İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2020/142 Esas
KARAR NO : 2024/141
DAVA : Sigorta Poliçesine Dayalı Tazminat Davası
DAVA TARİHİ : 20/02/2020
KARAR TARİHİ : 16/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta Poliçesine Dayalı Tazminat Davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Müvekkile ait iş yerinin kaza nedeniyle araçta birçok hasar meydana gelmiştir. Hali hazırda emtia ve zarar gören bir çok şey müvekkilin garajında durmakta olup, her hangi bir müdahale yapmamaktadır. Öncelikle bildirilen adreste bulunan malzemelere ilişkin olarak; Öncelikle iş bu sel felaketi nedeniyle meydana gelen hasar nedeniyle depoda bulunan malların ne olduğunun tespitine, iş bu mallardaki hasarının ne kadar olduğunun tespitine, İş bu malların tamirinin mümkün olup olmadığı ve mümkün ise değişmesi gereken parçaların ve işçilik bedellerinin de kalem kalem tespiti, iş bu malların 2. el piyasa değerinin de tespiti, Davaya konu mallarda meydana gelen hasarın tamiri mümkün değil ise, malların sovtaj (hurda) değerinin tespiti, ...m Sigorta Poliçesi çerçevesinde oluşan hasar nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL (KDV dahil) hasar bedeli 100,00-TL (KDV dahil) emtia hasar bedeli, 100,00-TL (KDV dahil) 3.şahıs emtia hasar bedeli, 100,00-TL demirbaş bedeli, 100,00-TL (KDV Dahil) badana ve boya hasar bedelinin belirlenerek (poliçelerin limitleri dahilinde) hasarı ret (temerrüt) tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline tahsiline karar verilmesi vekil eden adına saygıyla arz ve talep olunur" şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde;
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 194. maddesinde, somutlaştırma yükü düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrası uyarınca, taraflar dayandıkları vakıaları, ispata elverişli bir şekilde somutlaştırmakla yükümlüdür. Madde gerekçesinde, maddenin ihdas amacının, uygulamada genel geçer ifadelerle somut vakıalara dayanmadan davaların açılıp yürütülmesinin önüne geçmek olduğu belirtilmiştir. Gerekçenin devamında, "Bir davada, ispat faaliyetinin tam olarak yürütülebilmesi, mahkemenin uyuşmazlığı doğru tespit ederek yargılama yapabilmesi, karşı tarafın ileri sürülen vakıalara karşı kendini savunabilmesi için, iddia edilen vakıaların açık ve somut olarak ortaya konulması gerekir. Genel geçer ifadelerle, somut bir şekilde ortaya koymadan iddia veya savunma amacıyla vakıaların ileri sürülmesi durumunda, yargılamanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi mümkün olmayacağı gibi, vakıaların anlaşılması için ayrıca bir araştırma yapılması ve zaman kaybedilmesi söz konusu olacaktır. Taraflar, haklarını dayandırdıkları hukuk kuralının aradığı koşul vakıalara uygun, somut vakıaları açıkça ortaya koymalıdırlar. Bu vakıaların somut olarak ileri sürülmesi, ilgili taraf için bir yüktür; bu yükü yerine getirmeyen sonuçlarına katlanacaktır." şeklindeki ifadelere yer verilerek somutlaştırma yükünün anlam ve önemi vurgulanmıştır.Davacı tarafın talep ettiği bedellerin diğer bedellerin tamamı işyerinde meydana geldiği beyan edilen sigortalı kıymetlerdeki hasar talebine ilişkin olmakla, KDV DAHİL 100,00-TL HASAR BEDELİ talebinin hangi hasar olduğu yönündeki talebini somutlaştırması gerekir. Sonuç olarak dava dilekçesinde, gerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 119/1-e gerekse m. 194 gereğince somutlaştırma yükünün yerine getirilmemiş olması halinde, önce hâkim davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini (yeni bir vakıa meydana getirmeden, sadece mevcut vakıa kapsamında) davacıdan istemeli, bu eksiklik tamamlanırsa yargılamaya devam edilerek karar verilmeli, bu eksiklik tamamlanmaz, somutlaştırma gerçekleşmezse, ispatsız kalan davanın reddine karar verilmesi gereklidir.
Yukarıda da açıklandığı ve dava dilekçesinde de beyan edildiği üzere; davada müvekkil şirkete 26/09/2019-2020 tarihleri arasında geçerli ... no’lu İŞYERİM SİGORTA POLİÇESİ’ne dayalı olarak husumet yöneltilmiştir.Davacı taraf, işyerinde hasar anında ... SİGORTA bulunmadığı iddiasında ise de, bu iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.... Sigorta TTK madde 1462 “Sigorta bedeli, sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder.” Düzenlemesini getirmektedir. Aynı husus, Yangın Sigortası Genel Şartları’nda da tekrarlanmış olup A.5- ... Sigorta Poliçede belirtilen sigorta bedeli, sigorta edilen menfaatin, hasara uğradığı andaki değerinden düşük olduğu takdirde, menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde sigortacı, aksine sözleşme bulunmadıkça sigorta bedelinin sigorta değerinde olan oranı neden ibaretse zararın o kadarından sorumludur.
İşyerinde, hasarın meydana geldiği tarihte sigortalı kıymetlerde...SİGORTANIN varlığı davacı tarafça bilinmektedir. Şöyle ki; Davaya konu edilen ... no’lu İŞYERİM SİGORTA POLİÇESİ’nin ÖZEL ŞARTLAR bölümünde: “...SİGORTA A.Ş sigorta ettirenin beyanına dayanarak işbu poliçede yazılı kıymetleri ekli İŞYERİM sigortası poliçe kitapçığında yer alan özel ve genel şartlar ve işbu poliçedeki sigortalıya özel şartlar dairesinde ilişik enflasyon klozu hükümleri gereğince yukarıda belirtilen sigorta bedellerine kadar temin eder.Açıklaması yer almaktadır.
Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere, sigorta bedelleri sigortalının beyanına dayanılarak belirlenmiştir. Davacı şirket, 04/10/2019 tarihinde hasarın meydana gelmesini müteakip 05/10/2019 tarihinde ve saat 12.00’dan itibaren geçerli olmak üzere (zeyilnamenin düzenlendiği tarih ve saat 05/20/2019 saat 02.07 olup hasardan sonradır), (3) no’lu BEDEL ARTIŞ ZEYİLNAMESİ düzenletmek suretiyle işyerinde bulunan emtealar için 198.288,00-TL olan sigorta bedelini 201.212,00-TL bedel ilavesi ile toplam 400.000,00-TL’sına yükseltmiştir.
Nitekim, bu durum hasar tespiti yapan sigorta eksperini de yanıltmış ve raporunda 400,000,00-TL olan sigorta bedeli aslında hasar tarihi itibarıyla 198.288,00-TL’sıdır. davacı sigortalı işyerinde hasar meydana geldikten sonra, 05/10/2019 saat 02.07 itibarıyla (3) no’lu BEDEL ARTIŞ ZEYİLNAMESİ düzenletmek suretiyle işyerinde bulunan emtealar için 198.288,00-TL olan sigorta bedelini 201.212,00.-TL bedel ilavesi ile toplam 400.000,00-TL’sına yükseltmiştir. Davacı taraf tacirdir.Basiretli bir tacir gibi hareket etmek zorunluluğu vardır. 2-Dava dilekçesinin HMK madde 194 gereği davacı tarafa açıklattırılarak 100,00-TL hasar taleplerinin hangi zarara ilişkin olduğunun somutlaştırılmasını, 3-Müvekkil şirket hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini vekaleten arz ve talep ederim" şeklinde talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, sel felaketi nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin Tazmini istemine ilişkin açılmış olan Kısmi Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3)... Poliçe No'lu İşyeri Sigorta Poliçesinde sigorta ettirenin "... - ...." olduğu, sigortalısının yine "...- ... - ...." olduğu, riziko adresinin "... BERGAMA / İZMİR" olduğu, aynı riziko adresine ilişkin olarak 05.10.2019 tarihinde saat 12:00'da "... Dayanıklı Tüketim Malları Otomotiv İnşaat" tarafından Zeyilname yapıldığı, sigortalısının "...." olduğu görülmektedir.
4) Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Bergama ... ASHM tarafından talimat yoluyla aldırılan 09/01/2021 tarihli Raporda;
Davacı tarafın defter ve belgelerinin usulüne uygun tutulduğu ve kapanış onayının yapıldığı lehine delil teşkil edeceği,
2- Davacı tarafa ait listesi ekte bulunan hasar tespitleri;
a- Sigortalıya ait demirbaşlar toplam bedeli 93.468,10-TL
b- Sigortalıya ait demirbaşlardaki hasar tutarı 6.258,73-TL
c- Sigortalıya ait emtia toplam bedeli 536.417,18-TL
d- Sigortalıya ait emtia hasar tutarı 267.864,55-TL
e- 3. şahıslara ait emtia toplam bedeli 60.138,00-TL
f- 3. şahıslara ait emtia hasar tutarı 38.153,74-TL
3-.Davacı tarafın elinde bulunan hasarlı malların hurda fiyatının yaklaşık 6.335,00-TL olarak hesaplandığı,
4-.Sigortalının davalı ... şirketinden işyerindeki demirbaş hasarı için 6.133,56-TL, iş yerindeki emtia hasarı için 91.186,45.-TL sigorta tazminatı talep edebileceği,
5- Sigortalının 3. şahıslara ait emtia zararı için ödeme yapmış ise davalı ... şirketinden 3. şahıs mali mesuliyet teminatı olarak 21.862,32-TL tazminat talep edebileceği,
6- Sigorta tazminatlarının 24.12.2019 tarihinde muaccel hale geldiği,
7- Boya ve badana hasarına ilişkin bir gider ibraz edilmemiş olup konunun uzmanı bir bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Bergama 2. ASHM tarafından talimat yoluyla aldırılan 10/06/2021 tarihli raporda; Motorlu PVC panjur 12.000-TL Gaz beton ile duvar yapılması 3.000-TL Duvarın sıvanması 1.500-TL Bodrum kat tüm duvarların 2 kat plastik boya ile boyanması 3.000-TL Bodrum kat giriş PVC kapısı 5.000-TL Kapı eşik mermeri 1.000-TL Elektrik sigorla ve priz bakımı 3.000-TL Demir rafların temizliği ve boyanması 4.500-TL Toplam 33.000-TL şeklinde kanaat ve görüşlerini bildirmiştir.
Bergama 2. ASHM tarafından talimat yoluyla aldırılan 11/09/2021 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda;
A- Sigortalıya ait, demirbaşlar toplam bedelinin 93.468,10 TL, hasar miktarının 6.258,73-TL muafiyet indirimi tenzili ile — demirbaş zararının 6.133,56.-TL hesaplandığı,
B- Sigortalıya ait emtia toplam bedelinin 536.417,18-TL, eksik sigorta ve muafiyet indirimi : tenzili ile hasar bedelinin 91.186,45-TL hesaplandığı, davacı tarafın elinde bulunan hasarlı malların hurda fiyatının yaklaşık 6.335,00-TL olarak hesaplandığı, bakiye emtia zarar bedelinin 84.851,45-TL olduğu,
C- 3. şahıslara ait emtia toplam bedelinin 60.138,00-TL, eksik sigorta ve muafiyet indirimi tenzili ile 3. şahıslara ait emtia hasar bedelinin 21.862,32-TL hesaplandığı, sigortalırın 3. şahıs emtia zararı için ödeme yapmış ise davalı ... şirketinden talep edilebileceği,
D- Boya badana ve dekorasyon giderinin 33.000,00-TL tutarında hesaplandığı, % 2 muafiyet |tenzili ile boya badana ve dekorasyon zararının 32.340,00-TL olduğu,
E- Hesaplanan hasar bedellerinin 24.12.2019 tarihinde muaccel hale geldiği, temerrüt faizinin ticari faiz olabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır şeklinde görüşünü bildirmiştir.
Bergama 2. ASHM tarafından talimat yoluyla aldırılan 03/02/2022 tarihli Bilirkişi 2. Ek Raporda; Açıklanan gerekçelerle takdiri ve ifası Sayın Mahkemeye ait olmak ve hesaplamanın yapılması sırasında zorunlu olarak yapılan değerlendirme ve nitelendirmelerin Sayın Mahkemeyi bağlamayacağı dikkate alırmak suretiyle;
Davacı tarafın defter ve belgelerinin usulüne uygun tutulduğu ve kapanış onayının yapıldığı lehine delil teşkil edeceği,
Davacı tarafa ait demirbaşlar toplamının 99,726,83-TL, eksik sigorta ve muafiyet indirimi tenzili ile demirbaşlar ve servise ait cihazlarda ki hasar bedelinin 91.760,85-TL olduğu,
Davacı tarafa ait toplam emtia bedelinin 53.6417,18-TL, eksik sigorta ve muafiyet indirimi tenzili ile hasar bedelinin 91.186,45 TL hesaplandığı, davacı taraf elinde bulunan hasarlı malların hurda bedelinin 6.335,00 TL olarak hesaplanması neticesinde bakiye emtia zarar bedelinin 84.851,45-TL olduğu,
Davacı tarafın 3. şahıslara ait emtia toplam bedelinin 60.138,00-TL eksik sigorta ve muafiyet indirimi tenzili ile 3. şahıslara ait emtia hasar bedelinin 21.3862,32-TL olduğu,
Dava tarafa ait boya badana ve dekorasyon'a ait hasar tutarının 33,000,00 TL olduğu, % 2 muafiyet tenzili ile, sigorta tazminatının 32,340,00 TL olduğu,
Hesaplanan hasar bedelinin 24.12.2019 tarihinde muaccel hale geldiği, temerrüt faizinin ticari faiz olabileceği sonuç ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce aldırılan 29/09/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda; Toplam hasar bedeli olan 87.420,48 + dekorasyon hasarı 30.457,25 TL olmak üzere = 117.897,73-TL toplam zararın sigorta şirketinin ...no’lu İŞYERİM SİGORTA POLİÇESİ'nden karşılanması ve ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Davacı şirket, 04/10/2019 tarihinde hasarın meydana gelmesini müteakip 05/10/2019 tarihinde ve saat 12.00’dan itibaren geçerli olmak üzere (zeyilnamenin düzenlendiği tarih ve saat 05/20/2019 saat 02.07 olup hasardan sonradır), (3) no’lu BEDEL ARTIŞ ZEYİLNAMESİ düzenletmek suretiyle işyerinde bulunan emtealar için 198.288,00-TL olan sigorta bedelini 201.212,00-TL bedel ilavesi ile toplam 400.000,00-TL’sına yükseltmiştir. Hasar sonrası yapılan bu ek belgelerin değerlendirmeye alınamayacağı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; riziko adresinde 04.10.2019 tarihinde saat 01:15'te başlayan aşırı yağmurlar neticesinde davacıya ait iş yerinin su dolması nedeniyle iş yerinde ve buradaki bir çok mal da hasar oluştuğu, bu durumun dosyada mevcut 05.10.2019 tarihli Su Çekme Zaptı ile sabit olduğu, dava dilekçesinde dava değerinin 500,00-TL olarak gösterildiği, alacak kalemleri olarak 100,00-TL Hasar Bedeli, 100,00-TL Emtia Hasar Bedeli, 100,00-TL 3. Şahıs Emtia Hasar Bedeli, 100,00-TL Demirbaş Bedeli, 100,00-TL Badana ve Boya Hasar Bedelinin gösterildiği, yargılamanın ilk celsesinde davacı vekiline sorulması üzerine davacı vekilinin davalarının Belirsiz Alacak Davası olarak açıldığı, 4 kalem zararının bulunduğu, dava dilekçesinde 100,00-TL hasar bedeli olarak belirtilen zarar kaleminin sehven yazıldığının bildirildiği, 500,00-TL üzerinden açılan davanın 4 zarar kalemi için 125,00'er TL üzerinden davanın devamını talep ettiğini bildirdiği görülmektedir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporları sonrasında davacı vekilinin 25.05.2022 tarihli ıslah talebinde bulunduğu ve böylelikle dava değerini yükselttiği, davalı vekilinin ise sunmuş olduğu ıslaha karşı 26.05.2022 tarihli itiraz dilekçesinde zamanaşımı definde bulunduğu anlaşılmaktadır.
6102 Sayılı TTK'nın 1420. Maddesi ''(1) Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." hükmü yer almaktadır.
Dosyada mevcut Su Çekme Zaptının 05.10.2019 tarihli olduğu, ıslah tarihinin 25.05.2022 olduğu, bu nedenle müddeabihin arttırıldığı tarihte 2 yıllık zamanaşımının dolmuş olduğu, davalı vekilinin 26.05.2022 tarihli ıslaha karşı itiraz dilekçesinde Zamanaşımı Definde bulunduğu görülmektedir. 2 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanıp uygulanmayacağı davanın kısmi dava mı yoksa belirsiz alacak davası mı olduğuna bağlıdır. Dava dilekçesinde; davanın kısmi dava ya da belirsiz dava olduğu yönünde her hangi bir ifadeye yer verilmediği anlaşılmaktadır.
Dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığına dair herhangi bir ifade yer almamaktadır. Davacı vekilinin dava dilekçesinin neticei talep kısmında kullandığı "... bedelinin belirlenerek" ifadesinin davayı tek başına Belirsiz Alacak Davası yapmaya yetmediği yönündeki değerlendirmemizle ve de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2021/485 E. 2021/971 K. sayılı ilamı da nazara alınarak davanın Kısmi Dava olduğu ve dava değerinin ıslah dilekçesi ile artırılan kısmının muacceliyet tarihi olduğu tespit olunan 24.12.2019 tarihinden itibaren 2 yıl işletilerek 24.12.2021 tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı anlaşılmakla aşağıdaki karara hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
125,00-TL emtia hasar bedeli, 125,00-TL üçüncü şahıs emtia hasar bedeli, 125,00-TL demirbaş hasar bedeli, 125,00-TL badana ve boya hasar bedelinin 24/12/2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya dair istemlerin REDDİNE,
2-Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 15.766,94-TL harçtan peşin alınan 54,40-TL'nin ile ıslah ile alınan 3.935,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 11.777,54-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcı toplamı olan 116,60-TL ile ıslah ile alınan 3.935,00-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 36.622,19-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 3.365‬,00-TL bilirkişi ücretinin, 150,00-TL keşif araç ücreti ve 427,50-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.942,5‬0-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.16/02/2024

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza