İZMIR BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 17. HUKUK DAİRESİ

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : Esas
KARAR NO :

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 2- ... - ... ...
3- ... - ... ...

DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 14/01/2024
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davalı tarafından dosya borçluları diğer davalılar olan ... Teks. Ürünleri Yapı metal Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, iş bu icra dosyasından müvekkiline hiçbir dayanak söz konusu olmadığını 89/1-2-3 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, ihbarnamelerin hepsi muhtara bırakılarak tebliğ edildiğini, tebliğ tarihlerinin pandemi dönemine denk geldiğini, dosya borçlularının veya takip alacaklısının müvekkilinden hiçbir alacağı bulunamadığını,
alacaklı tarafından haksız ve kötüniyetle pandemi dönemi özellikle seçildiğini, 89 haciz ihbarnameleri gönderildiği ve dosya borçlusunun müvekkilinden hiçbir alacağı bulunmadığını açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin, Kayseri Genel İcra Dairesi ... Esas Sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespiti ile müvekkili yönünden icra takibinin iptaline, davalı aleyhine dosya borcunun %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, Kayseri Genel İcra Dairesi ... Esas Sayılı dosyasının teminatsız olarak tedbiren durdurulmasını, mümkün olmadığı takdirde mahkemenizce takdir edilecek uygun bir teminat mukabilinde dosyanın durdurulmasını, mahkeme aksi kanaatte ise dosyadan tahsil edilecek meblağların davalıya aktarılmaması üzerine tedbir kararı verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; iş bu davanın görevli mahkemede açılmadığını, görevli mahkemelerin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, görev yönünden reddine karar verilmesini, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, bu nedenle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının haciz ihbarnamelerinden haberdar olmadığının ve usulsüz tebligat iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının borçlu şirketin hissedarı olduğunu, müvekkili aleyhine kötü niyet tazminatına ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve haklarının saklı tutulması kaydıyla, davanın öncelikle görev ve süre yönünden usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, dosyanın yetkili ve görevli mahkeme olan Kayseri Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, 2004 Sayılı İİK'nın 89/3. maddesi gereğince davalı tarafa borçlu olunmadığının (menfi) tespiti istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nun 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup; buna göre, tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir. Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih ve 3568-6425 sayılı ve 17.12.2015 tarih ve 7065-17162 sayılı kararları, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... HD'nin 28.12.2022 tarih ve .... Esas, ... Karar sayılı kararı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . HD'nin 10.11.2022 tarih ve .... sayılı kararları da bu yöndedir.
Somut olayda, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, takip borçlusuna borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen 06.11.2023 gün, 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile "2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına" karar verilmiştir. Dolayısıyla asıl borçlu hakkında başlatılan icra takibinin kambiyo evrakına dayalı olması, İİK'nın 89/3. maddesi gereğince üçüncü kişinin açtığı menfi tespit davasında görevli mahkemeyi etkilemeyecektir.
HMK'nun 2. maddesine göre; dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Öte yandan; 01.10.2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nun 2. maddesi gözetildiğinde Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s.476)
Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmayıp, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu görülmekle; HMK 114/1-c ve 115. maddeleri uyarınca dava şartı dikkate alındığında davanın, görev yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Mahkememizin görevsizliği sebebiyle 6100 Sayılı HMK. 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde talep halinde dosyanın görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde görevli mahkemeye gönderme talebinde bulunulmaması durumunda HMK. 20. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK. 331/2. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/07/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır