İSTANBUL ANADOLU 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/668
KARAR NO : 2024/588

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 21.09.2023
KARAR TARİHİ : 25.06.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı sigortalı ----. arasında 26.05.2022- 25.07.2022 tarih aralığını kapsayan Nakliyat Abonman Alt Sigorta Poliçesi tanzim edilmiş olduğunu, bu kapsamda ---- yerleşik -----. adlı firmadan satın alınmış olan 17 palet (35.640 adet ve brüt 9.138 kg ) emteanın parsiyel olarak davalı tarafından taşınması esnasında ---- Gümrük Müdürlüğü --- Antrepoda 6 palet emteanın hasarlanmış olduğunu, emteanın parsiyel olarak taşınacağı huşunun CMR Belgesinde belirtilmiş olduğunu, zararın taşıma esnasında meydana gelmiş olduğunu ve 33 koli 1.320 adet oto koltuk mekanizmasının hurda haline gelmiş olduğunu, taşıma esnasında emtea paletlerin üzerine başka firmaya ait ağır yüklerin konulması nedeni ile hasar meydana gelmiş olduğunu, hasar miktarının 108.470,91-TL olduğunu, sovtajın tenzili ile müvekkili tarafından sigortalısına 103.470,91-TL ödeme yapılmış olduğunu, halefiyet prensibi gereği davalı hakkında icra takibi yapılmış olduğunu ancak yapılan itiraz ile takibin durdurulmuş olduğunu, uyuşmazlığın çözümünde CMR Konvansiyonun uygulanması gerektiğini, davacı tarafından CMR Belgesi üzerine herhangi bir şerh düşülmemiş olduğunu ve bu kapsamda emteaların sağlam ve taşınmaya uygun olduğu konusunun tartışmasız olduğunu, parsiyel taşımada araç içi yükleme, boşaltma ve araç içi sabitleme hususunun taşıyıcıya ait olduğunu, tüm bu nedenler ile itirazların iptal edilerek takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle uyuşmazlığın çözümünde CMR Konvansiyonun uygulanması gerektiğini, emteaların 27. 05.2022 tarihinde teslim alınarak parsiyel olarak taşınmış olduğunu, ---- Gümrük Müdür ---- Antrepoda tutulan tutanağın hasarın taşıma esnasında meydana gelmiş olduğunu ispatlamayacağını, CMR incelendiğinde hasar notunun bulunmadığını ve antrepoya sağlam olarak teslim edilmiş olduğunu, davacının talep etmiş olduğu hasar miktarının yüksek olduğunu, kusur durumuna itiraz ettiklerini, müvekkilin sadece taşıma organizasyonu gerçekleştirmiş olduğunu, fiili taşıyıcının ----- olduğunu, kötü ambalaj ve istiflemeden müvekkilinin sorumlu olmadığını, araç içi yükleme ve istiflemenin taşıyıcı tarafından yapılmış olduğu iddiasının asılsız olduğunu ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, CMR üzerinde hasar notunun bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun CMR Madde 23 ile sınırlı olduğunu, tüm bu nedenlerle zaman aşımı itirazının kabülü ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, husumet itirazının kabulü ile davanın husumet nedeniyle reddini, haksız, hukuki mesnetten yoksun ve müvekkillerinin kusuru bulunmayan fahiş talepli davanın esastan reddini, davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava hukuki niteliği itibariyle; davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin rucuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili; dava dışı sigortalı ile aralarında "Nakliyat Abonman Alt Sigorta Poliçesi" tanzim edildiğini, sigortalının ----- arası nakliye işinin davalı tarafından üstlenildiğini, emtianın varış yerinde hasarlı olduğunun tespiti üzerine dava dışı sigortalıya poliçe kapsamında ödeme yapıldığını, bu ödemenin rücuen tahsili için davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini beyan ederek davanın kabulünü istemiş; davalı vekili ise; hasarın taşıma esnasında meydana gelmiş olduğunun sadece tutanak ile ispatlanamayacağını, fiili taşıyıcının ----- olduğunu, kötü ambalaj ve istiflemeden müvekkilinin sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, icra dosyası mahkememiz dosyası içine alınmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının dava dışı sigortalısı ----. İle davalı arasında, sigortalıya ait emtianın -----) kadar olan karayolu taşıma işi ile ilgili ticari ilişki bulunduğu, malın varış yerinde hasarlı olduğunun tespit edildiği hususunun ihtilafsız olduğu; ihtilafın; dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ticari ilişkiye esas sözleşmenin taşıma sözleşmesi mi, taşıma komisyonculuğu sözleşmesi mi olduğu; malın bir kısmının varış yerinde hasarlı olduğunun tespit edildiği uyuşmazlık konusu olmamakla, bunun ambalajlamadan mı, yüklemeden mi, taşımadan mı, boşaltmadan mı kaynaklandığı, hasardan davalının sınırlı veya sınırsız sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sorumlu ise, davalının malın fiilen dava dışı şirket tarafından taşınması iddiasının sorumluluğuna etkisi olup olmayacağı, sigorta şirketinin rücu talebinin yasal şartlarının oluşup oluşmadığı, bu kapsamda itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.İtirazın iptali istemine konu, ----- İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı dosyasının incelenmesinde; başlatılan takibin alacaklısının davacı sigorta şirketi, borçlusunun davalı olduğu; takibin rücuen tazminat alacağı olarak 103.470,91-TL üzerinden başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya usulünce tebliğ edildiği; borçlu tarafından süresinde borca yönelik itiraz dilekçesi sunulduğu, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı dolayısıyla 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başlamadığı, davanın süresinde ve 103.470,91-TL asıl alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.Dosya CMR uzmanı ve Sigorta Hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan heyete tevdii edilmiştir.
Bilirkişilerin 18/04/2024 tarihli raporlarında özetle; "...Dosya münderecatından; dava dışı Sigortalı ---- davacı tarafından sigortalanmış olduğu, bu kapsamda davalı ( alt taşıyıcı) taşıyıcı sorumluluğunda fiili taşıyıcı dava dışı ----şirketi tarafından emtiaların taşınmış olduğu, taşımanın yapıldığı güzergah itibariyle taşımaya Türkiye'nin de 05 Ocak 1995 tarihinde
onayladığı, 31 Ekim 1995 tarihinde yürürlüğe koyduğu CMR (Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi) Konvansiyonu hükümleri uygulanması gerektiği; CMR Md 8/1 gereğince, taşıyıcı kural olarak malı yükleme yerinde teslim alırken bir kontrol yükümlülüğü altındadır. Bu yükümlülüğün kapsamı içine yükün ve ambalajının durumu dâhildir. Ancak,
kontrol için gereken araçlardan yoksun olduğunda CMR taşıma senedine çekincesini gerekçesi ile birlikte yazmalıdır. Dosyadaki CMR senedinde veya diğer belgelerde taşıyıcının bu tür bir çekince koymadığı açık olduğuna göre karine olarak taşıyıcının temiz durumda ve eksiksiz aldığı malı aynı
şekilde varma yerinde alıcıya teslim etmesi (CMR Md. 17/1) gerekmektedir (Ayrıca Bkz: CMR Md. 10/c. son ve Md. 9). Ancak, bu karinenin tersini taşıyıcı kanıtlama hakkını haizdir. Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge, doküman ve fotoğrafların incelenmesi neticesinde fotoğraflarda kutuların ağır yük altında kalmışolduğuna dair ezikliklerin bulunduğu dikkate alındığında söz konusu hasarın parsiyel yük olarak taşınan emteaların parsiyel taşıma esnasında emtea paletleri üzerine başka firmaya ait ağır yüklerin konulması nedeniyle yüklemeden kaynaklı meydana gelmiş olabileceği, bu kapsamda
dosya muhteviyatına sunulmuş olan eksper raporu görüş ve kanaatleri ile
aynı fikirde olduğumuzu; davacı tarafından sunulan bilgi belge ve dokümanların incelenmesi neticesinde hasarlı ürünün 1.320 adet ( 498 kg) olduğu, davacı tarafından sunulan bilgi belge ve dokümanların incelenmesi neticesinde kısmın 498 kg. x 8.33 = 4.148,34 SDR ( Hasar tespit tarihindeki (09.06.2022) SDR Kuru: 23.1702-TL) = Taşıyıcı sorumluluğunun üst sınırını oluşturacak şekilde hesaplama yapılması gerektiği; davacının oluştuğunu beyan ettiği gerçek zararın sınırlı sorumluluk limitinin altında kalması halinde gerçek zarar, üstünde kalması halinde ise limitle bağlı olarak sorumluluğunun doğacağı,
bu kapsamda SDR kuru üzerinden toplam zararın 4.148,34 SDR X 23.1702 TL =
96.117.03 TL olduğu,bu rakamın sorumluluk limitinin üst sınırını gösterdiği, bu nedenle talep edilmiş olan 103.470,91 TL talep edilmiş olduğundan bu rakamın sorumluluk üst limitini geçmesi nedeni ile davalı sorumluluğunun 96.117.03 TL nin gerçek zarar olarak değerlendirilmesi gerektiği,söz konusu zarardan zararın taşıma esnasında meydana gelmiş olduğu kanaati
oluştuğundan gerek CMR Konvansiyonu gerekse kanun kapsamında ( TTK Madde 888/3 ) davalı şirket ve dava dışı -----. şirketinin müşterek ve
müteselsilen sorumlu oldukları..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ile mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile aralarında "Nakliyat Abonman Alt Sigorta Poliçesi" bulunan dava dışı sigortalı ----- ait 17 palet emtianın, --- olan karayolu taşıma işinin davalı tarafından üstlenildiği, davalının taşıma işini bizzat yerine getirmeyerek dava dışı ------ alt taşıma işini verdiği, taşımanın parsiyel olarak yapıldığı, yani bir veya birden fazla alıcı tarafından ve
farklı firmalardan sipariş edilen ürün ya da malların tek ve birleştirilmiş yük halinde taşınacağının kararlaştırıldığı, malın ---- Gümrük Müdürlüğü ---- Antrepoya ulaştığında emtianın 6 paletlik kısmının hasarlı olduğunun tespit edildiği ve bu kapsamda tutanak tutulduğu, 03/06/2022 tarihli tutanakta antrepo sorumlusu ve araç şoförünün de imzasının bulunduğu; CMR Md 8/1'e göre; taşıyıcının kural olarak malı yükleme yerinde teslim alırken bir kontrol
yükümlülüğü bulunduğu, ancak kontrol için gereken araçlardan yoksun olduğunda CMR taşıma senedine çekincesini gerekçesi ile birlikte yazması gerektiği, dosyadaki CMR senedinde veya diğer belgelerde taşıyıcının bu tür bir çekince koymadığı, bu suretle taşıma sırasında meydana geldiği anlaşılan zarardan akdi taşıyıcı ve alt taşıyıcının müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları; davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına meydana gelen zarar nedeniyle 103.470,91-TL ödemede bulunduğu ve dava dışı sigortalısının haklarına halef olduğu, olayın oluşunda taşıyıcının kasıt ve kötü niyetinin dosya kapsamı itibariyle tespit edilememesi nedeniyle, davalı taşıyıcının meydana gelen zararda sınırlı sorumlu olduğu anlaşılmakla; hasar bedelinin üst sınır sorumluluğundan fazla olmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, alacak likit olmadığından ve davacı iddiaları yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-Davalının ----İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar talep gibi yasal faiz işletilmesine,
2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 7.068,10-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 1.249,68-TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 517,35-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 5.301,07-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.767,03-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 6.536,85-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından vekalet harcı ve tebligat gideri olarak sarf edilen 58,40-TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.