İSTANBUL ANADOLU 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/564 Esas
KARAR NO: 2024/474
DAVA: Alacak (Nedensiz Zenginleşmeden Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:07/02/2014
BİRLEŞEN ------ SAYILI DOSYASI:
DAVA: ALACAK (AKDİ İLİŞKİYE DAYALI)
DAVA TARİHİ: 22/01/2016
KARAR TARİHİ: 16/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Akdi İlişkiye Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREKÇE:Mahkememizin ---- sayılı dosyasında:
''Davacı vekili, ---- inşaat yapım işini birleşen dosyanın davalısı olan --------- aldığını; müvekkili şirketin ise yüklenici şirketin taşeronu olarak inşaattaki çelik konstrüksiyon imalat ve montaj işini üstlendiğini; iş bedeli olarak önce 1.225.200,00 TL+ KDV'nin kararlaştırıldığını daha sonra işin genişlemesi sonunda 1.772.178,46 TL + KDV olarak değiştirildiğini; müvekkili şirket tarafından ediminin büyük oranda tamamlandığını, montajında büyük kısmının gerçekleştirildiğini; fakat iş hacminin gittikçe artması ve müvekkili şirketten sürekli başka taleplerde bulunulması nedeniyle işin geciktiğini; yüklenici -------- şirketinin bu nedenle süresinde tamamlanmadığını ileri sürmek suretiyle müvekkilinin işçilerini inşaattan çıkardığını, kalan işleri kök dosyanın davalısı ------ verdiğini ; müvekkili tarafından ------ çelik montajı yapılmışken, diğer şirketin geriye kalan 540,16 ton çeliğin montajını tamamlandığını; Oysa, yüklenici -------şirketinin, iş bedeli olarak müvekkiline vermiş bulunduğu ---- bedelli çekleri, müvekkilini kandırmak suretiyle ----- ciro ettirdiğini; işin tamamlatılabilmesi için bunun zorunlu olduğu bildirilip, bilahare kendilerine ödeme yapılacağına inandırılmak suretiyle söz konusu cironun sağlandığını; her iki şirketinde işe devam edeceğini söyledikleri için, müvekkilinin söz konusu ciroya razı olduğunu; ciro işleminden bir gün sonra şantiyeden çıkarıldıklarını belirtmek suretiyle; kök dosyanın davalısı -------- olduğunu; haksız olarak müvekkilinin cirosu ile bu şirkete verilen çek bedellerinin toplamının 773.000,00 TL tuttuğunu; bu nedenle nedensiz zenginleşme yoluyla bu davalı şirketin elde ettiği bedeli müvekkiline iadesi gerektiğini belirterek; dava değerini 50.000,00 TL göstermek suretiyle belirsiz alacak davası açmış; Bu kök davada davalı ----------haksız olarak tahsil ettiği bedelin tespitiyle 26/12/2013 tarihli ihtar anından itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiş; birleşen dosyada ise aralarında akdi ilişki bulunan ana yüklenici -----, müvekilli şirket tarafından yapılan işlere karşı fazlaya dair haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL'nin 26/12/2013 olan ihtar tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiş,Davalı ------ şirket vekili, kök dosyada; müvekkili şirkete davacı şirketin söz konusu çekleri ciro ettiğini, bu çeklerle müvekkili şirket tarafından yapılan işlerin bedelinin ödendiğini; davacının, birleşen dosyada davalısı olan şirketten iş bedelini alamamışsa; bundan kendilerinin sorumlu tutulamayacağını müvekkili şirket yönünden davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini savunmuş; birleşen dosyada davalı olan ------vekili'de davacı şirketin işçilerinin kendi işverenleriyle anlaşamadıklarından dolayı işi durdurma eylemi yaptıklarını; işin aksamasını sebep olduklarını; müvekkili şirketin zararı en aza indirmek için ve işin devamını sağlamak üzere kanundan doğan hakkını kullanarak söz konusu işcilerin iş yerinden uzaklaştırmak zorunda kaldıklarını; işin hacminin artmasının davacının rızasıyla gerçekleştiğini ve buna göre iş bedelinin de arttığını; tek taraflı bir iş artırımının söz konusu olmadığını;bu sebeple davacı şirketin iş süresinin uzaması gerektiği yolundaki iddiaların yerinde olmadığını; davacı şirketin işi süresinde tamamlamadığı ve tamamlayamayacağının da ortaya çıkması üzerine işin bir başka şirkete verildiğini; davacı tarafın tamamladığı kadar iş bedelini aldığını; iddaların tam tersine zarara uğrayan ve bundan dolayı esasen alacaklı konumunda bulunan tarafın kendilerinin olduğunu; davacı tarafın tek yanlı fatura kesmesinin de fatura bedeline hak kazandığı anlamına gelmeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiş,
Kök dava, nedensiz zenginleşmeye yönelik alacak davası birleşen dosyadaki dava ise akdi ilişkiye dayalı alacak davası olduğu belirlenerek,
Özellikle davacı vekiline, 17/11/2016 tarihli celsede yaptırılan açıklamayla; davacının yüklenici ------ inşaatta yaptıkları işlerin karşılığını çeklerle aldıkları, herhangi bir alacağının o an itibariyle kalmadığı sabittir. Davacı vekili, bu çeklerin hiç müvekkilinde kalmadığını, o esnada kök dosyanın davalısı -------- aynı şantiyede başka kalem işleri yaptığını, ------ talebi ile, müvekkili şirketin temsilcisi tarafından şirket kaşesi kullanılmak ve imzalanmak suretiyle söz konusu çeklerin ---- ciro edildiğini ve teslim edildiğini; ciro anında ----- çalışmaya devam ettiğini, müvekkili şirketin alacağı için hazırlanan çeklerin cirodan sonra onlara verileceğini, her iki şirketinde işe devam edeceğini, sonunda yapılan işin bedelinin müvekkili şirkete ödeneceği, ------- şirketine derhal ödeme yapmak zorunda kalındığı belirtilmek suretiyle; MÜVEKKİLİNİN KANDIRILDIĞINI; bu çekler müvekkilinde kalsa ve tahsil edilse, alacaklarının kalmayacağını; müvekkili şirketin, ---- hiç karşılaşmadığını, doğrudan bir ilişki kurulmadığını ancak onlara ciro edilen bu çeklerin müvekkilinin hakkı olduğunu; ---- yaptığı işler bu çeklerden bahsup edildiğinde kalan bedeli ------ şirketinin iade etmesi gerektiğini ifade etmiştir.
Bu anlatışa göre, davacının birleşen dosyada ----- karşı talebinde haklı olabilmesi için; bu şirket tarafından müvekkili şirketin kandırıldığını ispat etmesi; kök davada ise ------- tarafından bu ilişki biline biline, çeklerin kabul edildiğini ispat etmesi gerekmektedir. Çünkü ortada ciro edilmiş çek söz konusu olup, davacının bu çekler karşılığında --- şirketinden alacağının kalmadığı ancak hile ile, çeklerin ciro ettirilmek suretiyle elinden alındığı iddia edilmektedir. Davacı vekiline, ilk aşama olarak hileyi ispat etmesi için delilleri sorulmuş; davacı vekili şirketler arasındaki maillere dayanmış; mailler davacı vekilince sunulmuş olup; sunulan bu maillerde, ------ şirketi tarafından ----------- şirketiyle el ve iş birliği içinde davacının kandırıldığına dair bir emareye rastlanmamıştır. Hal böyle olunca, davacı tarafın hileyi ispat edemediği, kendi kabulünde olduğu gibi, yaptığı işin bedellerini aldığı, son kısmıda çek yoluyla aldığı; ele geçirdiği çekleri ciro ederken basiretli olarak davranıp, iddia ettiği şartlarla ciro etmişse, bunu protokole döktürmesi gerektiği; -------- şirketiyle ve hatta ----- şirketiyle müşterek bir protokol imzalayarak bu durumu tespit ettirmiş olması gerektiği; bu şekilde davransaydı her iki davanın da kabulünün mümkün olabileceği; mevcut duruma göre kök davanın ve birleşen davanın ispat edilemediği nazara alınarak; davaların reddine karar verilmiştir ''

GEREKÇESİYLE İŞ BU DAVANIN VE BİRLEŞEN DAVANIN REDDİNE KARAR VERİLMİŞ.
Verilen karar davacı vekilince İstinaf edilmiş,
--------Karar sayılı hükmünde;
''...Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında Çelik konstrüksiyon işini konu alan yazılı eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, davacı taşeron şirket tarafından işin belli bir oranda tamamlandığı ancak sözleşme ifayla sonuçlanmadan fiilen sona erdiği, iş karşılığı davacıya verilen toplam 773.000,00 TL bedelli bonoların davacı tarafından davalı------------ şirketine ciro yoluyla devredildiği ihtilafsızdır. Davacı yaptığı imalatların bedelini talep etmektedir. Davalı yüklenici şirket ise, davacıya borçlarının olmadığını, davacı adına yapılan ödemeler nedeniyle alacaklı olduklarını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. Sözleşme ifayla sonuçlanmadan sona erdiğine göre davacı o zamana kadar yaptığı imalatın bedelini isteyebilir. Bunun için, konusunda uzman bilirkişi marifetiyle yerinde keşfen yapılacak bir inceleme ile davacı tarafından yapılan işin bedelinin belirlenmesi, bu bedelden ispatlanmış veya ihtilafsız olan ödemeler düşüldükten sonra kalan tutara hükmedilmesi gerekirken mahkemece eksik inceleme ile davacının kendisine verilen bonoları iradesi sakatlanarak davalı ----- şirketine devrettiğini kanıtlayamadığından bahisle verilen red kararı hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, sair istinaf sebepleri incelenmeksizin yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere kararın kaldırılarak dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir''

GEREKÇESİYLE MAHKEMEMİZ HÜKMÜ KALDIRILMIŞ OLUP,
Mahkememizce-------kaydedilen davada öncelikle eksik inceleme çerçevesinde, taşınmazın mimari projesi ve imar işlem dosyası getirtilmiş, taraflara davacı şirkete yapılan ödemeler ile ilgili tüm miktarları ibraz etmeleri hususunda süre verilmiş, tapu kaydı getirtilmiş, ---- tarihinde de mahallinde keşif yapılmıştır.Mahallinde yapılan keşfe taraf vekilleri katılmışlar, -----yetkilisi keşfe katılmış; keşifte gerek davacı tarafın temsilcisi gerekse ---------- temsilcisi kendi yaptıkları işleri göstermişler, bilirkişiler buna göre gerekli notları almış ve davacı tarafından başlanan ''Çelik Konstrüksiyon'' işlerini yerinde görmüş ve hesaplamalarını yapmışlardır.Keşif mahallinde de zapta geçirildiği üzere,----işlerinin yapımını dosyalarımızın davacısı olan --- almış ve denetimi altında bu şirket tarafından yaptırılmıştır.------ tarafından üstlenen işlerin son kısmını yapmış olup keşif mahallinde ana yüklenici olan ----- denetimi altında kalan işleri tamamladığını bildirmiştir. Tüm dosya kapsamına nazaran ve keşifte---- temsilcisi tarafından da teyit edildiği üzere ''Çelik Konstrüksiyon'' işinin toplam bedeli 1.790.228,71 TL dir. Bu bedelin tamamını nakit ve çek olarak ------ tarafından alındığı bizzat ----kabulündedir. Bu miktar içinde kalan 773.000,00 TL bedelli çek ise dava konusu olan çek'tir. Davacı taraf bu çekin 581.783,00 TL lik kısmının kendilerine ait olduğunu kalanının işi tamamlayan --- hak ettiğini iddia etmektedir. Mahkememizce bahse konu bu keşif sonunda bilirkişilerden rapor alınmış olup uzman inşaat mühendisi ''Çelik Konstrüksiyon'' işinin %54,48 ini iş bu davanın ve birleşen davanın davacısı ----- tarafından bizzat tamamlandığını, %45,52 lik kısmının ise ----- tamamlandığını; bu tamamlama oranına göre 1.790.228,71 TL olan ihtilafsız iş bedelinden, kalan işi tamamlayan ------ düşen iş bedelinin (işin yapım tarihi itibarıyla) 814.986,07 TL olduğunu rapor etmiş, ek raporlarında ise 1.790.228,71 TL olan bu bedelin güncel değerinin 12.067.300,00 TL olduğunu bildirmiştir.
Mahkememizce, ------- kaldırma kararında işaret edilen eksikliklerin giderilmesi yönünden; işin bedeli için yapılan ödemelerin bu şekilde tespit edildiği; davacımızın 1.790.228,71 TL lik ödemeyi nakit ve çeklerle aldığı ancak çeklerden 773.000,00 TL lik bedelin----ciro yoluyla devrettiği, ---- kök yüklenici müstakillerden başkaca bir ödeme almadığı belirlenmiş olup; ''Çelik Konstrüksiyon'' işine başlayan ve tamamlayan---- yaptığı işlerde mahallinde yapılan keşifle belirlenmiştir.
Konu 2 başlıkta incelenecek olursa: Mahkememizin davacının iddiasıyla bağlı olduğu kabul edilerek ilk kararın verildiği; bu nedenle ilk kararın kambiyo hukuku bakımından yapılan bir incelemeye dayalı olarak verilmiş olduğu; zira bu ve birleşen dosyanın davacısının ''Çelik Konstrüksiyon'' işinin tüm bedelini nakit ve çek yoluyla aldığını kabul ettiği, ancak 773.000,00 TL lik çekin kök yüklenici müstakillerin talebiyle işin kalanını yapan------şirketine ciro ettiği, ancak çek bedeli içinde 581.783,00 TL kendi alacaklarının bulunduğunu, bu alacaklarının her iki davalı tarafından kabul edilip bilahare ödeneceği konusunda -------- şirketi tarafından kandırılarak (güvendirilerek) cironun sağlandığı iddia edildiğinden; ancak yargılama esnasında da ne davalı müstakillerin böyle bir isteğinin nede ------ kendisinin kandırılmasına iştirak ettiğinin ispatlanamaması üzerine dava reddedilmiş olup; gerçekten de davacının işin tamamını kendisi bitirmiş gibi iş bedelinin hepsini aldığı, artık ancak 773.000,00 TL lik çekin ciro etmesi yolunda bir talimatının ispatlanması halinde --------- şirketine başvurabileceği, bu ispatlanmaz ise iş bedelini ödeyen müstakille şirketinin davadan sorumlu tutulamayacağı; ------ durumu bile bile çekleri kabul ettiğinin ispatı halinde sorumlu tutulabileceği bununda ispat edilemediği; taraflar arasında yazılı bir protokol ya da yazılı delil başlangıcı sayılabilecek herhangi bir delilinde bulunmadığı nazara alındığında kambiyo hukuku yönünden davacının kabul edilebilir bir talebinin bulunmadığı,
Eser Sözleşmesi yönünden ise davaya bakıldığında davacının üstlendiği ''Çelik Konstrüksiyon'' işinin bedelinin 1.790.228,71 TL olduğu, bu miktarın ihtilafsız olduğu; bu miktarın tamamının davacı tarafından nakit ve çek olarak alındığı; davacının bir müddet işe devam edip tamamlamadan ------ Şirketine işi devrettiği hususları da ihtilafsızdır. Keşif mahallinde bizzat şirket temsilcilerinin gösterimi ile belirlenen işlerin oranı uzman bilirkişi tarafından hesaplanmış olup davalının tamamladığı işlerin toplam işe oranı %45,52 dir. Bu oranın iş bedeline düşen kısmı 814.986,07 TL dir. Oysa davacının kalan işi ------ ciro ettiği çekin bedeli 773.000,00 TL dir. Bir başka deyişle ----- esasen yaptığı işin değerinden daha az bir çeki, kalan işi bırakan davacı şirketten ciro almıştır. Zaten taraflar arasında 06/11/2013 tarihli bir belge mevcut olup bu belgede --- kaşesi ve imzası mevcuttur. Söz konusu belgede ------i tarafından yapılan işler kalem kalem yazılmış olup altında bunların değerini o tarihte 841.000,00 TL olduğu yazılıdır. Bu belgeye karşı ---- herhangi bir itirazı yoktur. Bu nedenle ------ esasen tamamı 1.790.228,71 TL olan iş bedelinin içinde 841.000,00 TL ye hak etmiş iken bunun karşılığında 773.000,00 TL lik çeki ciro aldığı; bu nedenle çek bedelinden dolayı davacımızın bir alacağının mevcut olmadığı; inşaat bakımından da değerlendirildiğinde davacımızın geriye bıraktığı ve tamamlamadığı iş bedelinin ciro ettiği çek bedelinden daha fazla olduğu nedeniyle bu yönden de bir alacağının olamayacağı değerlendirilmiş; Bu nedenle iş bu dosya ve birleşen dosyanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
İş bu davanın ve bu dava ile birleşen ---------- Esas sayılı dosyasındaki davanın REDDİNE,
Ret kararı maktu harca tabi olduğundan iş bu davada peşin olarak alınan 853,90 TL ve bilahare tamamlanan 8.570,00 TL den den maktu ret harcının mahsubu ile bakiye 8.996,30 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine, birleşen dosyada ise alınan peşin ilam harcı 170,78 TL olduğundan eksik 256,82 TL ilam harcının davacı ------ alınarak hazineye irat kaydına,
Tamamı davacı tarafından karşılanan iş bu dosyadaki ve birleşen dosyadaki yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına; her iki dosyada da kalan gider avansı olursa davacı -------- iadesine,
İş bu dosyada ve birleşen dosyada davalıların müteselsil sorumluluğundan bahsedilerek 581.783,00 TL nin faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsili talep edildiğinden ve birleşen dosyada baştan 10.000,00 TL olarak gösterilen dava değerinin bilahare esas dosya ile birlikte harcı tamamlanarak talepte bulunulduğu görüldüğünden ve müteselsilen sorumluluğa yönelik davalarda AAÜT 3.madde gereğince ret sebebi aynıysa tek bir vekalet ücreti takdir edileceğinden; Karar tarihindeki AAÜT gereğince 87.449,62 TL nispi vekalet ücretinin iş bu dosya ve birleşen dosya yönünden davacıdan alınarak ------- paylaştırılarak verilmesine,
Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak ve oy birliğiyle verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.17/05/2024