İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/897 Esas
KARAR NO : 2024/264
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/11/2022
KARAR TARİHİ : 21/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı "..." tarafından müvekkili şirket ve diğer davalı "... MÜHENDİSLİK MADEN HARFİYAT PETROL SAN. TİC. LTD. ŞTİ." ye karşı müvekkilin keşidecesi olduğu 01.07.2018 günlü...Seri No lu 18.890,00 TL bedelli ... Avcılar E-5 Şubesine ait çeke ilişkin olarak Örnek No:7 genel haciz yolu ile ilamsız takip başlatılmış olup, işbu takibe ilişkin ödeme emri 17.03.2022 tarihinde müvekkil şirket çalışanına tebliğ edildiğini, ilgili ödeme emrine karşı müvekkili tarafından süre kaçırılarak itiraz edilememiş olup işbu menfi tespit davasını açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, ilgili icra takibinde alacaklı görünen şahsa yönelik müvekkilin herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili ile icra takibinin diğer borçlusu ve diğer davalı... firması arasındaki ticaret gereğince takibe konu çek firmaya verilmiş ve ilgili çekin karşılığı söz konusu firmaya ödendiğini, müvekkili şirket ile davalılardan... arasındaki ekte sunulu cari hesap tablosunda da görüleceği üzere müvekkil şirketin ne işbu davanın konusu takibe konu çek yönünden ne de başka bir ticari ilişki yönünden borcu bulunmadığını, çeke konu alacağın sona ermiş olduğunu ve çekin bedelsiz kalmış, çeke konu alacağın dayandığı temel ilişkide karşı edim bakımından da ilişkinin diğer tarafı olan... işi gereği gibi ifa etmemiş olup ve müvekkilinin zarara uğratıldığını, bu nedenlerle iş bu davanın kabulüne, İzmir... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takibin iptali ile müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, İzmir ... İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyanın tedbir kararı verilerek durdurulmasına ve icra veznesindeki paranın ya da sunulacak olan teminat mektubunun alacaklıya tedbiren ödenmemesine karar verilmesini, davalı haksız olarak açtığı icra takibi nedeniyle, müvekkilimiz lehine %20 oranında kötü niyet tazminatına tüm mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... şirketinin davalı ... ...' ya icra takibine konu çekten dolayı 40.598.71 TL borcunun bulunduğunu, İzmir ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında genel haciz yoluyla 14/03/2022 tarihinde takip başlatıldığını borçlu tarafından bu takibe 7 gün içinde borca itiraz edilmediğini ve takibin kesinleştiğini, borçlunun araç ve taşınmazlarına haciz şerhinin işlendiğini, borçlunun bu süre boyunca 8 ay sonunda borcu yatırarak tedbirli olarak iş bu davayı açtığını davacı tarafça dava konusu icra takibinde borçlu olmasına rağmen haksız olarak iş bu davayı açmış olduğunu ve ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, davacı tarafın tedbir talebini borcun ödenmesini ertelemeye yönelik olduğunu, davacı tarafın tedbir talebinin haksız olduğunu, haksız ihtiyati tedbir talebin itiraz ettiklerini, belirterek haksız ve hukuki yoksun davanın reddi ile müvekkilinin alacaklı olduğunun tespitine, müvekkilinin alacağını geciktirilmesi sebebiyle davacı borçlunun alacağının %20 sinden aşağıda olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; yetkili hamil tarafından keşideci ve lehtara karşı başlatın ilamsız takipten ötürü menfi tespit istemine ilişkindir.
Davaya konu İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasında davalı ... ... tarafından diğer davalı ve davacı aleyhine çek dayanak yapılarak toplam 30.785,40-TL'nin talep edildiği, ödeme emri borçlulara tebliğ edildiği ve takibin kesinleştiği görülmüştür.
Takibe dayanak yapılan çek incelendiğinde, keşidecisinin davacı, lehtarın davalı şirket, hamilin takip alacaklısı ... olduğu, keşide tarihinin 01/07/2018, bedelinin ise 18.890,00 TL olduğu, çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği bu hali kambiyo senedi vasfını yitirdiği görülmüştür.
Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan ... arasında eser sözleşmesinin bulunduğunu, davalı yükleniciye iş karşılığı takibe dayanak çekin verildiğini ve davalı tarafından yapılan işlere karşılık ödemelerin yapıldığını iddia etmektedir.
Davacı işsahibi ile davalı/yüklenici arasında görülüp karara bağlanan Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin... Karar dosyası incelendiğinde, davacı tarafından eldeki davaya konu edilen çek dışındaki 5 adet çekten ötürü menfi tespit talep edildiği, talebin dayanağının davacı ile davalı arasındaki su şebekesi inşaatı işleri kapsamında, davalının ediminin süresinde ve eksiksiz olarak yerine getirmediği, ayıplı iş yapıldığı bu nedenle verilen çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasına dayandırıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda;
"Dava, çekler nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Davacı ile dava dışı İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) arasında yapılan içme suyu inşaatına ilişkin 22/03/2016 tarihli sözleşmeye istinaden davacı ve davalı arasında 05/01/2018 tarihli taşeron sözleşmesi yapıldığı ve dava konusu çeklerin bu sözleşmeye istinaden verildiği konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı taraf, işin eksik yapıldığını, yapılan ödemelerin imalat bedelinden fazla olduğunu iddia etmekte, davalı taraf işin eksiksiz olarak ifa edildiğini beyanla davanın reddini talep etmektedir. Davacı tarafça davalı tarafa keşide edilen Büyükçekmece ...Noterliği'nin 10/07/2018 tarih,...yevmiye no'lu ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği bildirilmiştir. Mahkememizce talimat yoluyla alınan bilirkişi raporu ve ek raporlar ile davacı ile dava dışı İZSU arasında 31/03/2016 yer teslim tarihi ile 21/03/2019 tarihi arasında 10 adet hakediş düzenlendiği, fiyat farkı, kesintiler ve KDV hariç yapılan toplam imalat bedelinin 14.909.499,50 TL olduğu, taraflar arasındaki sözleşme tarihi ile sözleşmenin feshedildiği tarihe kadarki 186 günlük sürede yapılan işin malzeme ve işçilik değerinin 898.681,32 TL, 186 günlük sürede sadece işçilik giderinin ise 213.397,80 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki taşeron sözleşmesinde malzemelerin davacı tarafça temin edileceği konusunda bir hüküm bulunmamaktadır. Davacı taraf, tespit edilen imalatların dava dışı yüklenici tarafından yapıldığını iddia etmekte ise de, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğince eser sözleşmesinde, sözleşme feshedilip yüklenicinin işyerini terk ettiği ya da fesih olmaksızın eksik bırakıldığı yasal delillerle kanıtlanmadıkça asıl olan gerçekleştirilen imalatı yüklenicinin yapmış olmasıdır (... HD, 07.02.2017, .... Davacı tarafça eksik olduğu iddia edilen işin başka bir yükleniciye yaptırıldığı iddiası ispatlanamamıştır. Bununla birlikte dava konusu 10/08/2018 tarihli 150.000 TL bedelli çeke istinaden... Faktoring AŞ'ye yazılan 02/05/2018 tarihli teyit yazısında da çeke konu olan hizmetin ayıpsız ve eksiksiz ifa edildiği beyan edilmiştir. Davacı taraf, dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olup, yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış ve davacı vekili tarafından davalıya yemin teklif edilmeyeceği beyan edilmiştir. Bu nedenlerle, davacı tarafça işin ifası amacıyla verilen çekler nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti isteminin sübut bulmadığından reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur. " şeklinde karar verildiği ve kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizin 16/02/2023 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince; tüm dosya kapsamı ve davacının ticari defterleri incelenerek takip konusu çekin deftere kaydedilip kaydedilmediği, Bakırköy... ATM' nin ... Esas sayılı dava dosyasında dava konusu çeke ilişkin incelemenin olup olmadığı ile çek bedelinin ödenip ödenmediği ödenmiş ise ne suretli yapıldığının (mahsup varsa nedeni açıklanarak) belirtilmesi için Bakırköy Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılarak Bilirkişiden alınan 10/10/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre;'Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davacı tarafın defter ve belgelerinin incelenmesi, Sayın Mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkûr surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde; A-Davacı Şirketin Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı ... MİMARLIK MÜHENDİSLİK İNŞ. TAAH. LTD.ŞTİ.’ nin 2017-2018 ve 2019 yılları yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; açılış ve kapanış onaylarının süresinde alındığı, T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin kendi ticari defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüştür.
B- Davacının Menfi Tespit Talebi Yönünden; Davacı şirketin raporun 4.b bölümünde incelenen ticari defter kayıtlarında 31.12.2019 tarihi itibariyle davalı açık hesabından 678.942,01 TL tutarında alacaklı gözüktüğü, davanın konusu... no.lu 01.07.2018 vadeli 18.890,00 TL tutarlı çekin raporun 4.b. bölümünde incelenen davacının kendi defterlerinde davalı... MÜHENDİSLİK MADEN HAR. LTD. ŞTİ.’’ ne keşide etmek suretiyle BORÇ kaydettiğinin tespit edildiği, raporun 4.c. bölümünde incelenen ... Bankasının 22.02.2023 tarihli müzekkere cevap yazsısında da söz konusu çekin davacı ... Ltd. Şti. adına Avcılar E5 Şubemiz nezdinde... numaralı hesabında kayıtlı olduğu, söz konusu çekin cevap yazısı tarihi itibariyle bankaya ibraz edilmediğinin bildirildiği tespit edilmiştir. Tüm bu tespit, incelemeler çerçevesinde davacı şirketlerin Menfi tespit talebine ilişkin nihai değerlendirmenin ve davacı şirketlerin ticari defter ve kayıtlarının karşılaştırmalı olarak incelenip, incelenmeyeceği hususlarına ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 18/05/2023 tarihli celsesi 2 nolu ara kararı gereğince; dosyaya rapor sunan bilirkişi mahkememiz ara kararı gereği rapor hazırlamadığından; Bakırkö... ATM'nin... esas sayılı dava dosyasında dava konusu çeke ilişkin incelemenin olup olmadığı hususunda ek rapor alınması için Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak Bilirkişiden alınan 11/07/2023 tarihli ek raporunun sonuç kısmına göre;
"Sayın Mahkemenin vermiş olduğu görev ve yetki ile; kök raporda davacı şirketin ticari defter ve kayıtları ile dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; huzurdaki davanın konusu ... no.lu 01.07.2018 vadeli 18.890,00 TL tutarlı çekin davacının kendi ticari defterlerinde davalı... MÜHENDİSLİK MADEN HAR. LTD. ŞTİ.’ nin açık hesabına borç kaydedildiği, Eş deyişle davacının dava konusu çeki davalı... MÜHENDİSLİK MADEN HAR. LTD. ŞTİ.’ ne keşide ettiği tespit edilmiş, öte yandan Sayın Mahkemenin talebiyle dosya kapsamında celp edilen Türk Ekonomi Bankasının 22.02.2023 tarihli yazısında; dava konusu çekin bankaya ibraz edilmediğinin belirtildiği görülmüştür.
Çekin Ön Yüzü: Çekin ön yüzü incelendiğinde davacı ... Mimarlık Müh. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti tarafından 01.07.2018 tarihinde davalı... Müh. Mad.San. Tic. Ltd. Şti. emrine keşide edildiği, çek numarasının..., tutarının 18.890,00 TL olduğu görülmektedir. Tüm bu tespit ve incelemeler çerçevesinde; huzurdaki davanın konusu ... seri no.lu 18.890,00 TL tutarlı çekin ... cevap yazısından da anlaşılacağı üzere 22.02.2023 tarihi itibariyle henüz tahsili için bankaya ibraz edilmediği, çekin kök raporun 4.b.1. bölümünde incelenen davacı şirketin kendi ticari defterlerinde 436 no.lu yevmiye kaydı ile davalı açık hesabına borç kaydedildiği, Eş deyişle davacının dava konusu çeki davalı... MÜHENDİSLİK MADEN HAR. LTD. ŞTİ.’ ne keşide ettiği tespit edilmiştir. Davacının 22.02.2023 tarihi itibariyle banka hesaplarından henüz tahsil edilmeyen çek edeline ilişkin Menfi tespit talebi yönünden nihai ve hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varılmıştır" şeklinde ek rapor sunduğu görülmüştür.
Somut olayda, davacı ile davalılardan şirket arasındaki eser sözleşmesine ilişkin çekin keşide edildiği, takip dayanağı çek bankaya ibraz edilmediğinden ve zamanaşımı süresi geçtiğinden kambiyo senedi vasfını yitirdiği bu hali ile davacı/keşidecinin yetkili hamile karşı çek metninde yer almayan şahsi def'ileri davalı ... ...' ya ileri sürebileceği açık ise de, davalı ... .../ ciranta hamil 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesi (TTK 644.md) uyarınca sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayanarak keşideciye başvurabilir. Davalı ... , davacı ile arasında temel ilişki bulunduğunu ileri sürmemiştir. Bu durumda hukuki tavsifin mahkememize ait olması nedeniyle davalı ... ... sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayandığı kabul edilerek (Yargıtay ... H.D.... K.) ,söz konusu yasa hükümleri çerçevesinde kesin delil niteliğinde ki Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin... Karar sayılı ilam da nazara alındığında davacı sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediğinden ve yemin delili de kullanılmadığından davanın reddine, İİK' nun 72. Maddesi gereği ihtiyati tedbir kararı verildiğinden davalı ... ... lehine tazminata karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-İİK' nun 72/4. Maddesi gereği davacının sorumlu olduğu 30.785,40 TL üzerinden hesaplanan %20 tazminatın (6.157,08 TL ) davacıdan alınarak davalı ...ya verilmesine,
3-Alınması gereken karar ve ilam harcının (427,60 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, artan 98,14 TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/03/2024
Katip ...
E imza

Hakim ...
E imza