İZMIR 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/367
KARAR NO : 2024/166
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 02/05/2023
KARAR TARİHİ : 23/02/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11.07.2022 tarihinde ... istikametinde davacı-alacaklı müvekkil idareye ait... plakalı kamyonet vasıflı araç ile davalı-borçluların araç sahibi, sürücüsü ve sigortacısı olduğu ...plakalı binek araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kaza sonrası düzenlenen "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında davalı-borçlu araç sürücüsü ...in 2918 s. KTK m. 56/1-A hükmünü ihlali nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu tespit edildiğini, maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı, davalı-borçlu araç sürücüsü tarafından ihtirazı kayıt eklemeksizin imzaladığını, kaza neticesinde davacı-alacaklı müvekkil idareye ait... plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini, meydana gelen maddi hasarın giderilerek, hizmet aracının tekrar yürür duruma getirilmesi için bağımsız bir araç tamir atölyesinde aracın tamiri yaptırıldığını, maddi hasar ile araç tamir masraflarının davalı-borçlulardan tahsili amacıyla İzmir... İcra Müdürlüğü' Nün... E. sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, tüm davalı-borçluların faturaya dayalı alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine karşı borca itiraz etmesi neticesinde takip durduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ...Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı- alacaklı idareye ait... plakalı kamyonet vasıflı araç ile davalı müvekkilin ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı binek araç arasında 11.07.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı tarafından maddi araç ile araç tamir masraflarının tahsili amacıyla İzmir... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkil sigorta şirketine usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği, davacı tarafın, davaya konu talepleri için müvekkil sigorta şirketine usulüne uygun bir başvuru yapmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; poliçe nedeni ile sorumluluklar, davacının alacağını ispat etmesi kaydıyla azami teminat limiti olup teminat miktarın aşılamayacağını, poliçe teminat limitleri muaccel borçlar olmayıp, ödenebilecek azami teminat limitini ifade ettiğini, sigorta poliçesinin bir zenginleşme aracı olmayıp, sadece gerçek zarar tutarını teminat altına aldığı ve bu nedenle, poliçe üzerinde azami teminat tutarının yazılmış olmasının, tamamının ödeneceği anlamını taşımadığı, sadece zarar tutarı açısından ödenebilecek üst sınırın ifade edildiği belirtilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti kadar olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı....n cevap dilekçesinde özetle; 11.07.2022 tarihinde yeşildere caddesinde... plakalı aracıyla çoklu trafik kazasına karıştığını, trafik kaza raporunda kusurlu bulunduğunu, aracın o tarihte... sigorta tarafından sigortalandığını, kazaya karışan diğer... plakalı aracın... sigorta şirketine hasar dosyası açtırarak hasar bedelini aldığını, İzmir BŞB'sine ait ... hasar dosyası açtırmadığını, hasar bedelini faturalandırılıp icra takibi başlatarak tahsil etmeye çalıştığını, hasar dosyası açtırsaydı diğer 3.araç gibi hasar bedelini çoktan tahsil edeceğini, araç hasar bedeline, işleyen ve işleyecek olan faizlerine ve mahkeme masraflarına itiraz ettiğini, ...sigorta bu hasar bedelini ödemekle zorunlu olduğunu, sigorta şirketi ...sigorta ... plakalı aracın hasar bedelini 16/09/2022 tarihinde 4.400 TL araç sahibi ... adına yatırdığını beyan etmiştir.
Davalı...'ın cevap dilekçesinde özetle;...plakalı aracının ...sigorta ile sigortalandığını, sigorta şirketinin hasar bedelini ödemekle mükellef olduğunu, bu borcu, faizlerini, mahkeme masraflarını kabul etmediğini beyan etmiştir.
DAVA
Dava, itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
DELİLLER
-İzmir ...İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyası,
-23/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu,
-Taraf dilekçeleri,
-Kaza tespit tutanağı,
-Hasar dosyası ve sigorta poliçesi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Adli Trafik Uzmanı... ve Makine Mühendisi ....ın 23/10/2023 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda; Davalı sürücü...'in (...) dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a ve 56/1-a maddelerinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda etken olduğu, davacı kurumun maliki olduğu aracı kullanan dava dışı sürücü... (...) kazanın oluşumunda etken olmadığı, dava dışı ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ve üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlar ile dış faktörlerin olay esnasında kazanın oluşumu üzerinde etken olabilecek bir davranış şekli görülmediğinden kazanın oluşumuna etken olmadığı, değişimi yapılan yedek parçaların ve işçilik onarımlarının trafik kazası tespit tutanağı ve dava dosyasına sunulan fotoğraflar incelendiğinde, kaza ile uyumlu olduğu, aracın meydana gelen hasarının onarımına yönelik olduğu, onarımın orijinal yedek parçalar ile yapıldığı, faturada belirtilen yedek parça bedellerinin, kaza tarihi itibarı ile ortalama piyasa rayiçlerinde olduğu, işçilik fiyatlarının ise yapılan piyasa araştırmasında günün rayiçlerine uygun olduğu, makul olduğu, toplam yedek parça * işçilik bedelinin KDV Dâhil 35.400,00-TL olduğu ve aracın gerçek zarar miktarını karşıladığı, aracın onarım bedelinin KDV Dâhil 35.400,00-TL, kaza tarihindeki ortalama piyasa rayicinin 790.000,00-TL olabileceği dikkate alındığında, aracın onarımının ekonomik olacağı, aracın pert-total olarak değerlendirilemeyeceği, aracın meydana gelen kazası sonrasında 2 adet sol dış lastik ve komple sol arka stop parçalarının değiştirildiği, değişen bu parçaların araçta bir değer kaybına neden olmayacağı tespit edilmiştir.
Araç işletenlerin, 2918 sayılı yasanın 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
Bu bilgiler ışığında yapılan inceleme neticesinde Davalı ...Sigorta Şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve düzenlenen poliçede 2918 sayılı yasanın 85. Maddesinde yazılı zararların teminat altına alındığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için; zarar verici bir fiil, bu fiilin hukuka aykırı olması, fiili icra edenin kusurlu bulunması, fiil ve zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir,
Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir.
Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir,
Kusur sorumluluğunda, zorlayıcı neden, zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru halinde nedensellik bağı kesilebilir.
Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu süre hak düşürücü süredir, Hakim tarafından resen dikkate alınması gerekir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. Davacının haksız ve kötü niyetli olmasından kasıt, bir alacağı olmadığını bildiği halde, icra takibine girişmiş olmasıdır. İcra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır. İtirazın iptali davası ancak para alacağına ilişkin ilamsız takiplerde açılabilir. İtirazın iptali davasında, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, davacı alacaklı, davalı borçlu tarafından itiraz edilen takip konusu alacağının varlığını ve miktarını genel hükümlere göre ispatla yükümlüdür. İtirazın iptali davasında; takip talebinde gösterilen borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıl olup, takip dayanağı belgelerden başka belgelere dayanılamaz. Diğer bir deyişle takip dayanağı yapılabilecek güçte olup da takipte dayanılamayan belge, itirazın iptali davasında ispat vasıtası olarak kullanılamaz. Takibe etkili olan itirazın iptali davasında ispat edilecek olanın takibe ve borçlunun itirazına konu olan alacak olduğu, bu alacağın sebebinin değiştirilme olanağının itirazın iptali davası için bulunmadığında kuşku bulunmamaktadır.İtirazın iptali davasında yapılan yargılama sonunda: takip tarihindeki duruma göre karar verilir.İtirazın iptali davasında alacak, icra takip tarihi itibarıyla belirlenir. Ancak dava tarihine kadar bir ödeme yapılmış ise, yapılan ödeme düşüldükten sonra kalan alacak yönünden itirazın iptali davası açılmalıdır. Dava tarihinden sonra yapılan ödemeler ise icra müdürlüğünce dikkate alınır.İtirazın iptali sonunda, dava konusu alacağın varlığı ve miktarı sabit olursa mahkeme davayı kabul ve itirazı iptal eder. Ayrıca mahkeme, davacının dava dilekçesinde tazminat da talep etmiş olması halinde, davalı borçluyu hüküm altına alınan alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkum eder. Davalı borçlunun, ödeme emrinin tebliği üzerine evvelce itiraz ettiği alacağı, ilk duruşmada kabul etmiş olması, icra inkar tazminatına mahkumiyetten kurtulmasını gerektirmez.Dava sonunda hükmedilen alacağın %20’si oranındaki tazminata karar verilebilmesi için davacı alacaklının zararının varlığı ve miktarını ispat etmesi gerekmez. Kanun koyucu, davalı borçlunun itirazının iptali halinde, itiraz sebebiyle davacı alacaklının zarara uğramış olduğunu kabul ederek, davacının dava dilekçesinde sadece talep etmiş olmasını davalı borçlunun hükmedilen meblağın en az %20’ si oranında bir tazminata mahkum edilebilmesi için yeterli görmüştür. Davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun usulüne uygun bir şekilde borca itiraz etmek suretiyle takibin durmuş olması yeterli olup, borcu itiraz sebebi önemli değildir. Yine davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için 2004 sayılı yasanın 67. Maddesi gereği süresinde itirazın iptali davası açılmış olması, davacı alacaklının dava dilekçesinde talep sonucunda icra inkar tazminatını istemiş olması, davanın alacaklı lehine kabulüne karar verilmiş olması, davalı borçlunun takip tarihi itibarıyla itirazında haksız olması gerekir. İtirazın iptal edilmiş olması, itirazın haksız olduğunu göstermez. İtiraz iptal edilmiş olmasına rağmen davalı borçlu haklı ise tazminata mahkum edilmez. Hem itiraz iptal edilmiş ve hem de itirazın haksız olduğu sonucuna varılmışsa, diğer yukarıda anılı şartlarında varlığı halinde icra inkar tazminatına hükmedilir. İtirazın haksız sayılabilmesi için, takip konusu alacağın doğduğu anda varlığı ve miktarı itibarıyla taraflar arasında likit olması gerekir. Takip konusu alacağın varlığı, miktarının belirlenmesi hakim kararını gerektirmemeli, muhtacı muhakeme olmamalıdır. Takip konusu alacak yapılacak basit bir hesaplama ile belirli bir hale gelebilecek ise bu alacak da likit sayılır. Dava açıldıktan sonra takibe konu edilen borcun ödenmiş olması hali, borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine engel değildir. Davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun kötü niyetli olması gerekmez.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davalı sürücü...'in (...) dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a ve 56/1-a maddelerinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda etken olduğu, davacı kurumun maliki olduğu aracı kullanan dava dışı sürücü... (...) kazanın oluşumunda etken olmadığı tespit edilmiştir. ...'in (...) dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a ve 56/1-a maddelerinde belirtilen hükmü ihlal eden davranışı ile davacıya ait olan araçta meydana gelen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunduğu tespit edilmiştir. 04/07/2023 tarihli celsede verilen 3 numaralı ara kararda otomotiv bilirkişisinden istenenler ara kararla hüküm altına alınmıştır. Bu doğrultuda orijinal parçalar kullanmak suretiyle davacı aracında meydana gelen hasar onarım bedelinin tespit edildiği anlaşılmıştır. Ancak alacağın varlığının yani hasar onarım bedelinin hesabının muhakemeyi gerektirmesi, orijinal parça fiyatlarının bilinmesinin davalılarca pek mümkün olmaması, hasarlı parçaların tespiti gibi hususların yargılamayı gerektirmesinden dolayı alacağın likit olmadığı anlaşılmış icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, davalıların itirazlarının ise yasal dayanaktan yoksun olduğu yukarıdaki gerekçelerler anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-İzmir ...icra müdürlüğü... Esas sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİ İLE TAKİBİN DEVAMINA,
3-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Alınması gerekli 2.418,17 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 427,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.990,77 TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafça yatırılan 427,40 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 3.000,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 351,25 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplamda 3.958,55 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı ...vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/02/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır