İZMIR 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/294
KARAR NO : 2024/103
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 13/09/2018
KARAR TARİHİ : 06/02/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilim... Grup Tic. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. İle davalı ... Nargile Atölyesi Kafe Rest. İnş. Tur. Gıd. San. Ve Tic. A.Ş. arasında 07.09.2017 tarihinde franchising sözleşmesi için çerçeve sözleşme imzalandığını, bu sözleşme gereği müvekkil/franchisee, davalı/franchise verene sözleşme konusu kafenin inşaatı, alçı sıva işleri vs. karşılığında toplamda 850.000-TL ödeme yaptığını, 15.09.2017 tarihinde mezkur sözleşmeye dayanarak taraflar arasında Franchising Sözleşmesi imzalandığını, şbu sözleşme gereği gerek sözleşmede bulunan gerekse franchising sözleşmesinin doğasından kaynaklanan tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden sonra dahi ana firma ... Nargile Atölyesi'nin gerek Ankara'da açılması muhtemel bayiliğinin, gerekse de başka şehirlerde bulunan bayiliklerinin müvekkilin Ankara'daki faaliyetleri neticesinde edindiği müşteri çevresi/portföyünden faydalanacağını, bu kapsamda ana firmanın kusurları neticesinde feshedilen sözleşme neticesinde, müvekkile tazminat ödenmesi gerektiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğinden müvekkile ait tabela logo ve konsepti kaldırması gerektiğini, davacı yan dilekçesi ile sözleşmeyi feshettiğini bildirmiş olup taraflarınca da sözleşmenin feshedildiğini, imzalanan franchise sözleşmesine binaen; işletme başlamış ve karşı yan başlangıçta yükümlülüklerini yerine getirmiş ancak özellikle son 1 yıldır; hızlı bir şekilde artmak üzere sözleşmeye aykırı hareketlere bulunduğunu, Müvekkilin tüm uyarılarına rağmen; karşı yanın hukuka ve sözleşmeye aykırı hareketlerinin devam etmesi üzerine Karşıyaka... Noterliği'nin ... sayı ve 08/08/2018 tarihli ihtarnamesi ile davalı yana sözleşmeye aykırı fiillerine son vermesi ihtar edildiğini, karşı tarafın müvekkilinden ürün ve mal tedarik etmemekte, başka yerlerden mal almakta olduğunu, bunu da çekmiş olduğu ihtarname ile ikrar ettiğini, müvekkiline ait kerzzposs sistemi incelendiğinde bu husus anlaşılacağını, bu eylem franchise sözleşmesinin 8. maddesine aykırılık teşkil ettiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA
Dava, sözleşmeden doğan alacak ve tazminat davasıdır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Sinai Mülkiyet Hakları Uzmanı Av. ...'in 10/10/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda; Sözleşmenin ... tarafından haklı nedenle fesh edilip edilmedi hususunda: İşletme Franchising sözleşmesinin niteliği gereği uzun süreli ve karşılıklı yardım, güven gerektiren bu sistemin taraflar arasında çöktüğü, devam edemeyeceği,... Grup'un yükümlülüklerini yerine getirmediği için ... Nargile tarafından yapılan feshin haklı nedenle olduğu, franchise sözleşmelerinde - tarafların birbirlerine karşı yükümlülükleri sürekli niteliktedir. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin - 03.07.2006, E... nolu kararında da belirtildiği gibi Franchise sözleşmesi sürekli bir borç ilişkisi kuran bir sözleşme türüdür. Taraflar arasında sürekli olarak sıkı bir güven ve iş birliği ilişkisi olması gerekmektedir, Sistemin başarısı ürün veya hizmetin markası ve adının, kalite standardının her franchise biriminde aynı olmasına bağlı olup ancak bunun kurulamadığı, süreklilik arz eden işbu sözleşme sisteminin belirtilen nedenlerle çöktüğü, ... Nargile'nin feshinin haklı nedene dayandığı açık olduğu, davacının cezai şart talepleri hususunda; Her ne kadar ... Nargile sözleşmenin 6. Maddesinin ihlali nedeniyle cezai şart talep etmiş ise de madde 6 uyarınca Franchise Veren, Franchisee 'İn bir işlem ve eylemi sonucunda üçüncü şahıslara karşı herhangi bir tazminat ödemek zorunda kalırsa franchisee bu bedeli ilk talepten itibaren 15 gün içinde nakden ve defaten ödeyecektir. Aksine davranışının tespiti halinde franchise verenin zararını talep hakkı ile 90.000,00 USD cezai şartı ve tahakkuk etmiş diğer tüm tazminat ve alacakları dava ve talep hakkı saklıdır. Anılı maddenin lafzı açıktır. Talebin aksine sadece franchise veren, franchisee 'in bir işlem ve eylemi sonucunda üçüncü şahıslara karşı herhangi bir tazminat ödemek zorunda kalırsa yürürlük kazanabileceğini, madde 6'da geçen cezai şartın şartlarının oluşmadığı, madde 9/d hususnda cezai şartın ... nargile lehine şartları oluştuğunu, franchisee sözleşmede belirtilenin aksine satışa sunduğu malları kendisi imal eder ya da başka birinden temin eder, franchise verenin satış konseptinde olmayan bi itışa arz eder ise 100.000,00 USD cezai şart ödemeyi peşinen kabul eder. Franchisee satışa sunduğu malları kendisinin de cevap dilekçesi ve ihtarlarda kabul ettiği üzere başka işletmelerden temin etmiş olup 100.000,00 USD cezai şartın koşullarının gerçekleştiğini,... Grup Şirketinin portföy tazminatı talebi hususu Anılı tazminat franchising sözleşmesi sonrası kurulmuş bir işletmenin franchisor tarafından haksız olarak sona erdirilmesi halinde, francihisee tanınma unsuru nedeniyle elde ettiği kazancın miktarını, francihisee'ye ödemesidir, ancak ... şirketi şubeleri olan ve tanınma unsurunu daha gerçekleştirmiş bir işletme olduğu gibi fesihin de haksız olmadığını, ... lehine tazminat şartlarının gerçekleşmediği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; franchise sözleşmesinin tarafların birbirlerine karşı yükümlülüklerinin sürekli nitelikte olduğu, sürekli borç ilişkisi kuran bir sözleşme türü olduğu, sözleşmenin taraları arasında sürekli sıkı bir güven ve işbirliği ilişkisi olması gerektiği, franchise sisteminin başarısının, ürünlerin veya hizmetlerin marka ve adlarının her franchise şubesinde veya biriminde aynı kalitede olmasına bağlı olduğu, davalı şirket tarafından sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirilmediği, bu haliyle kalite standardı, sıkı güven ilişkisi, işbirliği ilişkisinin kurulamadığı anlaşılmakla davacı şirket tarafından sözleşmenin haklı sebeplerle feshedildiği tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki mevcut franchise sözleşmesinin 6. Maddesinde yer alan cezai şart hükmünün yasal koşullarının oluşmadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır. Zira davacı şirketin davalı şirketin zarar veren bir eylemi dolayısıyla üçüncü kişi konumundakilere karşı tazminat ödediğine dair dosyada somut bir delil bulunmamaktadır. Bu haliyle davacının sözleşmenin 6. Maddesine göre istediği cezai şartın koşulları oluşmadığından bu yöndeki istemin reddi gerekmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 9/d maddesinde yazılı cezai şarta istemine ilişkin olarak davalı şirketin dilekçelerinde de başkaca şirketlerden mal tedariki yaptığı, bu hususun sözleşmenin ihlali niteliğinde olduğu anlaşılmakla bu maddeye dayalı olarak talep edilen cezai şart isteminin kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafın ayrıca kar kaybı için 500,00 TL, eksik ciro pirimi için 1.000,00 TL, ürün tedarik ve stok hususlarına aykırılık sebebiyle 250,00 TL cezai şart isteminde bulunmuşsa da, 6. Maddeye göre cezai şart istemine ilişkin koşulların oluşmadığı, bu yönüyle ürün tedarik ve stok hususlarına aykırılık sebebiyle cezai şart istenemeyeceği, kar kaybı ve eksik ciro pirimi taleplerinin davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Toplamda 1.000,00 TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 247,70 TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 1.500,00 TL bilirkişi rapor ücreti ve 60,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplamda 1.919,80 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre 633,53 TL nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.uyarınca 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.uyarınca 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, (reddedilen maddi tazminat yönünden)
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.uyarınca 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,(reddedilen manevi tazminat yönünden)
8-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/02/2024

Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır