İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/816 Esas
KARAR NO : 2024/104
DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 25/08/2017
KARAR TARİHİ : 08/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı banka tarafından müvekkili şirketin bilgisi dışında "kredi limit tahsisi ücreti, "dönemsel hizmet komisyonu" ve bunların BSMV leri adı altında yapılan toplam 11.150,04.-TL tutarında haksız tahsilat yapıldığını tespit ettiklerini, müvekkili şirkete ait hesaplardan tahsil edilen paraların iade edilmediği gibi yapılan tahsilatların maddi ve hukuki gerekçelerininde açıklanmadığını, belirterek 11.150,04-TL tutarındaki tahsilatların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği dönemsel hizmet komisyonu ücreti talebi bakımından, davacıdan tahsil edilen bu bedelin sözleşme hükümleri ve yasal düzenlemeler çerçevesinde tahsil edildiğini, dolayısı ile söz konusu ücreti ödemeyi davacının açıkça ödemeyi taahhhüt ettiğini, BSMV ücreti yönünden kredilere uygulanan BSMV'nin 6802 sayılı yasa gereği kredi kullanımından kaynaklanan bir vergi olduğunu, kredinin kullandırılması sonunda doğrudan devlete ödendiğini, kanundan doğan bir yükümlülük olduğunu, limit tahsis ücreti yönünden ise davacının kendisine sağlanan yüksek tutarlı limit ile ticari faaliyetini devam ettirebildiğini, bankanın üstlendiği risk ve maliyet göz önüne alındığında limit ücreti talep etmesinin doğal olduğunu, davacıdan alınan ücretin tacirler için bankacılık işlemleri sözleşmesi ve genel kredi sözleşmesine uygun olduğunu, davacının bu sözleşmeye göre ödediği masrafları geri isteyemeyeceğini, dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, davanın reddine yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, kredi sözleşmesine istinaden haksız tahsil edildiği iddia edilen masraf ve ücretlerin iadesi istemine ilişkindir.
Açılan dava öncelikle Mahkememizin ... esasına kaydedilmiş olup, 15/10/20219 tarihinde; "Davanın REDDİNE dair"şeklinde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce verilen karar davacı Yamanlar Giyim İnşaat Tic. San. A.Ş. Vekili tarafından istinaf edilmiş olup; İzmir BAM... HD. ... karar sayılı ilamı ile "Davacı vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜNE; İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine," şeklinde kesin karar verilmiştir.
Kaldırma ilamı gereği öncelikle eksikliklerin giderilmesi için davalıya müzekkere yazılmış akabinde Mahkememizin 22/12/2022 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince; İzmir BAM...H.D.'nin ... karar sayılı kaldırılma ilamı nazara alınarak tahsil edilen masraflara yönelik bankacı Bilirkişiden alınan 13/03/2023 tarihli raporunda; konunun hukuki nitelendirilmesi, sözleşme, yasa ve Yargıtay içtihatlarının yorumu, delillerinin değerlendirilmesi ve nihai kararı Yüksek Mahkemenize ait olmak üzere; Yapılan inceleme ve değerlendirilmeler doğrultusunda raporumuzun önceki bölümlerinde yapılan değerlendirilmeler paralelinde;
Davalı ...K A.Ş. İZMİR A.O.S.B. Şubesi tarafından davacıya kullandırılan Krediler ile ilgili olarak, Davalı banka tarafından davacıdan toplam 10.619,07 masraf + 530,97 bsmv = 11.150,54 TL tutarında masraf tahsil edildiği,
Davaya konu kredi türünün BCH kredisi olduğu ve kredinin mahiyeti gereği dönemsel masraf tahsil edildiği diğer bankalarda yapılan araştırmalarla da teyit edildiği,
Tahsil edilen masrafların taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve T.C. Merkez Bankası bildirimlerine uygun olarak tahsil edildiği,
Diğer bankalarca tahsil edilen oranlarla karşılaştırıldığında tahsil edilen tutarların makul olduğu, iade edilmemesi gerektiği ve Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,"şeklinde rapor sunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 08/06/2023 tarihli celsesi 2 nolu ara kararı gereğince; İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... karar sayılı dosyasındaki ilamı ve bilirkişi raporu da incelenerek İzmir BAM ... H.D.'nin... karar sayılı ilamında belirtiği dönemsel hizmet komisyonun dört dönem alınabileceğine ilişkin davalı yazı cevabında incelenerek ve bildirim raporun eki yapılarak Bilirkişiden alınan 22/08/2023 tarihli ek raporunda;
II- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME;
BANKALARCA TİCARİ MÜŞTERİLERDEN ALINABİLECEK ÜCRETLERE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ
Kredi tahsis ve kredi kullandırım
MADDE 9 – (1) Bankalar kredi tahsis ve kredi kullandırım süreçlerini iki ayrı alt kalem olarak sınıflandırır. Kredi tahsis ücretleri tahsis edilen kredi limitinin on binde yirmi beşini, kredi kullandırım ücretleri ise kullandırılan kredinin yüzde birini geçemez. Kredi kullandırım ücreti sadece nakdi kredilerden peşin ya da dönemsel olarak alınabilir. Kullandırım ücretinin peşin alınması durumunda ayrıca dönemsel kullandırım ücreti alınamaz. Rotatif krediler için kullandırım ücreti yalnızca dönemsel olarak alınabilir ve ilgili üç aylık dönemin ortalama kredi kullandırım bakiyesinin on binde yirmi beşini geçemez. Dönemsel alınan kullandırım ücretinin üç aydan kısa süreli dönemler için tahsil edilmesi durumunda azami oran, on binde yirmi beş oranının ilgili dönemin üç aylık döneme oranlanmasıyla hesaplanır.
(2) Tahsis edilen toplam kredi limiti değişmediği veya limit güncelleme talebi ticari müşteriden gelmediği müddetçe aynı takvim yılı içinde birden fazla kredi tahsis ücreti alınamaz. Limitin güncellenerek artırıldığı durumlarda ilave limitin üzerinden yeni bir kredi tahsis ücreti alınabilir.
(3) Bir yıldan kısa süreli limit tahsislerinde kredi tahsis azami ücret sınırı, limit tahsis süresinin ay sayısı dikkate alınarak ve oransal düşülerek uygulanır.
Yukarıdaki tebliğ incelendiğinde görülecektir ki bankalar Ticari Müşterilerinden Kredi Tahsis Ücreti ve Dönemsel Hizmet Komisyonu tahsil edebilirler. Dönemsel Hizmet komisyonu üç aylık dönem sonlarında alınmaktadır.
Davaya konu Kredi Limit Tahsis Ücreti Davalı banka tarafından yapılan Merkez Bankası Bildirim Formunun 18.madddesinde, Dönemsel Hizmet Komisyonu ise 23.maddesinde bildirilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Kök raporda da belirtildiği üzere; Tahsil edilen masrafların taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve T.C. Merkez Bankası bildirimlerine uygun olarak tahsil edildiği, Diğer bankalarca tahsil edilen oranlarla karşılaştırıldığında tahsil edilen tutarların makul olduğu, iade edilmemesi gerektiği ve Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,"şeklinde ek rapor sunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 26/10/2023 tarihli celsesi 1 nolu ara karar gereğince; Dosyanın resen seçilecek bir bankacı bilirkişiye tevdi ile; celp edilen dosyadaki ilam ve bilirkişi raporu da incelenerek İzmir BAM... H.D.' nin ...Karar sayılı ilamında belirtildiği dönemsel hizmet komisyonunun dört dönem alınabileceğine ilişkin davalı yazı cevabı incelenerek ve bildirimin raporun eki yapılarak, tahsil edilen bedellerin karşılığında davacının kredi kullanıp kullanmadığının(mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında bu hususta açıkça yer verilmediğinden) yani hangi hizmete ilişkin bedellerin davacıdan tahsil edildiğinin belirlenmesi için Bilirkişiden alınan 16/01/2024 tarihli raporda Yapılan tespitlerin detayları üst kısımda açıklanmış olup, buna göre,
BÖLGE ADLİYE MAHK...HD. ...KARAR 21.09.2022 TARİHLİ KARARINDA AÇIKLANMASI BELİRTİLEN HUSUSLAR VE CEVAPLARI ŞU ŞEKİLDEDİR.
Soru:Davalı bankanın 4 dönem için 5.000’er TL’den 20.000 TL alabileceği belirtilen “Dönemsel Hizmet Komisyonu” ücretinin TCMB’sına bildirilen cetvelde 4 dönem alınabileceğine dair bir bildirimin dosyada mevcut evraklarda yer almadığı hususu ile ilgili olarak;
Cevap
Bankanın BDDK’ya bildirdiği 30.06.2016 ve 30.09.2016 tarihli genelgelerde, 30.06.2016 tarihinden itibaren kredilerden “Dönemsel Hizmet Komisyonu” adı altında “3’er aylık dönem için tahsil edilir.” açıklaması ile maksimum 5.000 TL ücret+ BSMV’sinin alınabileceği belirlenmiştir. (ilgili kısım rapor ekinde Sayın Mahkemeye sunulmuştur.)
Soru: Davalı banka tarafından tahsil edilen dava konusu tutarların kredilerin ilk kullandırımında peşin olarak tahsil edilen tutarların haricinde yeniden tahsil edilmiş miktarlar olup olmadığının bu şekilde belli aralıklarla tahsilat yapılabileceğine dair TCMB’sına bildirimde bulunup bulunmadığı hususu ile ilgili olarak;
Cevap
Davaya konu tahsilatlar;
1-Kredi limit tahsis ücreti,
2-Dönemsel Hizmet Komisyonudur.
1-Banka genelgesinin “Kredi Limit Tahsis Ücreti” ile ilgili kısmında; “yılda 1 kez 1 yıl öncesi zaman diliminde limit teklifi yada limit revizesi yapılmış müşteriler ..” şeklinde açıklamanın yer aldığı belirlenmiştir.
2-Banka genelgesinin “Dönemsel Hizmet Komisyonu” ile ilgili kısmında; “3’er aylık dönemler için tahsil edilir.” açıklamasıyla maksimum 5.000 TL (BSMV hariç) alınacağının yer aldığı belirlenmiştir.
Soru:Tahsil edilen tutarların bir hizmet karşılığı mı olduğu hususu ile ilgili olarak;
Cevap
Davaya konu bedellerin tahsil edildikleri tarihlerden önceki tarihlerde davacı tarafından kullanılmış kredilerden kaynaklanan borçların bulunduğu belirlenmiştir.
Soru: Davalı bankanın savunmasında dayandığı ve dava bakımından incelenmesi gerekli “ Tacirler için Bankacılık Hizmet Sözleşmesinin” dosyada olmadığı hususu ile ilgili olarak;
Cevap
Bankacılık hizmetleri sözleşmesi temin edilmiştir. 07.04.2014 tarihli bankacılık hizmetleri sözleşmesinin 16.maddesinde, “Bankanın , masraf komisyon listelerinde ilan edeceği tutar ve aralıklarda müşterinin mevduat hesaplarından “Hesap İşletim Ücreti” , “Yıllık Hizmet Bedeli”, Hareketsiz Hesap Yönetim Ücreti”, “Kredi Limiti Tahsis Ücreti” sair adlar altında ücretler tahsil etmeye hakkı vardır. Bu ücret aylık, üç aylık, yıllık veya belirlenecek süreler dahilinde alınabileceği gibi, birden fazla hesap ve/veya kredili mevduat hesabının varlığına göre de farklılık gösterebilir.” denilmiştir.
SAYIN MAHKEMENİN SORULARININ CEVAPLANMASI AŞAĞIDADIR.
Soru:İzmir BAM ...HD’nin ... karar sayılı ilamında belirttiği dönemsel hizmet komisyonunun dört dönem alınabileceğine ilişkin davalı yazı cevabı incelenerek ve bildirimin raporun eki yapılması hususu ile ilgili olarak;
Cevap
Bankanın BDDK’ya bildirdiği 30.06.2016 ve 30.09.2016 tarihli genelgelerde, 30.06.2016 tarihinden itibaren kredilerden “Dönemsel Hizmet Komisyonu” adı altında “3’er aylık dönem için tahsil edilir.” açıklaması ile maksimum 5.000 TL ücret+ BSMV’sinin alınabileceği belirlenmiştir. (ilgili kısım rapor ekinde Sayın Mahkemeye sunulmuştur.)
Soru: Tahsil edilen bedellerin karşılığında davacının kredi kullanıp kullanmadığı husus ile ilgili olarak;
Cevap
“Kredi Limit Tahsis Ücreti” ile ilgili; Davacı hesabından (dava dışı) 27.10.2014 tarihinde 1.000 TL olarak tahsil edildiği belirlenen kredi limit tahsis ücretinin, genelgede belirtildiği şekilde “yılda 1 kez 1 yıl öncesi zaman diliminde limit teklifi yada limit revizesi yapılmış müşteriler seçilip” açıklaması dikkate alınarak 1 yıl sonra 26.10.2015 ve 31.12.2015 tarihlerinde 2015 yılının, 05.04.2016 ve 30.06.2016 tarihlerinde de 2016 yılının (listede belirlen miktarın altında) tahsil edildiği görüşüne varılmıştır.
“Kredi limit tahsis ücreti” alınacağı ile ilgili Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinde açıklamanın bulunduğu,bankanın masraf listelerinde de yer aldığı , 2015 yılı için 26.10.2015 ve 31.12.201 tarihlerinde tahsil edilen bedellerden bir süre önce yani 11.09.2015 tarihinde vade sonu 09.03.2016 olan 180 gün vadeli 1.148.000 TL’lık kredi kullanıldığı, 2016 yılı için 05.04.2016 ve 30.06.2016 tarihlerinde tahsil edilen bedellerden bir süre önce yani 09-10-11/Mart/2016 tarihlerinde vade sonu 26-28/Ağustos/2016 olan ancak 20.10.201’da kapatılan 1.148.050 TL’lık kredi kullanıldığı ,tahsil tarihlerinde kredi borcunun devam ettiği belirlenmiştir.Hukuki ve Nihai Takdiri Sayın Mahkemeye aittir.
“Dönemsel Hizmet Komisyonu”ile ilgili;
30.06.2016-30.09.2016 tarihli masraf komisyon listesinde "Dönemsel Hizmet Komisyonu” adı altında “3’er aylık dönem için tahsil edilir.” açıklaması ile maksimum 5.000 TL ücret+ BSMV’sinin alınabileceği açıklamasının yer aldığı, Dönemsel hizmet komisyonu miktarlarının masraf genelgesinde belirtilen miktarlarla uyumlu olduğu, fazla olmadığı, Dönemsel hizmet komisyonun davacı hesabından alındığı 30.06.2016-05.09.2016-21.09.2016 tarihlerden önce davacının 09-10-11/Mart/2016 tarihinde vade sonu 26.08.2016 olan ancak 20.10.2016 tarihinde kapatıldığı belirlenen 1.148.050 TL kullandığı kredilerden dolayı kredi borcunun bulunduğu belirlenmiştir.Hukuki ve Nihai Takdir Sayın Mahkemenindir."şeklinde rapor sunduğu görülmüştür.
Tüm bu nedenler ile, taraflar arasında kredi sözleşmesinin bulunduğu ve davalı banka tarafından kredilere ilişkin istirdadı talep edilen bedellerin tahsilinin yapıldığı, emsal olarak dosyaya sunulan ve mahkememizce de celp edilen İzmir ... ATM' nin ... Esas sayılı dava dosyasının eldeki ihtilaf ile aynı mahiyette olduğu mahkemece davanın kabulüne karar verildiği ve kabule gerekçe olarak da; " davacıdan tahsil edilen 3.571,42 TL Kredi Limit Tahsis Ücreti ile ilgili olarak tahsil edilen dönemlerde davacı şirkete kullandırılan herhangi bir kredinin hesap ekstrelerinde görünmediği, davacı hesabından tahsil edilen 9.120,55 TL Dönemsel Hizmet Komisyon tutarlarının da hangi krediyle ilişkili olduğu ve kredi tutarı ve oranının gerek hesap ekstrelerinde ve gerekse tahsil dekontlarında açıklanmadığı," hususlarının belirtildiği, iş bu karara karşı başvurulan istinaf kanun yolu sonucu İzmir BAM. ... H.D. ...Karar sayılı ilamı ile " davacı şirket hesabından tahsil edilen 3.571,42 TL Kredi Limit Tahsis Ücreti ile ilgili olarak tahsil edilen dönemlerde davacı şirkete kullandırılan herhangi bir kredinin hesap ekstrelerinde görünmediği, kullandırılan bir krediyle ilgili ve dolayısıyla bir hizmet karşılığı olmaması nedeniyle bu tutarın iadesinin talep edilebileceği, davacıya kullandırılan döviz kredisi nedeniyle hesabından tahsil edilen 9.120,55 TL Dönemsel Hizmet Komisyon tutarlarının da bangi krediyle ilişkili olduğu ve kredi tutarı ve oranının gerek hesap ekstrelerinde ve gerekse tahsil dekontlarında açıklanmadığı " gerekçe gösterilerek ilk derece mahkemesinin kararınına karşı yapılan istinaf başvurusunun kesin olarak reddine karar verdiği görülmekle, eldeki ihtilafta davalı/banka tarafından tahsil edilen bedellerin kredi kullanımına ilişkin olduğu, dönemsel hizmet komisyonunun dört dönem alınabileceğine ilişkin davalı tarafça TCMB bildirimde bulunulduğu ve birbiriyle çelişmeyen bilirkişi raporlarına göre davacının istirdat talebinde haksız olduğu kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (427,60 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, eksik kalan 237,18 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yatırılan ve harcanan 92,90 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 11.150,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/02/2024

Katip...
E imza

Hakim ...
E imza