İSTANBUL ANADOLU 9. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/147 Esas
KARAR NO: 2024/560
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi
DAVA TARİHİ: 01/03/2023
KARAR TARİHİ: 11/06/2024

DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 01/03/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; -------- şirketi İle davalı Bora Jet ------- şirketi arasında davalının biletlerinin --------- tarafından servis ücreti karşılığı satılması ve bununla ilgili hizmetlerin ifasının sağlanması için Satış Acentalığı Sözleşmesi ("Sözleşme") imzalandığını, sözleşmenin 18.maddesi uyarınca -------- tarafından acente faturalarının takibi amacıyla sözleşme konusu borçlar nedeniyle --------- kesin ve süresiz teminat mektubu verilmesi, acentenin Sözleşme tahtında yükümlülüklerine uymaması durumunda ---------- uğrayacağı zararın işbu teminat mektubundan karşılanacağı kararlaştırıldığını, işbu maddede kararlaştırıldığı üzere -------- tarafından 19.01.2011 tarihinde diğer davalı --------- şirketi tarafından düzenlenen 14.01.2011 tarih, --------- numaralı, 5.000,00-TL tutarındaki teminat mektubu davalı -------- teslim edildiğini, teminat mektubunun --------- tarafından davalı ----------- teslim edilmesinden taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki sona erinceye kadar --------- sözleşme tahtında üzerine düşen yükümlülükleri tam ve gereği gibi yerine getirdiğini, müvekkili şirketin ---------- 01.07.2022 tarihli ----------- yayımlanan ve 30.06.2022 tarihinde tescil edilen 28.06.2022 tarihli Yönetim Kurulu Kararı ile unvan değişikliğine gittiğini ve şirketin unvanı -------- şirketi olduğunu, gelinen süreçte ---------- ve unvan değişikliği sonrasında ---------- tarafından söz konusu teminat mektubu bakımından faiz, komisyon ve sair masrafların yapıldığını, yapılmaya da devam ettiğini, teminat mektubunun kesin ve süresiz olması sebebiyle davalı ---------- ve iflas masası tarafından söz konusu teminat mektubunun nakde çevrilmesi yönünde talepte bulunma ihtimalleri bulunduğu da aşikar olduğunu, su nedenle söz konusu teminat mektubunun öncelikle iadesi, mümkün değilse iptali talepli işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, müvekkili şirket'e hiçbir şekilde teslim edilmediğini, ---------- bakımından iflas kararı verildiğini, iflas tasfiyesi -------- İflas Müdürlüğü ----------- E. Sayılı dosyası tahtında yürütüldüğünü, işbu dosya tahtında da söz konusu teminat mektubunun --------- şirketine iade edilmesi yönünde talep sunulduğunu, herhangi bir sonuç alınamadığını, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki sona erdiğini ve tarafların herhangi bir borç/alacak ilişkisi kalmadığını, sözleşmede düzenlenen riskin gerçekleşmesinin mümkün olmadığını, izahtan vareste olan teminat mektubunun iadesi, mümkün değilse iptali gerektiğini, dosya tahtında somut uyuşmazlığa konu teminat mektubu ilk talepte ödeme kaydını barındıran, kesin ve süresiz niteliği haiz olduğunu, -------- ile----------- arasında akdedilen sözleşme sona erdiğini ve --------- Sözleşme tahtında yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirdiğini, sözleşme tahtında öngörülen riskin gerçekleşme ihtimali kalmadığını, söz konusu teminat mektubunun iadesinin, mümkün değil ise iptali gerektiğini, ancak söz konusu teminat mektubunun ilk yazılı talep üzerine ödenecek, kesin ve süresiz teminat mektuplarından olduğundan işbu dava sona erinceye kadar teminat mektubunun paraya çevrilmesinin ihtiyati tedbiren önlenmesi gerektiğini, uyuşmazlığa konu teminat mektubunun nakte çevrilmesinin ihtiyati tedbiren durdurulmasını, söz konusu teminat mektubu bakımından komisyon, faiz ve sair giderlerin ödenmemesinin ihtiyati tedbiren durdurulmasını, -------- şirketi tarafından düzenlenen 14.01.2011 tarih, ---------- numaralı, 5.000,00-tl tutarındaki teminat mektubunun --------- tarafında iadesini, mümkün olmaması durumunda iptalini, davalı ---------- söz konusu teminat mektubunu zamanında iade etmemesi neticesinde işbu davanın açılmasına sebebiyet vermesi nedeniyle yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesine talep etmiştir.

CEVAP : Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER:---------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 07/03/2023 tarihli müzekkere cevabı ile gönderilen ---------- Şirketi ticaret sicil kayıtları,
---------- Şirketi 08/03/2023 tarihli müzekkere cevabı,
---------- Şirketi 21/03/2023 tarihli müzekkere cevabı ile ----------- numaralı teminat mektubuna tedbir şerhi işlendiğine ilişkin yazı cevabı,
----------- İcra Dairesi'nin ---------- İflas sayılı dosyası ile müzekkere cevabı,
-Mali Müşavir ve Hukukçu bilirkişi heyetinden alınan 25/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; özetle ; "Davacı yanın sunduğu ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış onayına sahip olduğu, ancak bir kısım ticari defterlerin ise kapanış onayının olmadığı davacı defterlerinin HMK 222'ye göre delil niteliğinde olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde bulunduğu, davacı tarafın yukarıda icmal tablosunda belirtilen yıllara ait (2012 Yevmiye ve Kebir, 2013 Yevmiye ve Kebir, 2015 Yevmiye ve Kebir) defterlerini ibraz etmediği, davacı yanın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde, ticari ilişkisinin sonladığı 31.05.2017 tarihi itibarı ile kaydi olarak borcunun görünmediği, davalı yanın ticari defterlerini inceleme gününde ibraz etmemesi hakkında takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, davacı yanın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde ise; taraflar arasındaki ticari ilişkinin 31.05.2017 tarihinde sonlandığı, yanlar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde fatura ve ödemelerin davacı kayıtlarında mevcut olduğu, davacı yanın ticari defter kayıtlarında davalı yana ticari ilişkinin sona erdiği tarih itibarı ile kaydi olarak borcunun görünmediği, bu nedenle davaya konu teminat mektubunun kaydi olarak iade edilmesi gerektiği, ancak bu hususun hukuki yorum ve takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu," şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; davacı tarafından satış acenteliği sözleşmesi gereğince davalıya verilen 5.000,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. Davacı vekili davalı ile davalının biletlerinin müvekkili tarafından servis ücreti karşılığı satılması ve bununla ilgili hizmetlerin ifasının sağlanması için Satış Acentalığı Sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşme kapsamında 14/01/2011 tarihli ---------- nolu --------- şirketi ----------- Şubesi tarafından davalı------- şirketi lehine düzenlenen 5.000 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davalıya teslim edildiğini, davacının yükümlülüklerine uymaması halinde bu teminat mektubunun işleme koyulacağı hususunda anlaşıldığının, davacı müvekkili tarafından sözleşme süresince yükümlülüklerine uygun davranıldığını, davacı müvekkilinin unvan değişikliğine gidilerek yeni unvanının --------- Şirketi olduğunu, kesin ve süresiz teminat mektubunun davalı tarafından nakde çevrilme ihtimalinin bulunduğunu belirterek teminat mektubunun iadesini mümkün değil ise iptalini talep etmiş olup; davalı tarafından usulüne uygun tebligata rağmen süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.Taraflar arasında akdedilen satış acenteliği sözleşmesi ile tarafların ticari defterleri incelenip değerlendirilerek davacının sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği hususlarında tespitlerin yapılması için dosya Mali Müşavir ve Hukukçu bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup; bilirkişi heyetinin 25/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı yanın sunduğu ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış onayına sahip olduğu, davacı defterlerinin HMK 222'ye göre delil niteliğinde olup olmadığı hususunun Mahkemenizin takdirinde bulunduğu, davacı yanın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde, ticari ilişkisinin sonladığı 31.05.2017 tarihi itibarı ile KAYDİ olarak borcunun görünmediği, davalı yanın ticari defterlerini ibraz etmemesi hakkında takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, davacı yanın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde ise; taraflar arasındaki ticari ilişkinin 31.05.2017 tarihinde sonlandığı, yanlar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde fatura ve ödemelerin davacı kayıtlarında mevcut olduğu, davacı yanın ticari defter kayıtlarında davalı yana ticari ilişkinin sona erdiği tarih itibarı ile KAYDİ olarak borcunun görünmediği, bu nedenle davaya konu teminat mektubunun KAYDİ olarak iade edilmesi gerektiği," tespitlerinin yapıldığı görülmüştür. Davalı tarafa defter incelemesine ilişkin gerekli ihtaratlar yapılmasına rağmen davalı tarafça defterlerin mahkememize sunulmaması nedeni ile HMK 222/3 uyarınca davacı tarafça sunulan ticari defterlerinin davacı lehine delil vasfını taşıdığı anlaşılmış olup; davacının defterlerine göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin 31.05.2017 tarihinde sonlandığı, yanlar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde fatura ve ödemelerin davacı kayıtlarında mevcut olmakla birlikte davacı yanın ticari defter kayıtlarında davalı yana ticari ilişkinin sona erdiği tarih itibarı ile borcunun görünmediği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 19/01/2011 tarihli satış acenteliği sözleşmesi imzalanmıştır. Anılan sözleşmenin 18. maddesi uyarınca davacı acentenin davalıya sözleşmeden kaynaklı borçlara ilişkin teminat mektubu vereceği, sözleşmenin 20. maddesi uyarınca taraflar arasındaki sözleşmenin fesih nedeni ile sona ermesi halinde taraflar arasında hesap mutabakatı ve gerekli ödemeler tamamlanınca fesihten itibaren 4 ay içinde davalı tarafından davacıya teminat mektubunun iade edileceği hususları öngörülmüştür. Tarafların defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde; davalı yanın ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeni ile HMK 222/3 uyarınca ticari defterlerini sunan davacının kayıtlarının kendi lehine delil vasfını haiz olduğu kabul edilerek davacı yanın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, davalı ile ticari ilişkisinin sonladığı 31.05.2017 tarihi itibarı ile borcunun görünmediği, başka bir deyişle taraflar arasındaki sözleşmenin 20. maddesi kapsamında davacı tarafından davalıya yapılması gereken bir ödemenin yahut yapılması gereken bir hesap mutabakatının bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı tarafın sözleşmenin 20. maddesi gereği teminat mektubunun kendisine iadesi için taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona erdiği 31.05.2017 tarihi itibari ile davacı tarafından yapılması gereken bir ödeme veya davalı tarafından ispatlanabilen başkaca bir borç olmadığı dikkate alındığında, davacının teminat mektubunun iadesine yönelik talebi yerinde görülmüş olup, davanın kabulü ile; davalı uhdesinde bulunan 14/01/2011 tarihli ---------- nolu -------- şirketi ---------- Şubesi tarafından davalı -------- şirketi lehine düzenlenen 5.000 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davalı tarafından davacıya iadesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın KABULÜ İLE;
1-Davalı uhdesinde bulunan 14/01/2011 tarihli ---------- nolu --------- şirketi ----------- Şubesi tarafından davalı --------- şirketi lehine düzenlenen 5.000 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davalı tarafından davacıya iadesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gerekli olan 427,60 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1247,70 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu başvurma harcı 179,90 TL, peşin harç 179,90 TL olmak üzere toplam 359,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan bilirkişi masrafı 3.000,00 TL, posta ve tebligat masrafı 1.044,00 TL, KEP gideri 3,75 TL, dosya masrafı 162,00 olmak üzere toplam 4.209,75‬ TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
7-Karar kesinleştiğinde, Mahkememizin 06/03/2023 tarihli 14/01/2011 tarihli --------- nolu --------- şirketi ---------- Şubesi tarafından davalı --------- şirketi lehine düzenlenen 5.000 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun ödenmesinin durdurulmasına dair ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ve davacı tarafından yatırılan teminatın talep halinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin( e duruşma yolu ile) yüzüne karşı,HMK 341/2. ve Ek Madde 1/2. maddeleri gereğince karar tarihinde miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/06/2024