İSTANBUL ANADOLU 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/91 Esas
KARAR NO:2024/453
DAVA: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 11/05/2022
KARAR TARİHİ: 15/05/2024

Mahkememizde görülen 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------------- mükellefidir. Müvekkil şirket 7326 Sayılı Yapılandırma Kanunu kapsamında Matrah ve Vergi Artırımı Yapılandırmasından faydalanmıştır. Bu kanun kapsamında müvekkil ilgili dönemlere ait -----------yönünden matrah artırımı, KDV yönünden ise vergi artırımında bulunmuştur. Müvekkil şirket ilgili kanun kapsamında faydalandığı matrah artırımı sonucu kendisi için düzenlenen ödeme planı doğrultusunda belirlenen günlerde tahakkuk eden vergiyi ödemesi gerekmektedir. Yapılması gereken ödemelerin kamu bankalarından ödeme zorunluluğu bulunması nedeniyle davalı -------------- olarak ödeme talimatında bulunmuştur. Müvekkil davalı banka nezdinde bulunan hesabına yapılandırma kapsamındaki vergi ödemelerinin ikinci taksitleri için 3.028,76 TL ve 36.855,45 TL olmak üzere toplamda 39.884,22 TL tutarında 30.11.2021 tarihinde para havalesi yapmış ve o gün itibariyle bakiyesini müsait hale getirerek hesabının bağlı olduğu ---- yazılı olarak ödeme talimatı vermiştir. Ancak davalı----------- tarafından hesabın müsait olması ve açık bir şekilde yazılı talimat bulunmasına rağmen 30.11.2022 tarihinde ödemeler gerçekleştirilmemiştir. Ödemenin vadesinde gerçekleştirilmemesi nedeniyle 7326 sayılı Kanunun 9/6 maddesi uyarınca müvekkil matrah artırımı ve vergi artırımı hükümlerinden yararlanma hakkını kaybetmiştir Davalı bankanın kusurlu eylemi sonucunda müvekkil şirket matrah artırımından ve vergi artırımından faydalanma hakkını kaybetmiş, mezkur kanun gereği kamuya borçlandığı için bakiye taksitleri de iptal olmuş ve kendisine tanınan imkanlardan faydalanamamasına rağmen tüm borcu fuzuli olarak ödemek zorunda kalmıştır. Bu sebeple kaynaklı ------- Esas sayılı takip dosyasından takibe konu alacağa yapılan itirazın iptali ve %20’ den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini vekaleten talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Huzurdaki davanın muhatabının müvekkil banka olmadığını, söz konusu davanın açılmasına sebebiyet veren davacının kendisi olduğunu, davacının vergi borcu edimlerini süresi içerisinde yerine getirmediğini, ardından borcun yapılandırılmasını talep ettiğini, akabinde ödemesini düzenli yapması gerekirken bunu dahi süresinde takip etmeyerek kendi kusurlarını örtme ve o güne kadar ödemediği vergi borcunu halen ödememek için muhtelif bahaneler geliştirme çabası içerisine girdiğini, yapılandırma protokolünden görüleceği üzere davacı tarafın borcunu ödemesi adına kendisine birçok fırsatın sunulduğunu, davacı tarafın bunları takip etmediğini, son günü son dakika yazılı geçtiğini iddia ettiği talimat nedeniyle daha önce yerine getirmesi gereken edimlerinden doğan sorumluluğu dahil tüm kusurlarının sorumluluğunu müvekkil bankaya yıkmak istemekte olduğunu, davacı tarafın edimlerinin süresinde yerine getirilmemesinde müvekkili bankanın hiçbir kusurunun olmadığı ve bu nedenle zarar ile müvekkil bankanın eylemi arasında illiyet bağının bulunmadığını, davacı yanın davasına dayanak gösterdiği ve mağduriyete uğradığını belirtmiş olduğu olaylar ve dayanaklarının müvekkili banka ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, davacının sırf süresinde ödemediği ve halihazırda zaten ödemesi gereken vergi borcunu müvekkil bankanın kusurlu olduğu, tazminat ödemesi gerektiği gibi bir gerekçe ile müvekkili bankaya ödetmeye çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının müvekkili bankaya yazılı talimat gönderdikten sonra talimatının arkasını takip etmemesinin kabul edilemeyeceğini, zira günümüzde e-posta sisteminin düzgün işlememesi vs. gibi birçok nedenle birtakım işlemlerde gecikmeler, sıkıntılar yaşanabilmekte olduğunu, kendileri için oldukça önemli olduğunu iddia ettikleri bir olayda basiretli bir tacir gibi davranmayan ve "ben talimatı gönderdim, banka ne yaparsa yapsın" anlayışı içerisinde olan davacının kendi ihmalkar davranışının, kendi kusurunun sonuçlarına katlanmasının gerektiğini, aksi kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için müvekkil bankanın kusurlu olduğu kabul edilse dahi davacının kusurunun büyüklüğü karşısında işbu davanın yine müvekkili banka açısından reddinin gerekmekte olduğunu, yine davacı kendisine sağlanan hakların devamı bakımından ilgili vergi dairelerine ve/veya kurum ve kuruluşlara başvuru yapıp yapmadığını bildirmediğini, davacı tarafın kusuru açık iken ve basiretli tacir gibi davranması gereken özeni göstermemesi ve tüm sorumluluğunu başkasına yükleme anlayışı karşısında iyiniyetli olmadığını da göstermekte olduğunu savunarak, arz edilen ve Mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle, davacının davasının zamanaşımı ve hak düşürücü sebepler ve husumet yokluğundan reddine, davanın usulden reddine karar verilmemesi halinde ise davanın esastan külliyen reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine itirazın İİK 67. maddesi uyarınca iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinden ibarettir. ------ tarihli kararı ile verilen görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiş ve mahkememizin ------- kaydedilmiş olup, dosyanın incelenmesinde ön inceleme duruşmasının yapılmış olduğu anlaşılmıştır. ------- Uyuşmazlığın, davacı şirket tarafından ödeme talimatının davalı bankaca yerine getirilmediğinden bahisle uğranılan zararın tahsili amacıyla -----esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.Dosyanın duruşma günü beklenmeksizin celse arasında hesap bilirkişisi ve bankacı bilirkişiye verilerek rapor aldırılmasına, karar verilmiştir. Bilirkişiler 05/09/2023 Tarihli raporunda; Davacının, 7326 sayılı Yapılandırma Kanunu kapsamında, kurumlar vergisi yönünden matrah artırımı, KDV yönünden ise vergi artırımında bulunduğu, ----------- düzenlenen ödeme planları doğrultusunda, 30.11.2021 tarihinde, 3.028,80 TL ve 36.855,52 TL olan matrah ve vergi arttırımı yapılandırma 2. taksit ödemeleri için -------- ------ yazılı talimat ile ödeme talebinde bulunduğu, davacının hesabında yeterli miktarda paranın bulunmasına rağmen Bankaca davacının talimatının gereğinin yerine getirilmediği vevergi ödemeleri ikinci taksitlerin ödemesinin zamanında yapılamaması nedeniyle davacının vergi yapılandırmasının iptal edildiği ve 7326 sayılı Kanunun 9/6. maddesi uyarınca matrah artırımı ile vergi artırımı hükümlerinden yararlanma hakkını kaybettiği, Davacının 7326 sayılı Kanunun 9/6. maddesi uyarınca matrah artırımı ve vergi artırımı hükümlerinden yararlanma hakkını kaybetmesinde; davalı----------- kusurunun, ihmalinin ve sorumluluğunun bulunduğu, Ancak, Vergi Dairesince düzenlenen ödeme planı ile davacının vergi borcunun, kurumlar vergisi yönünden 202.874,15 TL ve KDV yönünden de 16.672,12 TL anapara tutarlarının kesinleştiği, davacının anapara tutarlarını vergi dairesine peşin ya da taksitli olarak mutlak surette ödemek zorunda olduğu, davacının, bankanın ihmali ile taksitle ödeme hakkını kaybettiği ve toplam 219.546,27 TL anapara vergi borcunu peşin ödemek zorunda kaldığı, Davacı, vergilerini eğer, vergi dairesince düzenlenen ödeme planlarına göre vadesinde ve tam olarak ödeyebilseydi; davacının matrah ve vergi arttırımı ile ilgili ödediği vergisinin anapara tutarının; yine toplam 219.546,27 TL olacağı, Ödediği, kurumlar vergisi için; 11.028,52 TL ve KDV için; 582,21 TL olmak üzere toplam 11.610,73 TL gecikme zammının ise; ilk taksit tarihi vade kabul edilerek, davacının ödeme tarihi itibariyle hesaplanan ve vergi dairesine ödenen vade farkı olduğu, Davacı, vergilerini eğer, vergi dairesince düzenlenen ödeme planlarına göre vadesinde ve tam olarak ödeyebilseydi; davacının matrah ve vergi arttırımı ile ilgili ödediği vergisinin gecikme zammı (vade farkı) tutarının bu sefer toplam 19.759,16 TL olacağı, Davacı 31.07.2022 tarihine kadar taksitler halinde ödeyeceği vergi borcunu, bankanın kusuru sebebiyle ---- tarihinde ödeyerek kapattığı, Bu nedenle davacının, davalı ------- meydana gelen bir zararının olmadığı ve davalının, davacının kesinleşmiş vergisinin anapara ve gecikme zammı (vade farkı) tutarı olan 231.157 TL’den sorumlu tutulmamasının gerektiği, davanın kabul edilmesi halinde ise, davacının, davalı bankadan, ------- asıl alacak olmak üzere; toplam 231.157 TL alacağının olduğu, 231.157 TL asıl alacağa, takip tarihinden itibaren asıl alacak tamamen ödeninceye kadar ticari temerrüt faizi işlemek suretiyle, takibin bu rakam üzerinden devam edeceği rapor edilmiştir. Dosyanın önceki bilirkişilere verilerek itirazlar doğrultusunda ek rapor aldırılmasına, karar verilmiştir.
Bilirkişiler 01/04/2024 tarihli ek raporunda; davacının kök rapora vaki itirazının tanıtıldığı; vaki itirazının dayandı uyuşmazlığa esas 7236 sayılı Kanunun ilişkili hükümleri gösterilmek suretiyle, davacının vergi borcunu yapılandırmayıp, Kanunu’nun
tanıdığı imkandan faydalanmak suretiyle matrah ve vergi artırımı yaparak, 2016-2020 yılları arasında beyanlarındaki eksik hatalı ya da usulsüz işlemlerinin Kamu Maliyesi tarafından denetlenmeyeceğine ilişkin yasal düzenlemeden faydalanmaya yönelik olduğu; yasal düzenleme uyarınca da ilk iki taksitin eksiksiz ve zamanında ödenmesi gerektiği; ikinci taksitin ödenmesi için davalı bankaya havale yapılarak Maliye hesaplarını aktarılması için son gün 30.11.2021 tarihinde saat: 09:50’de talimat verildiğinde uyuşmazlık bulunmadığı; ancak talimatın gereği Banka tarafından yerine getirilmediğinden, davacının Kanun’un tanıdığı geçmişe yönelik incelemeye yönelik Kamu Maliyesinin feragatine ilişkin imtiyazdan yararlanma hakkını kaybettiği; kanun gereği beyan ettiğinden tahakkuk eden vergiyi ödemek zorunda kaldığı bu ödemelerin kendisine herhangi bir fayda sağlamadığından, oluşan bu zararın davalı bankanın özen yükümlülüğüne aykırı davranışına bağlı oluştuğu sonucuna varılmakla, davacı itirazına iştirak edildiği; Varılan bu sonuç kapsamında davacının itirazın iptaline ilişkin takip dosyasındaki alacak kalemlerin yapılan incelemesi sonunda;
talebi gibi davacının 231.157,00 TL zararı oluştuğu; Davacının takibinde birikmiş faiz talebi bulunmadığı; takip tarihiden itibaren alacağına TTK.m.1530 hükmü uyarınca faiz yürütülmesine talep etmiş ise de, alacağın niteliğinin TTK.m.1530 hükmünün uygulanmasına engel teşkil ettiği; ancak 3095 sayılı Yasa m.2/f.2 hükmü uyarıca takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini isteyebileceği; rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı------- mükellefi olduğu, 7326 sayılı Yapılandırma Kanunu kapsamında matrah ve vergi artırımı yapılandırmasından faydalandığı, bu kanun kapsamında ilgili dönemlere ait kurumlar vergisi yönünden matrah artırımı, KDV yönünden ise vergi artırımında bulunduğu, 7326 sayılı Kanun kapsamında faydalandığı matrah artırımı sonucu ---- kendisi için düzenlenen ödeme planı doğrultusunda belirlenen günlerde tahakkuk eden vergiyi ödemesinin gerekmekte olduğunu, davalı banka nezdinde bulunan hesabına, 30.11.2021 tarihinde, yapılandırma kapsamındaki vergi ödemelerinin ikinci taksitleri için 3.028,76 TL ve 36.855,45 TL olmak üzere toplamda 39.884,22 TL tutarında para havalesi yaptığı ve o gün itibariyle bakiyesini müsait hale getirerek hesabının bağlı olduğu ----- yazılı olarak ödeme talimatı verdiği, ancak davalı ---------- tarafından hesabın müsait olması ve açık bir şekilde yazılı talimat bulunmasına rağmen, 30.11.2022 tarihinde ödemelerin gerçekleştirilmediği, ödemenin vadesinde gerçekleştirilmemesi nedeniyle 7326 sayılı Kanunun 9/6 maddesi uyarınca matrah artırımı ve vergi artırımı hükümlerinden yararlanma hakkını kaybettiği, bu nedenle zararın tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı; davalı cevap dilekçesinde, davanın muhatabının banka olmadığını, davanın açılmasına sebebiyet verenin davacının kendisi olduğunu, davacının vergi borcu edimlerini süresi içerisinde yerine getirmediğini, ardından borcun yapılandırılmasını talep ettiğini, akabinde ödemesini düzenli yapması gerekirken bunu dahi süresinde takip etmediğini, bankanın hiçbir kusurunun olmadığı ve bu nedenle zarar ile bankanın eylemi arasında illiyet bağının bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece deliller toplanarak bilirkişi raporu aldırılmıştır. Mahkememizce alınan denetime elverişli, açıklayıcı, ayrıntılı olup hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda özetle; davacının vergi borcunu yapılandırmayıp, Kanunu'nun tanıdığı imkandan faydalanmak suretiyle matrah ve vergi artırımı yaparak, 2016-2020 yılları arasında beyanlarındaki eksik hatalı ya da usulsüz işlemlerinin Kamu Maliyesi tarafından denetlenmeyeceğine ilişkin yasal düzenlemeden faydalanmaya yönelik olduğu; yasal düzenleme uyarınca da ilk iki taksitin eksiksiz ve zamanında ödenmesi gerektiği; ikinci taksitin ödenmesi için davalı bankaya havale yapılarak Maliye hesaplarını aktarılması için son gün 30.11.2021 tarihinde saat: 09:50'de talimat verildiğinde uyuşmazlık bulunmadığı; ancak talimatın gereği Banka tarafından yerine getirilmediğinden, davacının Kanun'un tanıdığı geçmişe yönelik incelemeye yönelik Kamu Maliyesinin feragatine ilişkin — imtiyazdan yararlanma hakkını kaybettiği; kanun gereği beyan ettiğinden tahakkuk eden vergiyi ödemek zorunda kaldığı bu ödemelerin kendisine herhangi bir fayda sağlamadığından, oluşan bu zararın davalı bankanın özen yükümlülüğüne aykırı davranışına bağlı oluştuğu sonucuna varılmakla, davacı itirazına iştirak edildiği davacının 231.157,00 TL zararı oluştuğu; Davacının takibinde birikmiş faiz talebi bulunmadığı; takip tarihiden itibaren alacağına TTK.m.1530 hükmü uyarınca faiz yürütülmesine talep etmiş ise de, alacağın niteliğinin TTK.m.1530 hükmünün uygulanmasına engel teşkil ettiği; ancak 3095 sayılı Yasam.2/f.2 hükmü uyarıca takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini isteyebileceği; hususları tespit ve rapor edilmiş olup; davanın kabulüne karar verilmiştir.Davacı taraf, inkar tazminatı da talep etmiş olup; alacağın likit olduğu, hükme esas alınan miktar yönünden de davalının itirazında haksız olduğu nazara alınarak asıl alacak üzerinden inkar tazminatına da hükmedilmek suretiyle aşağıdaki karar tesis olunmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
Davanın KABULÜ ile;
1-Davalının -------------dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 231.157,00 TL asıl alacak üzerinden ve sadece asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince avans faiz uygulanarak DEVAMINA,
2-Davalının İİK 67/2.maddesi gereğince 231.157,00 TL asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatına mahkumiyetine davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 15.790,33 TL harçtan, peşin alınan 2.791,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 12.998,53 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 36.673,55 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 2.791,80 TL peşin harcın ve 6.440,00 TL bilirkişi ücreti ve posta giderleri olmak üzere toplam 9.312,50 TL' nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 1.560,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
8-Kullanılmayan gider avansı varsa karar hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ------------ ----- Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 15/05/2024