İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/163 Esas
KARAR NO : 2024/515
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/02/2023
KARAR TARİHİ : 04/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili adına tescili... plaka sayılı aracın... sevk ve idaresindeyken 25/10/2021 tarihinde İzmir ili Buca Şirinyer istikametinde seyir halindeyken önündeki aracın yavaşlamasından dolayı arkasından gelen ... plaka sayılı aracın hızla kendisine çarptığını ve bu çarpmanın etkisiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek önündeki ... plakalı araca çarptığını, meydana gelen kazada davalı sigorta şirketi sigortalısı olan ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğunu, yaşanan trafik kazasından dolayı müvekkiline ait aracın hasarlanmış olduğunu, aracın tramer kaydına hasarın işlendiğini, müvekkilinin aracının ikinci el piyasa rayiç değerinde bir kayba sebep olduğunu, öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinin dikkate alınmasının gerektiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin tazmini izin dava dilekçesinde ek olarak sunduğu mail ekran kaydından da görüleceği üzere 05/01/2023 tarihinde tarafımıza mail adresinden davalı sigorta şirketinin müvekkilinin zararını ödemediğinden dolaya dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvuruda bulunulduğunu zorunlu arabuluculukta tarafların anlaşmadığını, müvekkilinin aracında oluşan zararın giderilmesi için iş bu davayı açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın giderilmesi için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında yargılamanın yapıldığını, bu yargılamada müvekkili lehine karar verildiğini, dosyaya atanan bilirkişinin yapmış olduğu araştırma neticesinde müvekkilini aracında 27.033,80-TL hasarın belirlendiğini, sayın mahkemede 08/12/2023 tarihinde bilirkişinin tespit ettiği miktar üzerinden müvekkili hakkında lehine karar verilmiş olup, yargılamanın sonuçlandığını, gerek bilirkişi, gerekse sözü geçen mahkemenin vermiş olduğu karar neticesinde müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın netlik kazanmış olup, bu hasara paralel olarak araçta değer kaybının meydana çıkması kaçınmaz olduğunu belirterek talep edilebilir tazminat bedelinin Sayın Mahkemenizce yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla (HMK m107 gereği belirsiz alacak davamızı) şimdilik 10,00-TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının , dava konusu yaptığı taleplerine ilişkin olarak dava açmadan önce 2918 sayılı kanunun 97. ve 99. Maddesi gereğince müvekkili şirkete yasaya uygun olarak başvuruda bulunmadığını, hal böyle iken davacıların dava şartı niteliğinde olan bu başvuruyu yapmaması nedeniyle davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, ayrıca zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğramış olup, taleplerinin reddinin gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında kaza başına düşen teminatın kazaya ilişkin olarak yapılan hesaplamalara göre ve poliçe limitine uygun olarak ödendiğini, davacıya 08/02/2023 tarihinde 27.033,80TL tazminat ödemesi yapıldığını, ödemelere ilişkin mahsup fişleri ekte sunulan hasar dosyasının içinde oluğunu, bu kapsamda mahsup fişinin dosyaya kabulü ile ödeme yapıldığına ilişkin delil niteliğine haiz olduğu kabul edilmelidir. Yapılan bu ödemeler ile birlikte müvekkil şirketin poliçe kapsamında sorumluluğu kalmadığını belirterek davanın reddine, karşı tarafın yargılama giderleri ile vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 25/10/2021 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı sigorta şirketi... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 05/01/2023 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Zamanaşımı defi değerlendirildiğinde; 2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu trafik kazası 25/10/2021 tarihinde meydana gelmiş, olayın, maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, dava dilekçesine konu edilen maddi tazminat taleplerinin, 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Kaza tarihinin 25/10/2021, dava tarihinin 23/02/2023 olduğu görüldüğünden davaya konu tazminatın 2 yıllık süre içerisinde talep edildiği görülmüştür.
Davalının derdestlik itirazı incelendiğinde, davalı vekili mahkememizin 2022/186 Esas sayılı dava dosyasında aynı talep, konu ve sonucu içeren davanın açıldığını savunmuş ise de, mahkememizin 2022/186 Esas sayılı dava dosyası aynı trafik kazasına ilişkin hasar bedeli tazminatının, eldeki dava dosyasında ki ihtilafın ise değer kaybı tazminatına ilişkin olduğu görüldüğünden derdestlik itirazına itibar edilmemiştir.
Davalının sorumluluğu değerlendirilecek olursa; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı, trafik kazasında ... plakalı aracın 05/03/2021-2022 tarihlerini kapsar zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğundan ve kaza 25/10/2021 tarihinde gerçekleştiğinden talep risk periyodu içerisinde olup, yukarıda değinilen nedenler ile davacının talep etmiş olduğu hasar bedelinden davalı, dava dışı sürücünün kusuru oranında poliçe limiti ile sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce tramer kayıtları celp edilerek bilirkişiden değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor alınmıştır.
Mahkememizin 25/05/2023 tarihli celsesi 2 nolu ara kararı gereğince; tüm dosya kapsamı incelenerek dava konusu trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu aracın değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre hesaplanması için Bilirkişiden alınan 11/07/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "Somut olayda ... Plaka sayılı ... 206 1,4 XR 2000 model otomobilde Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre 5.000,00-TL değer kaybı bedeli meydana geldiği, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamından davacı vekili tarafından davalı sigorta şirketinin [email protected] elektronik posta adresine 05/03/2023 tarihinde başvuru yapıldığı,elektronik postaların aynı gün adresine teslim edildiği, bu nedenle ihbarın ayın gün tebliğ edildiği anlaşılmış, davalı sigorta şirketinin ödenmeyen borç miktarı yönünden 16.03.2023 tarihi itibariyle temerrüte düşeceği yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde rapor düzenlediği görülmüştür.
Mahkememizin 12/10/2023 tarihli celsesi 1 nolu ara karar gereğince; ... Sigorta tarafından gelen yazı cevabı da dikkate alınarak Bilirkişiden alınan 23/10/2023 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "Değer kaybı bedeli tespite konu ...plaka sayılı ... 206 1.4 XR 2000 model otomobilin model yılı itibarıyla tsb.org.tr sitesinde kasko değerinin yer almadığı, internet ortamında yapılan sorgulamasında 25.10.2021 riziko tarihi itibarıyla Kasko değerinin 12.250,00 TL. olduğu, 2. el piyasa rayiç değeri araştırılmış olup, yaşı, kilometre durumu, kullandığı yakıt ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile bakım onarım durumu, aracın segmenti, pazarlık payı ve tramer kaydında yer alan 15.05.2011 / 08.07.2013 ve 01.07.2015 tarihli kazaları dikkate alınarak güncel değeri 265.000,00 TL. olarak yer alan tespite konu aracın, Ülkemizde bu konuda geriye dönük veri tabanı olmaması, yaşanan enflasyonist ortam ve döviz kuru değişiklikleri ile Kamu İhale Kurumu Fiyat Güncelleme ları ve pazarlık payı da dikkate alınarak 25.10.2021 riziko tarihi itibarıyla ikinci in ortalama olarak 90.000,00 TL. mertebesinde olduğu tespit edilmiştir.
Değer kaybı bedeli tespite konu,... plaka sayılı ... 206 1.4 XR 2000 model otomobilin riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 90.000,00 TL mertebesinde olduğu, aracın tamir edilerek boyanması neticesinde değer kaybı oluşacağı, aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve tramer kaydında yer alan 15.05.2011 / 08.07.2013 ve 01.07.2015 tarihli kazaları dikkate alınarak, (dosya celp edilen... Sigorta Şirketinden gelen cevabi yazıda sadece 15.05.2011 tarihli hasarı ile ilgili detay yer almaktadır.) tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri hasarlı araç sitelerinde araştırılmış bire bir örtüşen hasarlı araç satışları bulunamamış ancak, benzer hasar durumları, Ülkemizde geri tarihlere yönelik veri tabanının olmaması, yaşanan enflasyon nedeniyle aylık bazda değişen bedeller ve dolar kuru endeksi dikkate alınarak somut olayda, özellikleri, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ile metal komponentlerin yorgunluğu, korozyon dozajı dikkate alınarak kazadan sonraki halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre yetkili satış/servis, serbest piyasa ve internet ortamında yapılan araştırmalar neticesinde (rapor düzenleme tarihi itibarıyla... ... Otomotiv firması ve ... ... Car Service aracın model yılı itibarıyla fiyat teklifi vermemiş olup,... ... Servisinden alınan bilgi dikkate alınarak) hasar onarımı sonrası değerinin 85.000,00 TL. mertebesinde olduğu ve 25.10.2021 riziko tar itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak araçta Yargıtay içtihatlarına ve piyasa rayiçlerine göre 5.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmış olup Kök Raporda ulaşılan kanaatin değiştirilmesi gerekmemiştir. Tespit edilen değer kaybı bedeli riziko tarihi itibarıyla belirlenmiş olup, söz konusu değer Ülkemizde yaşanan enflasyonist ortam nedeniylebugün 17.617,91 TL. sına tekabül etmektedir.Davaya konu aracın değer kaybı bedeli mesleki bilgilerimize göre değerlendirilmiş olup, sz konusu parçaların değer kaybına etkisi olmayacağı konusunda takdir Sn. Mahkemenindir."şeklinde ek rapor sunduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 10/01/2024 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "Dava dosyasında değer kaybı bedeli tespite konu... ... 206 1.4 XR 2000 model otomobilin ... Sigorta şirketinden gelen yazısında davaya konu aracın 15/05/2011 tarihinde yol kenarında bulunan dubaya sağ ön kısmıyla çarpması şekilinde hasarlandığı meydana gelen hasar onarım tespiti için Eksper... tarafından düzenlenen 18/05/2011 /203/052011 tarihli Ekspertiz raporu bulunduğu görülmüş ve dava dosyası içerisinde yer alan belgeler ile birlikte incelenmiş ve irdelenmiştir... plaka sayılı araçta meydana gelen hasarın onarım için ekspertiz raporunda tespiti yapılan gerekli yedek parça ve işçilik kalemleri tabloda gösterilmiştir.
S.N PARÇA KODU PARÇA ADI ADET BİRİM FİYATI İSKONTO (%) TOPLAM FİYATI 17401N2 ÖN TAMPON1 335,08 53,95154,292 620557ÖN SAĞ FAR 1140,85 43,17 97,68 YEDEK PARÇA 273,25 İŞÇİLİK 1ONARIM İŞÇİLİĞİ 200,00 BOYA İŞÇİLİĞİ400,00 İŞÇİLİK TOP600,00
ARATOPLAM873,25 KDV %18 GENEL TOP873,25Davaya konu ... plaka sayılı aracın kök raporunda "ön ve arka kısımlarından almış olduğu darbe sonucunda sağ ön çamurluk, sol arka çamurluk iç ve havuz sacı kısımlarının onarılacak derecede hasarlandığı" tespit edilmiş olup,dava dosyasının celp edilen sigorta şirketinin yazına konu yukarıda yer alan hasarların 25/10/2021 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak söz konusu araçta Yargıtay içtihatlarına ve piyasa rayiçlerine göre 5.000,00-TL olarak tespit edilen değer kaybı bedelini değiştirilmesi gerekmemiştir." şeklinde ek rapor sunduğu görülmüştür.
Kusur yönünden ise mahkememizin... Esas sayılı dava dosyasında aldırılan rapor davalıya tarafa tebliğ edilmiş ve belirtilen dava dosyasına sunulan rapor, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile araç değer kaybına mahsuben 10,00-TL alacağımızı 4.990,00-TL artırarak 5.000,00-TL maddi zararın davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 25/10/2021 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 5.000,00 TL değer kaybının bulunduğu sabit olduğundan davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücretine ilişkin;
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay ... Hukuk Dairesinin... Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM... H.D. ... Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-5.000,00 TL değer kaybı bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 341,55 TL karar ve ilam harcının yatan 265,90 peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 75,65 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 265,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 125,50 TL posta ve diğer giderler, 1.200,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.771,3 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 5.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/06/2024
Katip ...
E imza

Hakim ..
E imza