlerle;
Huzurdaki Davanın Kabulünü talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE :
1-.Talep; Kıymetli Evrakın İptaline yöneliktir.
2-.Davacı tarafça dava konusu 2 adet çekin müvekkilinin yedinde iken çalındığını ileri sürülerek çeklerin iptali talep edilmiştir.
3- Denizbank Kemalpaşa Şubesine ait çek yönünden; davacı vekilinin 2. celsedeki çekin bulunduğu yönündeki beyanı nedeniyle davanın konusuz kalması söz konusu olmakta, esas hakkında karar verilmesine gerek kalmamakta ve dava sona ermiş olmaktadır.
Davanın konusuz kalması, Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 331. maddesinde belirtilmiştir.
HMK md. 331/1: "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder."
HMK md. 331/2: "Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir."
Davanın konusuz kalması halinde, davalı ve davacı arasında uyuşmazlık konusu kalmamakta olup mahkemece “Karar Verilmesine Yer Olmadığına” dair karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda artık o konu hakkında yargılama yapılmasına ve o yargılama sonucunda bir hüküm kurulmasında tarafların herhangi bir “hukuki yararı” kalmamaktadır.
Keşidecisi ... MAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ., Lehtarı ... olan,...Kemalpaşa şubesine ait, 20.01.2020 Tarihli, ... Seri Nolu, 150.000,00 TL Bedelli çekin bulunmuş olduğu davacı vekilinin 18.07.2023 tarihli celse beyanı ile anlaşılmaktadır. Bu nedenle zayi olmadığı anlaşılan işbu çek yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmış ve davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA dair karar vermek gerekmiştir.
4) ... 2. Sanayi Şubesine ait çek yönünden ise; çekin dava dışı ...arafından takas aracılığı ile muhatap bankaya ibraz edildiği görülmüş olup davacı vekiline ibraz edene karşı çek istirdadı davası açılması hususunda 1 aylık kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde istirdat davası açılmamıştır.
Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
"MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"MADDE 758- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.
(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."
"MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."
"MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.
MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.
(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"
İptali talep edilen çekin kimin elinde olduğu çek ibraz kayıtları ile sabit olup davacının çekte bulunan hakkını çeki elinde bulunduran kişiye karşı açacağı istirdat davası ile ileri sürmesi mümkündür. Çeki elinde bulunduran hamile karşı çek istirdadı davası açılması halinde çek iptali davası konusuz kalacağından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekmektedir. Çek istirdadı davası açılmaması halinde ise artık çekin bulunduğu yer ve kişinin bilinmesi halinde çek iptali talep edilmesi mümkün olmadığından davanın reddine karar verilecektir. Davacı vekiline verilen kesin süre içerisinde çek iptali davası açılmadığı UYAP kayıtları ile sabit olup davacının çek üzerindeki hakkını hamile karşı açacağı dava yoluyla ileri sürebileceğinden ... 2. Sanayi Şubesine ait çek yönünden açılan çek iptali davasının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.A)... Kemalpaşa Şubesi'ne ait, 20.01.2020 keşide tarihli,...seri nolu, 150.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Makina Sanayi Tic. LTD. ŞTİ, lehtarı ..., keşide yeri İZMİR olan Çek yönünden Davanın Konusuz Kalmış Olması nedeniyle Esas Hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
B) ... 2. Sanayi Sitesi İzmir Şubesi'ne ait, 14.02.2019 keşide tarihli,... seri nolu, 130.000,00-TL bedelli, ... Makina Sanayi Tic. LTD. ŞTİ, lehtarı ..., keşide yeri İZMİR olan Çek yönünden Davanın REDDİNE;
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL'nin mahsubu ile bakiye 247,7‬0-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-.Varsa kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.23/05/2024

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza