İSTANBUL ANADOLU 9. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/77 Esas
KARAR NO: 2024/358
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 20/11/2018
KARAR TARİHİ: 04/04/2024

DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 21/11/2018 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ------- ile davalı yüklenici şirket arasında sayaç okuma hizmeti verilmesine ilişkin sözleşme bulunduğunu, hizmet alımı kapsamında çalışan dava dışı işçinin taraflar aleyhine işçilik alacaklarının tahsili için------- Esas sayılı dosyasında dava açtığını, iş davasının kısmen kabulüne karar verildiğini ve kararın temyiz incelemesinde onandığını, işçinin ilama dayalı alacağın tahsili için taraflar aleyhine ------ Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, müvekkili idarenin takipte, 14/11/2017 tarihinde 22.016,73 TL, 08/01/2018 tarihinde 328,00 TL olmak üzere toplam 22.344,73 TL ödediğini, dava dışı işçi ile müvekkili arasında iş sözleşmesi bulunmayıp, işçinin davalı yüklenicinin çalışanı olduğunu, bu nedenle işçilik alacağından davalı yüklenicinin sorumlu olduğunu savunarak 22.344,73 TL'nin ödeme tarihinden (22.016,73 TL'nin 14/11/2017 tarihinden, 328,00 TL'nin 08/01/2018 tarihinden) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:-Davalı taraf, süresinde davaya cevap vermemiştir.- Davalı şirket bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarında bu davada davacının asıl işveren ve davalı şirketin ise alt işveren konumunda olduğunu, asıl işveren ile alt işverenlerin işçiye ödenecek kıdem tazminatı vs konusunda % 50 oranında sorumlu olduklarını , yani ödenecek meblağın yarısının davacı kalan yarısının ise davalı sorumluluğunda olduğunu belirterek davacının bu meblağın tamamını şirketlerinden talep etmesinin hukuki olmadığını beyan etmiştir.

DELİLLER :-------- Esas sayılı dosyası,------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı takip dosyası, Taraflar arasındaki sözleşme ve hizmet işleri genel şartnamesi,Mahkememize sunulan 30/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda "yapılan inceleme kapsamında davacının rücu istemine konu 14/11/2017 tarihli 22.016,73 TL'lik icra dosyasına yapmış olduğu ödemenin 1/2'si olan 11.008,37 TL'si ile 08/01/2018 tarihinde yapmış olduğu 328,00 TL ödemenin 1/2'si 164,00 TL olmak üzere toplam 11.173,37 TL tutarı icra dosyasına yapılan ödeme tarihlerinden itibaren ticari faiz ile davalıdan rücuen talep edebileceği hususundaki iş bu inceleme, tespit ve hesaplamaları takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere" şeklinde beyanda bulunmuştur.------- sayılı ilamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava,dava dışı -------- tarafından --------- sayılı 07.03.23017 tarihli ilamına esas alınarak başlatılan ilamlı takip nedeniyle davacının -------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı takip dosyasına yaptığı ödemenin davalıdan rücunen tahsili istemine ilişkindir.Davacı -------- dava dışı işçiye ödenen 22.344,73 TL'nin davalı yüklenici şirketten rücuen tahsilini talep etmiş olup Mahkememizin 09/07/2019 tarihli ve-------- Esas ------- Kararı sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir. -------- sayılı ilamıyla "492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca aksine hüküm bulunmayan hallerde dava değeri üzerinden harcın yatırılması zorunludur. Bu durumda dava değeri olarak gösterilen 22.344,73 TL üzerinden başvuru harcı ile nispi karar harcını yatırması yönünden Harçlar Kanunu uyarınca davacıya süre verilmeli, harcı yatırması durumunda işin esası incelenmeli, harcı yatırmadığı takdirde talep hakkında Harçlar Kanunu uyarınca müteakip işlemler yapılamayacağından bu husus gözetilerek karar verilmesi gerekirken mahkemece işin esasına girilip karar verilmesi doğru olmamıştır." şeklindeki gerekçe ile davacı idare harçtan muaf olmadığından Mahkememiz ilamı hakkında kaldırma kararı verilmiştir.Dava konusu alacak istemine konu-------- sayılı dava dosyasının celbolunarak yapılan incelenmesinde; dava dışı -------- tarafından davacı ve davalı aleyhine işçilik haklarından kaynaklı kıdem, ihbar tazminatı, ücretli izin alacağı ve ücret alacağının tahsili için dava açıldığı, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilerek tespit edilen miktarların davacı ------- ile davalı ------- şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın ------- sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.------- İcra Müdürlüğünün celbolunan -------- esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, dava dışı --------- tarafından hem davacı hemde davalı aleyhine -------- sayılı dava dosyasının dayanarak ilamlı takip yolu ile takip başlatıldığı, takip nedeni ile davacı -------- 14.11.2017 ve 08.01.2018 tarihlerinde icra takip dosyasına ödeme yaptığı tespit edilmiş olup davacının davalı ile olan sözleşme kapsamında dava dışı işçiye ödediği alacağın davalıdan rücuen tahsili talep edilmiştir.Tarafların tüm delilleri celbolunarak dava dosyası ve davacı şirkete ait tüm ticari defter, kayıt ve dayanak belgeler üzerinde mali bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor rapor tanzim edilmiş ve Mahkememize sunulan bilirkişi raporu dosyadaki verilere uygun, bilimsel ve denetime açık bulunduğu anlaşılmakla, hükme esas alınmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı -------- Genel Müdürlüğü ile yüklenici davalı şirket ve dava dışı ------- Şti (ortak girişim) arasında 04.11.2004 tarihinde sözleşme yapıldığı, sözleşmenin süresinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl olduğu, 13.11.2007 tarihli--------- yönetim kurulu kararı ile 20.11.2007 tarihinde bitecek sözleşmelerin ihale dökümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılmak üzere sözleşme süresinin % 20'si oranında uzatılmasına dair karar verildiği, sözleşmenin ekinde iş ortaklığı beyannamesinde iş ortaklığının pilot ortaklığının işin bitimine kadar ------- şirketinde olduğu, sözleşmenin 6. Maddesinde türü ve bedelinin , 7. Maddesinde sözleşme bedeline dahil olan giderlerin, 23.maddesinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının düzenlendiği, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunlara aynen uygulamakla yükümlü olduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerde , sözleşme konusu hizmeti verilmesi sebebiyle davalı ile davacı arasında çalışanların ücretleri konusunda diğer bir ifade ile tüm hakların ödeme yükümlülüğüne ilişkin açık bir hükmün bulunmaması nedeniyle davacı yan genel şartnamenin 38. Maddesine dayandığı anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlıkta davacı ile davalı arasındaki sözleşme dışında İş Mahkemesinde İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işveren ile birlikte davacının müteselsilen sorumlu tutulduğu, bu kapsamda İş Kanunundan kaynaklanan bir teselsül hali sözkonusu olduğu belirlenmiş olup, davacının ödediği tespit edilen bedeli davalıya rücu edip edemeyeceği yönünden kendi aralarındaki iç ilişkide düzenlenen sözleşme ve diğer şartname ve belgelerde hüküm tesis edilmediği durumlarda TBK kapsamında dava dışı işçiye yapılan ödeme sebebiyle tarafların yarı yarıya sorumlu olacağı açıktır. Yine davacının dayanak yaptığı Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları başlığı altında Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. Maddesinde, fiili işçilik alacaklarının yükleniciye ait olduğu düzenlenmiş olup , fiili işçilik alacakları dışındaki iş akitlerinin feshedilmesi sebebiyle doğan dava konusu tazminat alacaklarından tümüyle yüklenici alt işverenin sorumlu olacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Yerleşik Yargıtay içtihatları da gözetildiğinde davacı tarafından yapılan ödemenin kapsamına göre aylık ücret ödemesi gibi fiili işçilik alacağı mevcut olmadığından mahkeme kararı kapsamında ödenmesine karar verilen hususların davacı ile davalı arasındaki özel düzenlemelerde sorumluluğun hangi tarafa ait olduğunun tespitinin yapılabileceği düzenleme mevcut olmamakla birlikte dava dışı işçiye yapılan davaya konu edilen ödemeler nedeniyle davacı ve davalının yarı oranda sorumlu olduklarının kabulü gerekmiş olup yapılan yargılama sonucunda, dosya kapsamındaki tüm delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre, dava dışı işçinin talepleri kapsamında İş Mahkemesi kararına konu işçi alacaklarından dolayı davacının icra dosyasında rapor içerisinde tespit edilen 22.344,73 TL tutarındaki ödeme ile ilgili (ihbar, kıdem tazminatı vb alacak) işçinin haklarına ilişkin ödeme sorumluluğu açık bir hükümle kararlaştırılmadığından 1/2'si oranında paylaştırılması sonucunda davacının davalıdan toplam 11.172,37 TL yi talep edebileceği , bu miktar yönünden de ödeme yaptığı 11.008,37 TL sinin 14.11.2017 tarihinden itibaren 164.00 TL sinin 08.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerektiği sonucuna ulaşılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Dava konusu 11.172,37 TL alacağın; 11.008,37 TL'sinin ödeme tarihi olan 14.11.2017 tarihinden itibaren, 164,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 08.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli olan 763,18 TL karar ve ilam harcından istinaf ilamı sonrası tamamlanan 381,59 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 381,59 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 35,90 TL başvuru harcı ve 381,59 TL peşin harç toplamı olan 417,49 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan bilirkişi masrafı 800,00 TL, dosya masrafı 36,10 TL, posta ve tebligat masrafı 274,40 TL olmak üzere toplam 1.110,85 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre belirlenen 555,43 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 11.172,37 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK 341/2. ve Ek Madde 1/2. maddeleri gereğince karar tarihinde miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/04/2024