İSTANBUL ANADOLU 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/795 Esas
KARAR NO: 2024/232
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 07/11/2023
KARAR TARİHİ: 22/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------- Mahallesi No:-------- ---------- adresinde mukim ---------- tarafından ---------- lehine tanzim edilmiş olan 30.11.2022 vade tarihli, 5.000,00 TL (Beş Bin Türk Lirası) bedelli senedin son yetkili hamil ------- tarafından müvekkili bankaya devredildiğini, davaya konu senedin meşru hamili bankadayken Banka Genel Müdürlüğü uhsedinde zayi olduğunu, bir güven müessesi olan müvekkilini bankanın müşterileri tarafından kendisine tevdi edilen senet ile ilgili hak kaybı olmaması için, müvekkili bankanın yetkili hamil olduğunun tespiti ile zayi olan senetin iptali için iş bu müracaatın yapılması gerektiğini, HMK 382.maddesine göre çekişmesiz işlerde görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleri olarak gösterilse dahi, Ticaret Kanununda kambiyo senetlerinin mahiyeti ticari iş olarak belirtildiğinden, iptali istenen senede ilişkin iş bu davanın da Ticaret Mahkemelerinde açılması zorunluluğu doğduğunu ilgili senedin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, kıymetli evrak (bono) iptaline ilişkin davadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-ı maddesi uyarınca "Bononun niteliğine aykırı düşmedikçe; (...) ı) İptale dair 757 ilâ 765, (...) madde hükümleri de bonolara uygulanır."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesi uyarınca "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 759. maddesi uyarınca "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 760. maddesi uyarınca "(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 761. maddesi uyarınca "(1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 762. maddesi uyarınca "(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. (2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 764. maddesi uyarınca "(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. "(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın kıymetli evrak (bono) iptaline ilişkin olduğu, dava konusu senedin bono niteliğinde olduğu, davacının hukuki yararının bulunduğu, davacının yukarıda atıf yapılan TTK 759. Maddesine göre bononun iptalini isteyebileceği, mevcut delil durumuna göre dava konusu bonoların kaybolmak suretiyle zayi olduğu, mahkememizce yukarıda atıf yapılan yasa hükümlerine uygun olarak ilan yapıldığı ve ilk ilandan itibaren 3 aylık süre içerisinde bononun mahkememize ibraz edilmediği, bu sebeple dava konusu bononun iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile, keşidecisi -------, lehtarı ----------, keşide tarihi 28/10/2021 ve vade tarihi 30/11/2022 olan, 5.000,00 TL bedelli bononun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-ı maddesinin atfıyla 764/1 maddesi uyarınca İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca yatırılması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 269,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 157,75 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. Maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
5-Davacı lehine vekalet ücret takdirine yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/03/2024