İZMIR 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/792
KARAR NO : 2024/63
DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ : 05/10/2023
KARAR TARİHİ : 25/01/2024Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği 04/10/2023 tarihli dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki sebebiyle, taraflar arasında mal alım satımı konusunda anlaşıldığını, ürünlerin teslim edileceği konusunda davalı şirket tarafından taahhütte bulunulduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği davacı şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık; ... şubesi ... seri numaralı 15/09/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 27/09/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek,...alı, 30/10/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 18/12/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 31/12/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 22/10/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı,10/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı, 01/12/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,15/01/2023 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 25/01/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 18/12/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı, 25/12/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 20/12/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çeklerin keşide edildiğini ve davalıya çeklerin teslim edildiğini, ileri tarihli olarak keşide edilen bu çeklere karşılık, davalı şirketin ürünleri, çekler kendisine teslim edildikten birkaç gün içinde teslim etmesi gerekirken, bir ayı geçmesine rağmen ürünlerin teslim edilmediğini, buna karşın çeklerin halen davalı şirkette olduğu ve davacı şirket yetkililerince sürekli olarak görüşmelerine rağmen ve sözlü olarak defaten kendilerine söylenmesine rağmen, çekleri iadeye de yanaşmadıklarını, Bornova ... Noterliği 18 Ağustos 2023 tarih ve... yevmiye numarası ile çekleri iade etmeleri için davalı şirkete ihtarname çekildiğini, her hangi bir iletişim sağlanamadığını, haricen yapılan araştırmalar ve borçlu oldukları şirketler ilişkin olarak davacı şirkete 89/1 Haciz ihbarnamesi gelince piyasaya borçlarının olduğunun öğrenildiğini, dolayısıyla davalı şirketin işleri dolayısıyla çok fazla borcu olduğu ve çekleri dahi karşılanmadığını, davalı şirkete ait Türkiye'de bazı illerde ve ilçelerde icra dosyaları bulunduğunu, davalı şirketin icra dosyalarının sunulduğunu, bu icra dosyalarından davalı şirketin ticari işleri dolayısıyla an itibariyle çok fazla borcu olduğunun anlaşıldığını, davaya konu çeklerin davalı şirketin kredi kullanımlarına ilişkin olarak ... Konya Selçuklu Şubesi, ... Konya Ticari Şubesi, ... Konya Ticari, Şubesi, ...besi, ... Organize Sanayi Şubelerine teminat olarak verildiğini, gelinen aşamada tarafların aralarında yaptıkları mal alım satıma dair ticari ilişki sebebiyle, davalı şirkete teslim edilen bu 3 adet çekin iptalini aciliyetle talep etme gereği hasıl olduğunu, malların teslim edilmediğine dair iddialarına ilişkin tanıklarının dinlenmesinin de talep edildiğini ayrıca malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri yerine getiremediğinden dolay mağdur olduğu ve zarara uğradığını, uğranılan iş bu zararın her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile ayrıca talep edileceğinii, çeklerin iade edilmesi ve teslimata dair hiçbir belgenin olmaması ile de ortada olduğunu, davalı şirketin şu aşamaya kadar malları teslime yanaşmadığı gibi, şu aşamadan sonra da yanaşmayacağını, davacı şirket yetkililerinin davalı şirket ile defalarca görüştüğünü , hiç bir şekilde netice alamadığını ve malın teslim edileceğinin de davacı şirkete söylenmediğini, çeklerin vadelerinin yaklaştığı ve kaldı ki vadeleri gelmeden dahi davalı şirket tarafından çeklerin bankaya ibrazı tehlikesi mevcut olduğunu, davalı şirket tarafından çek bankaya ibraz edildiği anda ödenmesinin söz konusu olabileceğini, dolayısıyla bu tehlikenin varlığı söz konusu olduğu için, aciliyetle ödeme yasağı tedbirine dair karar verilmesinin talep edildiğini, davalı şirketin, malların teslim edilmesine karşılık gelen çeklerin vadesinin gelmesi ve derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidebileceğinden ötürü söz konusu çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için çekler üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve bahse konu çeklerin iptal edilmesini ve borçlu olunmadığının tespitini talep etme zarureti hasıl olduğunu, davalı şirket tarafından bahsedilen çeklerin icraya konulup takibe başlanması söz konusu olabileceğinden teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararlı menfi tespit davası açılmasının zorunlu hale geldiğini belirtmiş, davanın kabulüne, borçlu olmadıklarının tespitine, davacı şirket tarafından davalı ... Zirai Taşımacılık Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne keşide edilen, ... şubesi... seri numaralı 15/09/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı, 27/09/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ...seri numaralı, 30/10/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ...seri numaralı, 18/12/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,31/12/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 22/10/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,10/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 01/12/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ...seri numaralı,15/01/2023 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı, 25/01/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 18/12/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı, 25/12/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı, 20/12/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çeklerin, taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından davacı şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiği ve bu çekleri bir kısmını T.C: ... kimlik numaralı... şirket adına teslim aldığı ancak davalı şirketin ürünleri davacı şirkete zamanında teslim etmediği; bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve dolayısıyla davacı şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığından çeklerden ... şubesi ... seri numaralı 15/09/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı, 27/09/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından ödenmiş olup iptaline karar verilmesini, davanın kabulü ile çekler hakkında teminatsız olarak, kabul edilmez ise teminatlı olarak ödemeden men talimatı verilmesine, bu konuda çekleri teminat olarak elinde bulunduran ...Konya Selçuklu Şubesi,... Konya Ticari Şubesi, ... Konya Ticari Şubesi,.., ... Bankası Organize Sanayi Şubelerine müzekkere yazılmasına ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği 15/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde; söz konusu davaya bakmaya yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dolayısıyla mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Konya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesinin talep edildiğini, her ne kadar çeklerde keşide yeri olarak Akşehir görülse de bilindiği üzere Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin HSK Genel kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereği Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğini , eldeki davanın da 05/10/2023 tarihinde açıldığı göz önüne alındığında İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkisiz olduğu ve Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmesi gerektiğini, mahkemenin yetkisiz mahkeme olması ve davacının süresinde teminat sunmaması nedeniyle dava konusu çeklere ilişkin konulan tedbirlerin hükümsüz kaldığını, tedbir kararına açıkça itiraz edildiğini, itirazlar doğrultusunda özellikle yetkisiz mahkeme olunduğu da göz önüne alınarak ivedi şekilde tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiğini yine uyap sorgusu üzerinden dava konusu tedbir kararına ilişkin süresinde teminat sunulmadığı da göz önüne alınarak konusuz kalan tedbir kararının kaldırılmasının talep edildiğini, dava konusu çeklerin davacının borcu nedeniyle verildiğini, kaşeleyip imzalayarak bir ödeme aracı olarak verilen çeklerde borcu olmadığını iddia eden tarafın iddiasını ispatlamakla mükellef olduğunu, dava konusu çeklerin yüksek mahkemenin de kararında belirttiği üzere ödeme aracı olduğunu, ne için verildiğinin ispatının keşide eden davacıda olduğunu, bu konuda ispat yükünü üzerlerine aldıklarını, dava konusu edilen çek miktarı kadar davacının davalıya borcu olduğunu, bu hususun yargılama sırasında ticari defterler, faturalar ve ödemelere ilişkin kayıtlar incelendiğinde ortaya çıkacağını, nihayetinde ödeme aracı olan çeki veren kişi bedelsiz olduğunu söz konusu davada sunmuş olduğu deliller ile ispat edememiş olup davanın reddine karar verilmesi gerektiği, ...D., E. ... T. 21.12.2021 tarihli kararında : "Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada, çek, bir ödeme aracı olup, çeklerin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiği yolunda yasal karinenin mevcut olduğu, bu durumda, davacının söz konusu çekleri mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verdiğinin kabulü gerektiği, yasal karinenin aksini yani çekin borç ödenmesinden başka bir amaçla verildiğini, bedelsiz bir avans çeki olduğunu iddia eden davacı tarafın bunu kesin delillerle ispatlaması gerektiği, davacının çeklerin bedelsiz kaldığına dair ispat yükünü yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir." denildiğini, dava konusu çeklere ilişkin davacının borcu olmasına rağmen bu davayı açmasının açıkça kötüniyetini gösterdiğini, dolayısıyla İİK 72 gereği kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin talep edildiğini, İİK 72/4 hükmü uyarınca davalı alacaklının zararının tazmin edilmesi gerektiği, bu zararın da hükümde bahsi geçen %20'lik orandan az olamayacağını, nihayetinde dava konusu edilen çek miktarının %20'si kadar kötüniyet tazminatı talepleri bulunduğunu, söz konusu davada çeklerin ödeme aracı olduğunun tartışmaya kapalı olduğu, davacının kaşeleyip imzalayarak verdiği çekleri ne için verildiğini ispatla yükümlü olduğu, davalının alacaklı olup ispat külfetini üzerine almadığını, dolayısıyla davacı yan çeklerin bedelsiz olduğunu ispat edemediğinden ötürü davanın reddine karar verilmesini talep edildiğini belirtilerek, yapılan yetki itirazı uyarınca Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna, davanın reddi ile İİK 72 hükmü gereğince davacı lehine %%20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Her ne kadar davacı tarafça, ... şubesi... seri numaralı 15/09/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 27/09/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ...seri numaralı, 30/10/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,17/11/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi... seri numaralı, 18/12/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,31/12/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 22/10/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı,10/11/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 01/12/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi 15949 seri numaralı,15/01/2023 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 25/01/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 18/12/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 25/12/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... şubesi ... seri numaralı, 20/12/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çekleri dolayısıyla davalı tarafa boçlu olunmadığının tespitine yönelik olarak Mahkememize dava açılmış ise de ; davanın İİK 72. Maddesi uyarınca açılan menfi tespit davası niteliğinde olduğu ,İİK 72/8 maddesi uyarınca menfi tespit davası icra takibinden önce açılmış ise davanın davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiği, davalının yerleşim yeri adresinin "... Selçuklu/Konya olduğu ve yerleşim yeri adresi itibariyle davaya bakmanın Mahkememiz yetki alanı haricinde Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki alanı içerisinde kaldığı, davalının yasal süre içerisinde yetki ilk itirazında bulunduğu ve yetkili mahkemeyi doğru olarak gösterdiği, bunun yanında Mahkememizin davacının yerleşim yeri adresi itibariyle de yetkili olmadığı gibi, dava konusu çeklerin keşide yeri ve muhatap bankanın bulunduğu yer itibariyle de yetkili olmadığı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, Mahkememizin yetkisizliğine, ihtiyati tedbir kararının görevli ve yetkili mahkemece verileceğine dair hükmün emredici nitelikte olduğu hususu göz önüne alınarak ve ayrıca ihtiyati tedbir kararında belirlenen teminatın da yatırılmadığı değerlendirilerek Mahkememizce konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, dava dilekçesinin yetki yönünden REDDİNE, yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna,
Mahkememizce 16/10/2023 tarihli tensip ara kararı ile konulan ihtiyati tedbirin KALDIRILMASINA,
2-Taraflardan birinin HMK' nın 20. maddesi uyarınca iki hafta içerisinde başvurarak talepte bulunması halinde dosyanın yetkili Konya Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine,
3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin HMK' nin 331/2. mad. gereğince yetkili mahkemece nazara alınmasına,
4-Taraflardan birinin 2 hafta içerisinde gönderme talebinde bulunmaması halinde Mahkememizce resen davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aynı karar ile harç ve yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,

Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar tarafların yokluğunda, açıkça okunup usulen anlatıldı.
25/01/2024

Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır