İSTANBUL ANADOLU 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/148 ESAS
KARAR NO: 2024/383
DAVA: Alacak (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 24.10.2014
KARAR TARİHİ: 30.04.2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- satın aldığını, ayrıca ----- taşımacılık için sigorta bedelinin de ödendiğini, toplam 4.191,70-Euro ödeme gerçekleştiğini, satışta teslimat şartları olarak ---- belirlendiğini, davacının mecbur olmadığı halde iyi niyetine binaen navlun bedelini ve deniz sigorta bedelini davalıya havale ettiğini, davalı yetkililerinin ise bedel ödendiği halde uluslararası nakliyat için taşıma sırasında malların kayıp ve hasarı için deniz sigortası yaptırmadıklarını, davalının satın alınan emtiayı ------ gönderdiğini, emtianın ----- intikal ettiğini, müvekkilinin emtianın gümrüklenmesi ve emtianın şirketine nakliyatı işlemi ile vazifelendirdiği -----tarihli yazılarında deniz nakliyatı esnasında emtianın hasar gördüğünü müvekkiline bildirdiklerini, ------- tarihinde müvekkilinin davalıya emtianın hasarlı geldiğini bildirerek emtianın iadesi ve zararın karşılanmasını talep ettiğini, davalıdan herhangi bir olumlu yanıt gelmediğini,18.01.2012 tarihinde hasar tespiti yapıldığını, davacının nakliyat sigortasını davalıya havale ettiği halde davalının nakliyat sigortasını yaptırmadığından bütün zararları karşılamakla yükümlü olduğunu, belirtilen nedenlerle davalının ayıplı malları iade alarak uğranılan zararın tazmin edilmesini, ödenen 8.464,17-Euro'nun faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile her ay ödenen 120-Euro depo kirasının dava sonuçlanma aşamasında değerlendirilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretini davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının davacıya gönderdiği banyo dolaplarının davacının siparişine uygun olarak 21.12.2011 tarihinde gönderildiğini, malların 12.01.2012 tarihinde ---- ---- ulaştığının davacı tarafından belirtildiğini, bu tarihte yürürlükte olan TTK m. 25/3 hükmünün uygulama alanı bulacağını, satıcı davalıya ayıp bildiriminin sekiz gün içinde yapılmadığını, gerekli muayenenin yapılmadığını, konişmentoda malın ----- tarafından istif edilmiş, yüklenmiş sayılacağının kararlaştırıldığı, davanın taşıma şirketi olan ------ ihbar edilmesini talep ettiklerini, depo masrafının talep edilmesinin hayatın olağan akışı gereğince haksız olduğunu, davacının hasarın hangi aşamada gerçeklettiğini ve malların gümrükte usulüne uygun olarak açılıp açılmadığını ispatla yükümlü olduğunu savunarak davanın reddini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, ---- satış sözleşmesine aykırı davranılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.Davacı vekili özetle; davalıdan 05/12/2011'de banyo dolabı aldıklarını, ürün bedeli+nakliye+uluslararası taşımacılık sigortası olmak üzere 4.191,70-EURO'ya anlaştıklarını, iyi niyetle navlun sigorta bedelini kendilerinin ödediğini ancak davalının sigorta yaptırmadığını, davalının 21/12/2011.2de emtiayı dava dışı------şirketine verdiğini, emtianın ------gümrük işlemleri ve nakliye işini dava dışı ------şirketine verdiğini, ------ namına taşımayı yapan ----utanağından anlaşıldığı üzere emtianın hasarlandığını beyan ederek zararlarının tahsilini dava ve talep etmiş; davalı ayıp bildirimi yapılmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir. Mahkememizin ----- sırasına kaydedilen davada ------- yaptırılmaması nedeniyle deniz nakliyatı esnasında hasar gören emtianın iade alınarak zararın tazmini istemine ilişkindir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek, dosya --- gönderilmiş;---- tevzi edilen dosya ----numarasını almış, mahkemenin----- kararı ile karşı görevsizlik kararı verilerek, dosya görevli mahkemenin belirlenebilmesi için------ mahkememizin görevsizlik kararı kaldırılarak dosya mahkememize gönderilerek ------ sırasına kaydedilmiştir.Mahkememizin ---- esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda; "...Tarafların tacir olduğu ve yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler göz önüne alındığında maillerin usulüne uygun ihbar şeklini sağlamamakla birlikte aksinin kabulü durumunda dahi ilk gönderilen 13 Ocak 2012 tarihli mailin davalı şirkete yahut çalışanına gönderilmediği sonraki maillerin de yine gerek içerik yönünden gerekse davacının ayıbı 12/01/2012 tarihinde sonradan öğrendiği kabul edilse bile yasal süre içinde ayıp ihbarında bulunmadığı kanaatine mahkememizce varılmıştır...." gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar istinaf edilmiş, istinaf incelemesini yapan --------- karar sayılı kararı ile mahkememizin kararı; "...Yukarıda da açıklandığı üzere somut olayda davacının iddiası davalı tarafça satılan malların üretimden kaynaklı ayıplı mallar olduğu yönünde olmayıp, taşıma sırasında hasara uğradığı ve buna ilişkin zarardan sigorta sözleşmesi yaptırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalı satıcının sorumlu olduğu yönünde olduğuna göre, uyuşmazlığın ayıplı satış halinde ayıp ihbarını düzenleyen TTK 23.m. veya TBK 223.m. hükümleri uyarınca çözümü mümkün görülmediğinden, mahkemece bu husus dikkate alınmadan karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu durumda mahkemece yapılması gereken, davacı tarafça taraflar arasında kararlaştırıldığı ileri sürülen --------satış türünün özellikleri, davacının iddia ettiği gibi davalı tarafından alıcı davacı lehine sigorta sözleşmesi yaptırılıp yaptırılmadığı, malların ne şekilde hasarlandığı, muhtemel bir sigorta sözleşmesi kapsamında teminat altına alınabilecek bir hasar olup olmadığı, bu kapsamda davacının talep edebileceği zarar kalemlerinin neler olduğu, sigorta sözleşmesini yaptırmayan satıcının bu zarardan sorumlu olup olmayacağı hususlarının açıklığa kavuşturulması, bunun için de gerekli görülmesi halinde konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi olmalıdır..." gerekçesiyle kaldırılmış, bu kez dosya ---- sırasına kaydedilmiştir.Bam kaldırma ilamı sonrası dosya ---- öğretim görevlisi, ---- --- oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin 15/02/2023 tarihli kök ve 23/11/2023 tarihli ek raporlarında özetle; "...Sigorta sözleşmesi esas itibariyle şekle tabi bir sözleşme olmamakla birlikte,sözleşme uyarınca sigorta sözleşmesi kurmakla yükümlü olan kişinin, sözleşmenin kurulduğunu ispatla yükümlü olduğu, dosya içeriğinde sigorta sözleşmesinin kurulduğuna ilişkin bir veriye rastlanılmadığı, bu durumda sigorta sözleşmesi kurulmuş olsaydı zararın sigorta teminatı kapsamında yer alıp almayacağının tespit edilmesi gerektiği, dava konusu olayda yükün yükleten tarafından yüklendiği, zararın da ambalaj eksikliği nedeniyle meydana geldiği, sigorta sözleşmesi mevcut olsaydı dahi ambalajlamadaki eksikliğin/yetersizliğin istisna edilen risklerden olması sebebiyle sigortacının tazminat ödemekle yükümlü olmayacağı, buna karşılık, satıcının genel hükümlerden doğan sorumluluğuna ilişkin esaslar uygulama alanı bulması gerektiği---- esasının benimsendiği satım sözleşmelerinde yükün kontrolü ve ambalajlanması satıcının ediminin kapsamına dahil bir borç olduğu, buna aykırılık halinde gerçekleşen zarardan sorumluluğun doğacağı..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Taraflar arasında mal alım satımına ilişkin ticari ilişkinin bulunduğu, davacının alıcı davalının ise satıcı olduğu, 10 adet banyo dolabına ilişkin 3.836,70 Euro bedel üzerinden anlaşıldığı, davalı satıcı tarafından 21/12/2011 tarihinde malların gönderildiği ve 12/01/2012 tarihinde ----- ulaştığı, dosya içeriğinde yer alan belgelere göre, satım sözleşmesinin ----dayandığı anlaşılmaktadır. Bu esasa dayanan sözleşmelerde, satıcının taşınacak eşyanın nakliyat rizikolarına karşı sigorta ettirmesi zorunludur. ---- göre kurulacak sigorta sözleşmesi satış ve taşıma konusu malın hasara veya zıyaa uğraması olasılığına karşı teminat sağlamayı amaçlar. ----- göre kurulacak sigorta sözleşmesi eşyanın terimde belirtilen teslim noktasından varma yerine kadar taşınmasını kapsamalıdır. ---malların gemiye yüklenmesi ile teslim gerçekleşmiş ve --- göre teslim ile birlikte mallara ilişkin hasara katlanma yükümlülüğü alıcıya geçmiş olacağından sigorta ettiren sıfatına sahip olan satıcı kendisinin değil, bir başkasının yararlanacağı sigorta
sözleşmesi kurmaktadır. Dava konusu olayda, yükün taşınmasına ilişkin düzenlenen konişmentoda, yükünkonteyner içerisine yükleten tarafından yüklendiği, istiflendiği kaydı mevcuttur. Konişmentoda ----- unvanı yer almaktadır. Banyo dolabıyükünün hasarlanması sebebi olarak, dosyada yer alan ve yükün teslim yeri ------tarafından yapılan eksper incelemesinde, yükün ambalajının yetersiz olduğu, yalnızca karton kutu kullanıldığı, bunun dışında ek koruyucu malzeme kullanılmadığına işaret edildiği görülmüştür--------veya ambalajlanmasındaki uygunsuzluk veya yetersizliğinden kaynaklanan masraf/zarar/kayıplar teminat dışında
bırakılmıştır. Dolayısıyla, davacının davalı satıcının --- dayanan bir satım sözleşmesinde kurmakla yükümlü olduğu sigorta sözleşmesini kurmaması sebebiyle zarara uğradığına yönelik iddiası bakımından; sigorta sözleşmesi mevcut olsaydı dahi ambalajlamadaki eksikliğin/yetersizliğin istisna edilen risklerden olması sebebiyle sigortacının tazminat ödemekle yükümlü olmayacağı kanaatine ulaşılmaktadır. Buna karşılık, satıcının genel hükümlerden doğan sorumluluğuna ilişkin esaslar uygulama alanı bulacaktır. Zira satıcı, yükü ambalajlarken genel taşıma risklerine karşı koruyucu şekilde hareket etmekle yükümlüdür.---- satışlarda satıcı temel olarak satış konusu malları tedarik etmek, malların ihracı için gerekli işlemleri yapmak, taşıma ve sigorta sözleşmelerini kurmak, malları teslim etmek, malların kontrolünü, ambalajlanmasını ve işaretlenmesini sağlamak ile yükümlüdür. Alıcının temel yükümlülükleri ise satış bedelini ödemek ve ithal işlemlerini yapmaktır. Dava konusu olayda olduğu gibi, ----- benimsendiği satım sözleşmelerinde yükün kontrolü ve ambalajlanması satıcının ediminin kapsamına dahil bir borçtur. Bu edim, açıkça kararlaştırılmasa dahi dürüstlük kuralından kaynaklanmaktadır. Bu sebeple, satıcının ihraç konusu yükü taşıma rizikolarına karşı koyabilecek şekilde, yükün taşınması sırasında hasarlanmasını engelleyecek biçimde ambalajlaması gereklidir. Buna aykırılık halinde gerçekleşen zarardan sorumluluk söz konusu olacaktır. İşaret edilmelidir ki, bu genel hükümlere göre tazmin edilmesi gereken bir zarardır. Tazminat talep edilebilmesi için ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığının bir önemi bulunmamaktadır (TBK 227/2). Tüm bu açıklamalar ışığında; ---- benimsendiği satım sözleşmelerinde yükün kontrolü ve ambalajlanması satıcının ediminin kapsamına dahil bir borç olmakla, oluşan zarardan da satıcı olan davalının sorumlu olacağı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;
-4.219,20-EURO'nun zarar tarihi olan 12/01/2012'den itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a.maddesi gereği --------- ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 818,04-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 410,30-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 407,74-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 410,30-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 14.080,60-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 7.018,82-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7.061,78-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından vekalet harcı olarak sarf edilen 4.60-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 2,31-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 2,29-TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 11.975,35-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 12.048,65-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde -----------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.30.04.2024