İSTANBUL ANADOLU 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/902 Esas
KARAR NO: 2024/347
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 12/01/2011
KARAR TARİHİ: 09/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dilekçesinde özetle;müvekkil şirketin, davalıdan alacağı olduğunu, bu çerçevede müvekkil şirketin, müvekkil adına yürüteceği ticari iş ve işlemlerde kullanılmak (ağırlıklı olarak yurt dışı seyahatlere konu ticari iş takiplerinde kullanılmak üzere) davalıya avans ödemesi yaptığını, verilen avans miktarından bir kısmının ticari temaslar neticesinde harcandığını, bir kısım harcanmamış avans bedelinin ise iade edilmediğini, davalıda kalan 46.450 Euro’nun iadesi gerektiğini, bu alacağın tahsili için davalı aleyhine --------- icra müdürlüğünün ----------- E sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline ve % 40 inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği alacağın ne miktarda ve hangi tarihlerde yatırıldığı ve hangi amaçla gönderildiği hususunun açıklanmadığını, davacı şirketin, müvekkil ---------- komisyonculuk sözleşmesine ilişkin ----------- gönderilmek üzere veya proje kapsamında iş avansı olarak paralar gönderdiğini, ancak tüm bu avansların karşılığında müvekkilinin, davacı şirket nam ve hesabına doğrudan temsilci sıfatıyla ödemeler yaptığını ve bu seyahatler kapsamında harcamalar yapıldığını, müvekkilinin davacıya bir borcunun olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH : Davacı vekili 03/01/2012 tarihli dilekçesiyle özetle, 46.450,00 USD doları alacağın dava tarihinden itibaren en yüksek faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir. Bilirkişi kurulu raporunda özetle; " Davacının, takipteki 46.450 USD alacak talebinin irdelenmesinde;Davacı vekili bu alacağını, iş seyahatleri nedeniyle davalıya verdiği avans tutarından, hizmetsiz kalan 46.450 USD alacağa dayandırmıştır.Bir şirkette, şirketi dışarıda temsil etmek, iş sahipleriyle görüşmek, hedef pazarlara ulaşmak bağlamında, görev mahalline gitmek için özel bir kişinin görevlendirilmesi ve bu kişiye; ulaşım, barınma, yemek vb gibi ihtiyaçların karşılanması için şirket bünyesinden AVANS adı altında para vermesi, ticari uygulamada olağan hale gelen bir durumdur. Böyle bir durumda; görev verilen kişiye ödenen avans tutarları için kasa ödeme fişi düzenlenmesi, ödenen paranın avans hesaplarından ticari defterlere kaydedilmesi, iş dönüşünde sarf evraklarının, avans verilen kişiden alınarak ne kadar harcama yapıldığının belirlenmesi, eğer verilen paradan az harcama yapılmışsa bakiyesinin, avans verilen kişiden geri istenilmesi, sarf belgelerine göre, verilen avanstan daha fazla bir harcama yapılmış ise, fazla yapılan kısmın, görevlendirilen kişiye ödenmesi gerekmektedir.
--------- ve ----------Ş’nin ticari defterleri üzerindeki incelemesinde;İş avansı hesabından dava dışı ---------- firması, davalı ..., virman hareketleri dahil, 2008-2009 yılında toplam 228.563.64 USD avans ödemesi yapmıştır. Davalının yaptığı masraf ve alacağına kaydedilen virmanlarla 31.03.2009 tarihi itibariyle hesabını kapatmıştır. Bu hesaptan borç doğuran olay, 10.04.2009-24.07.2009 arasında, -------- tarafından davalıya verilen toplam (20.000 + 9.400 + 10.000 + 24.000) = 63.400 USD tutarında verilen avansla başlamış, 2009 sonu itibariyle davalının, -------- firmasına 63.400 USD avans borcu olduğu tespit edilmiştir.Davacıdan alınarak dosyaya konulan ---------- icra müdürlüğü --------- E sayılı ödeme emrine göre 12.05.2010 tarihinde davalı aleyhine takibe geçmiş ve 63.400 USD’nin tahsili talep etmiştir. Bu nedenle başka dosyadan takip edilen bu alacak için başkaca bir değerlendirme yapılmasına gerek olmayacaktır.Uyuşmazlık, üçüncü avans hesabından kaynaklanmaktadır. Şöyle ki;Verilen diğer İş avansı hesabı (USD) (195.01.030.002.03):

TARİH
BORÇ
ALACAK
BAKİYE
MADDE NO
20/10/2008
Vir. 20.000,00

20.000,00
---------
31/12/2008
Ödeme 26.450,00

46.450,00
--------
31/12/2008

Vir.46.450,00
0.00
---------
06/03/2009
Vir.26.450,00

26.450,00
---------
06/03/2009
Vir.20.000,00

46.450,00
--------
06/03/2009

Vir.26.450,00
20.000,00
--------
01/07/2009
Vir.İpt.26.450,00

46.450,00
---------
01/07/2009

--------- 20.000,00
26.450,00
---------
01/07/2009

-------- 26.450,00
0.00
--------
TOPLAM
119.350,00
119.350,00
0.00

Davacının 46.450 USD alacağı şu şekilde meydana gelmiştir.Dava dışı ---------- firması, yukarıda kodlu avans hesabından, 22.10.2008 tarihinde davalı ..., 70.000 USD avans ödemesi yapmıştır. Ancak --------- firması bu ödemeden 20.000 USD’sini, 01.07.2009 tarihinde, davacı ---------- şirketine virman (temlik) etmiştir. Yine dava dışı --------- firması, kodlu hesabından, davalı ... 26.450 USD ödeme yapmıştır. --------- firması, yaptığı bu ödemeyi davacı -------- şirketine 01.07.2009 tarihinde virman (temlik) etmiştir. Bu defa davacı ------- firması, temlik aldığı toplam 46.450 USD alacak tutarını, huzurdaki davaya konu olan icra takibine konu ettiği anlaşılmaktadır.Görüldüğü üzere yukarıdaki alacak hesabı; -------- tarafından, davacıya yapılan;22.10.2008 tarih 70.000 USD tutarlı ödemeden 20.000 USD’nin davacı firmaya temlik edilmesi,31.12.2008 tarih 26.450 USD tutarlı ödemenin, davacı firmaya temlik edilmesi,
Durumundan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Yukarıdaki hesaplarda, davalının, aldığı avanslara karşılık avans kapatma hesabı bulunmadığından;1)Davacının, 70.000 USD + 26.450 USD ödemeyi davalıya yaptığını,2)Davalının, aldığı bu ödemelere karşı, iş görüşmeleri çerçevesinde masraf yaptığını,Belgeleriyle kanıtlaması gerekecektir.Davacı vekilinden alınan ödeme dekontları dosyaya sunulmuştur. -------- Bankası / ---------- şubesi tarafından kaşeli olarak imzalanan; 31.12.2008 tarihli dekontta, --------- firmasının, davalının -------- nolu İBAN hesabına 26.450 USD’nin “Avans ödemesi” açıklamasıyla ödendiği, ---------- şubesi tarafından kaşeli olarak imzalanan; 22.10.2008 tarihli dekontta, --------- firmasının, davalının --------- şubesi ---------- nolu hesabına 70.000 USD’nin ödendiği görülmüştür. Davalı ise aldığı bu ödemelere karşılık herhangi bir iş masrafı yaptığını kanıtlayamamıştır. Bu durumda davacının alacak iddiası subut bulmuş olup, takip tarihi itibariyle davalıdan 46.450 USD alacağının olduğu kanı ve sonucuna varılmıştır. Dosya içerisindeki belgelere göre, davalı taraf davacının vekili olarak iş ve hizmet görmüş olup, söz konusu iş ve hizmet görmelere yönelik yapılacak masraflara ilişkin olarak davalıdan mali inceleme sonuçlarına göre 46.450 USD masraf avansı alınmıştır. Davacı taraf bir komisyonculuk ilişkisinin varlığını ileri sürse de, davalı dolaylı temsilci sıfatına sahip olmadığından, ancak vekil konumunda değerlendirilebilecektir. Öğretide vurgulandığı üzere "...vekil vekaletin ifası için müvekkilden aldığı fakat kullanmadığı veya elinde kalan parayı (örneğin masraf avanslarını) veya şeyleri (örneğin satılamayan taşınmazın tapu senedini) de müvekkile geri vermekle yükümlüdür. Davalı taraf cevap dilekçesinde davalı şirketin dolaylı temsilcisi olarak ödemeler yapıp, seyahatlerde harcamalar yapmış olduğunu iddia etse de söz konusu iddiasını ispatlayıcı ödeme ve masraf belgelerini dosya içeriğine ibraz edememiştir.
Davacı taraf 04/05/2011 tarihli dilekçesinde takip talebinde takip konusu alacağının sehven Euro olarak gösterildiğini, bu nedenle dava ve icra takip tutarının ABD Doları olarak ele alınması gerektiğini ileri sürse de, para biriminin takip talebinde yanlış gösterilmiş olması halinde yapılması gereken şey, yenilenecek takip talebi üzerinden davalıya yeni bir ödeme emri gönderilmesi olup, itirazın iptali davası sırasında takip talebinde Euro olarak gösterilen para biriminin Mahkemece USD olarak göz önüne alınabilmesi mevcut dava adi bir alacak davası değil bir itirazın iptali davası niteliği taşıdığı için mümkün görülmemektedir. Bu nedenle mevcut itirazın iptali davasının davacı tarafından 09/06/2011 tarihli dilekçesi ile USD üzerinden ıslahı dahi mevcut takibin Euro üzerinden yapıldığı sonucunu değiştirmeyecektir. Davalıya yapılan avans masrafı ödenmesi davacı şirketin kardeş şirket olarak nitelediği ---------Ş. Hesabından yapılmış olarak birlikte davalının cevap dilekçesindeki "masraf avansı ödemesinin davacı şirketçe yapıldığı yönündeki kabulü" karşısında dava dışı --------Ş.'nin ifası bir "üçüncü kişinin ifası" oluşturmakta olup, davalının davacıya yönelik sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Davacının davalıdan alacaklı olduğu tutar 46.450 USD olup --------- takip tarihinde geçerli olan ----------- efektif USD satış kuru üzerinden karşılığı 46.450 USD x 1.5309 = 71.110,30 .TL dir. Ve davacı USD üzerinden asıl alacağı için taleple bağlılık kuralı gereği takip tarihi olan 13/05/2010 tarihinden itibaren yıllık %7,5 temerrüt faizi ile talep edebilece konusunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.Bilirkişi ---------- tarafından sunulan 21.08.2021 tarihli ek raporda özetle;Bilirkişi ---------- ve ---------- tarafından düzenlenen 19.12.2011 tarihli kök rapprda da belirtildiği üzere davacının 46.450 USD alacağı;-Dava dışı --------- firması tarafından 22.10.2008 tarihinde davalıya 70.000 USD ödeme yapması ve yaptığı bu ödemeden 20.000 USD lik kısmı davacı şirkete temlik etmesi,-Buna ilaveten, yine dava dışı ----------- firmasının 31.12.2018 tarihinde davalıya 26.450 USD avans ödemeği yapması ve böylelikle toplam 20.000 USD * 26.450 USD - 46.450 USD avans ödemesinden oluştuğunu, Dava dişi ----------- firması, davacı şirketin, tüzel kişiliği haiz ayrı bir şirketi olduğu ve 46.450 USD alacağı davacı şirkete temlik ettiği hususları, kök raporda izah edildiğini, Davalı ..., --------- firması tarafından, komisyonculuk sözleşmesine ilişkin --------- gönderilmek üzere proje kapsamında iş avansı olarak para gönderildiği, davacı vekilinin beyanından anlaşıldığını, Davalı, kendisine ödenen paraların, ----------- kapsamında alınacak ekipmanların bir kısım ödeme ve komisyon bedelleri olarak verildiğini öne sürdüğünü, 18.05.2015 tarihli ek raporumuzda, davalının, 46.450 USD avans borcunun ödendiğine ilişkin sunduğu ödeme belgeleri; bentlerinde incelendiği hususu, dosyaya gelen 18.05.4015 tarihli ek bilirkişi raporundan açıkça anlaşılacağını,
--------- E sayılı dosyası içerisinde davalı vekilinin 06.09.2011 tarihli dilekçesi ekinde kendisine gönderilen, (----------Ş adına 2008-2009 yılları içerisinde yapıları ödeme listesi ve sunulan harcama belgeleri (yabancı dille düzenlenmiş)olup, elden/nakden ödenenlerin dökümü aşağıda gösterildiğini,
Bu ödemelerin makbuz niteliğindeki ayrıntılı görüntüsü, ---------- E sayılı dosyaya düzenlenmiş dosyada mübrez 18.06.2012 tarihli bilirkişi raporunun,---------- sayfalarında belirtildiğini, 18.05.2015 tarihli ek raporun dosyaya sunulup, yukarıdaki ödemelerin, 18.05.2015 tarihli ek raporda incelendiğini ve değerlendirildiğini,
Bu durumda 18.05.2015 tarihli ek raporda varılan sonuçta bir değişiklik olmayacağı hususlarında görüş ve kanaat belirtilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan 14/06/2023 tarihli raporda özetle;
Davacı ---------Ş. nin ticari defterlerin incelenmesi sonucunda davalıya verilmiş herhangi bir avans ödemesinin olmadığı, avans kapama masraf listelerinin olmadığı,Davacının 2008-2009 yılları ticari defter kayıtlarına davalıdan 46.450,00 USD alacaklı olduğu,Davacının ticari defter kayıtlarına göre dava dışı ----------Ş. den 01.07.2009 tarihinde 20.000,00 USD ve 26.450,00 USD Virman kaydı ile Davalı ... borçlandırıldığı, borç kaydının dava dışı ---------Ş. ticari defter kayıtlarında yer alan davalı ... ait avans hesapları borç bakiyesinin toplam 46.450,00 USD tutarlı kısmının davacı firmaya temlik edilmesinden kaynaklandığı,Dava dışı ----------Ş. nin ------------ nolu avans hesabından 63.400,00 USD, ---------- nolu avans hesabından 240.000,00 USD olmak üzere toplam 303.400,00 USD borcu olduğu,---------- sayılı kararının esas alınması durumunda, davacı şirket adına yapılan 46.500,0 USD de dahil edilmesi ile dava dışı firmanın davalıdan 349.900,00 USD alacağı olacağı, 420.123,44 USD tutarlı masrafların dava dışı ---------- firmasının alacağından mahsup edilmesi halinde dava dışı firmanın alacağını kalmayacağı, dolayısı ile virmandan (temlikten) dolayı davacının 46.450,00 US alacağının doğmayacağı Mahkemece 420.123,44 USD tutarlı masrafların dava dışı -------- firmasının ticari defter kayıtlarında yer almadığı göz önüne alındığında delil niteliğinin tartışmalı olduğu, dava dışı -------- 46.450,00 USD tutarlı virmandan sonra davalıdan 303.400,00 USD alacaklı olduğu, davalının harcamaları yaptığının ispat etmesi gerektiğine hükmedildiği takdirde davacının alacak virmanından dolayı davalıdan 46.450,00 USD alacaklı olacağı hususlarında görüş ve kanaat belirtilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan 17/01/2024 tarihli raporda özetle; Davalı tarafından ibraz edilen belgelerin kendisine gönderilen avans ödemelerine ilişkin harcama belgesi olduğu kabul edilerek, anılan belgelerin dava konusu yapılan alacağı kapsadığı, dava dosyasında davalının davacı adına vekaleten yürüttüğü işler ile ilgili masraflar olduğu,---------Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarihli bozma kararı ve ---------- sayılı kararının esas alınması durumunda, davacı şirket adına yapılan 46.500,0 USD de dahil edilmesi ile dava dışı firmanın davalıdan 349.900,00 USD alacağı olacağı, 420.123,44 USD tutarlı masrafların dava dışı ----------- firmasının alacağından mahsup edilmesi halinde dava dışı firmanın alacağını kalmayacağı, dolayısı ile temlikten dolayı davacının 46.500,00 USD alacağının doğmayacağı, sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE ;Dava, avans olarak verilen ödemenin tahsiline ilişkindir.Taraf delilleri toplanarak defter kayıtlarıda incelenip bilirkişi raporu alınmak suretiyle uyuşmazlığın çözümü yoluna gidilmiştir.Davacı 13.05.2010 tarihinde, ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E sayılı dosyası üzerinden, davalı aleyhine icra takibine geçerek; 46.450 Euro (USD) alacağın, 3095/4-a. maddesi uyarınca yıllık % 7,5 faizi üzerinden tahsilini talep etmiştir.Borçlunun 20.05.2010 tarihli dilekçesinde böyle bir borcunun olmadığını ileri sürmesi üzerine takip durmuş ve takibin durması üzerine de huzurdaki itirazın iptali davası açılmıştır.Mahkeme tarafından, davacının alacak davasının kabulü ile 46.450 USD alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince belirlenen faiz oranları uygulanmak suretiyle hesaplanacak faiziyle birlikte fiili ödeme günündeki efektif satış kuru karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Kararın temyizi neticesinde; ---------- sayılı BOZMA kararında;
Dava, davacı şirketin ---------ticari işleri için davalıya verilen avansın kullanılmayan kısmının tahsiline ilişkindir. Davalı cevap dilekçesi ile borcu olmadığını savunmuş; temyiz dilekçesine de bir kısım makbuzlar eklemiştir. Davalının bu savunması ödeme niteliğinde olup borcu sonlandıran sebeplerdendir ve davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkündür. Öyle ise mahkemece dava konusu avansın kullanılıp kullanılmadığına ilişkin davalı yanın sunduğu makbuzlar denetlenerek gerektiğinde bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ;Yargıtay ilamında belirtilen konuda davalının sunduğu ödeme niteliğindeki makbuzların incelenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılıp uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmıştır. Bilirkişilerce(makbuzların çoğunun geçmiş döneme ait olduğunu, dava konusu avans dönemine ait belgelerin ise resmi belge niteliği taşımadığı) belirlenmiş. Böylece, benimsenen rapor ve tüm dosya kapsamına göre; davalının davacının vekili olarak hizmet görmek için davacıdan 46.450 USD avans aldığı halde, davacının temsilcisi olarak ödemeler yaptığını ispatlayamadığından bahisle davanın kısmen kabulüne,46.450,00 USD doları alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasananın 4a maddesi gereğince belirlenen faiz oranları uygulanmak suretiyle hesaplanacak faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki efektif satış kuru karşılığının davalıdan tahsiline, dair hüküm kurulmuştur.Hükmün temyizi neticesinde bu defa --------- sayılı Bozma ilamında; Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı yanın sunduğu ödeme belgelerinin bir kısmında imza olmadığı, bir kısmının ise imza bulunsa da davacı ile 3.kişiler arasında düzenlenmiş adi belge niteliğinde bulunduğundan ve her zaman düzenlenmesi mümkün olduğundan şirket adına yapılan ödemeler olduğunun ispatlanamadığı belirtilmiştir. Ne var ki davalı yan temyiz dilekçesi ile --------- sayılı ilamı ile farklı döneme ait olarak açılan davada aynı belgelerin ödeme belgesi olarak kabul edilip, mahkemece de toplamda 420.123,00 USD tutarlı harcama yaptığının kabul edildiğini savunmuştur. İlgili kararın Dairemizce 20.10.2017 tarih ve ---------- E. ve ---------- K. sayılı ilam ile de onandığı, aynı belgelerin ödeme belgesi olarak dosyaya sunulduğu ve her iki davada farklı aylara ait alacakların dava edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda ---------- sayılı dosyası, bu dosya açısından da önem arz etmektedir. O halde mahkemece, --------- sayılı dosyasının kesinleşmesi beklenerek dosyaya temini sağlanmalı, ardından kesinleşen dosyada verilen karar da değerlendirilerek hasıl olacak sonucuna göre hüküm tesisi gerektiği bozma nedeni yapılmıştır.Bozmaya uyularak ---------sayılı dosyası kesinleşmiş karar örneği ile birlikte dosya arasına alınmıştır.Davalı tarafından dava konusu alacağa ilişkin --------- esas sayılı dosyaya sunulan ödeme belgeleri ile işbu mahkeme dosyamıza sunulan ödeme belgelerinin aynı ödeme belgeleri olup olmadığının ve aynı olmayan ödeme belgesi var ise dava konusu açısından bu belgenin de değerlendirilmesi için dosya rapor sunan mali müşavir --------- tevdi edilerek rapor düzenlenmesi istenilmiştir.Bilirkişi -------- tarafından sunulan 21.08.2021 tarihli ek raporda özetle;Bilirkişi -------- ve ---------- tarafından düzenlenen 19.12.2011 tarihli kök rapprda da belirtildiği üzere davacının 46.450 USD alacağı;
-Dava dışı -------- firması tarafından 22.10.2008 tarihinde davalıya 70.000 USD ödeme yapması ve yaptığı bu ödemeden 20.000 USD lik kısmı davacı şirkete temlik etmesi,
-Buna ilaveten, yine dava dışı --------- firmasının 31.12.2018 tarihinde davalıya 26.450 USD avans ödemeği yapması ve böylelikle toplam 20.000 USD * 26.450 USD - 46.450 USD avans ödemesinden oluştuğunu, Dava dişi --------- firması, davacı şirketin, tüzel kişiliği haiz ayrı bir şirketi olduğu ve 46.450 USD alacağı davacı şirkete temlik ettiği hususları, kök raporda izah edildiğini, Davalı ..., --------- firması tarafından, komisyonculuk sözleşmesine ilişkin --------- gönderilmek üzere proje kapsamında iş avansı olarak para gönderildiği, davacı vekilinin beyanından anlaşıldığını, Davalı, kendisine ödenen paraların, gemi enerji santrali kapsamında alınacak ekipmanların bir kısım ödeme ve komisyon bedelleri olarak verildiğini öne sürdüğünü, 18.05.2015 tarihli ek raporumuzda, davalının, 46.450 USD avans borcunun ödendiğine ilişkin sunduğu ödeme belgeleri; bentlerinde incelendiği hususu, dosyaya gelen 18.05.4015 tarihli ek bilirkişi raporundan açıkça anlaşılacağını, --------- E sayılı dosyası içerisinde davalı vekilinin 06.09.2011 tarihli dilekçesi ekinde kendisine gönderilen, --------Ş adına 2008-2009 yılları içerisinde yapıları ödeme listesi ve sunulan harcama belgeleri (yabancı dille düzenlenmiş)olup, elden/nakden ödenenlerin dökümü aşağıda gösterildiğini, Bu ödemelerin makbuz niteliğindeki ayrıntılı görüntüsü, ---------- E sayılı dosyaya düzenlenmiş dosyada mübrez 18.06.2012 tarihli bilirkişi raporunun,--------- sayfalarında belirtildiğini, 18.05.2015 tarihli ek raporun dosyaya sunulup, yukarıdaki ödemelerin, 18.05.2015 tarihli ek raporda incelendiğini ve değerlendirildiğini, Bu durumda 18.05.2015 tarihli ek raporda varılan sonuçta bir değişiklik olmayacağı hususlarında görüş ve kanaat belirtilmiştir. -------- Esas sayılı dosyasında davacının davalıya verdiği avansın kullanılmadığı iddiası ile tahsili için icra takibi yapıldığı, davalının avans gönderildiği iddiasını reddetmediği, temsilci sıfatıyla ödemeler ve seyahatler kapsamında kullanıldığını bildirerek buna ilişkin davalının sunduğu makbuzların değerlendirilmesi neticesinde davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla alacağının bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği ve kararın derecattan geçerek kesinleştiği görülmüştürYargıtay bozma neticesinde alınan --------- esas sayılı dosyaya sunulan ödeme belgeleri iş bu davaya konu alacak kapsamında değerlendirilmiş, değerlendirme neticesinde bilirkişi 18.05.2015 tarihli ek raporda varılan sonuçta bir değişiklik olmadığı hususlarında görüş ve kanaat belirtmiştir. Dolayısıyla davacının yurt dışındaki iş ve işlemleri için davalıya para gönderdiği, davalının bu hususu kabul ettiği, temsilci sıfatıyla ödemeler ve seyahatler kapsamında kullanıldığını bildirerek buna ilişkin sunulan makbuzların değerlendirilmesi neticesinde iş bu davada davalının iddiasını ispat edemediği bu durumda davacının alacak iddiası subut bulmuş olup, davalıdan 46.450 USD alacağının olduğu değerlendirilerek davanın kısmen kabulü ile 46.450,00 USD’nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Kararın temyizi neticesinde; --------- karar sayılı BOZMA kararında;Davacı eldeki dava ile, davalıya ticari iş ve eylemlerde kullanılmak üzere avans verildiğini, davalının avansın bir kısmını ticari temaslarda bulunurken harcadığını, ancak bakiye tutarı kendilerine iade etmediğini, alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine takip başlattıklarını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, takibe vaki itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş, ıslah ile davasını alacak davasına dönüştürmüş ayrıca 09.06.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile Euro olan talebinin USD olarak değiştirilmesini talep etmiştir.Mahkemece bozma ilamına uyularak, bozma ilamında belirtilen --------- Esas sayılı dosyasının kesinleşmesi beklenerek alınan ek bilirkişi raporu neticesinde, davalının da kabulüne olduğu üzere davacının yurt dışındaki iş ve işlemleri için davalıya para gönderdiği, davalının gönderilen parayı temsilci sıfatıyla ödemeler ve seyahatler kapsamında kullanıldığını bildirerek buna ilişkin makbuzlar sunduğu, sunulan makbuzların değerlendirilmesi neticesinde davalının iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Somut olayda, davacı davalıya ticari faaliyetlerde kullanılmak üzere avans verildiğini, verilen paranın bir kısmının ticari iş ve eylemlerde kullanıldığını, ancak bakiye kısmın iade edilmediğini ileri sürerek, davalının uhdesinde kalan 46.500 USD’nin tahsilini talep etmiş; davalı, davacı tarafından verilen avansın davacı adına yapılan ticari işlemlerde kullanıldığını savunarak davanın reddini dilemiş, bozma ilamında da belirtildiği üzere yapılan harcamalar ve ödemelere ilişkin bazı belgeler ibraz etmiştir.Dosya kapsamından, bozma ilamında belirtilen dava dışı ---------Ş. tarafından davalıya karşı, bakiye avans ödemelerinin tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemi ile açılan --------- sayılı dosyasında da, davalı tarafça aynı belgelerin yapılan harcama ve ödemelere dayanak olarak sunulduğu anlaşılmaktadır. --------- Asliye Ticaret Mahkemesince davalı tarafından sunulan bu belgelere göre dava dışı şirketin davalıda alacağının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, karar --------- sayılı ilamı ile onanmış, dava dışı şirketin karar düzeltme talebi aynı dairenin 19.06.2019 tarih, -------- Esas, -------- Karar sayılı ilamı ile reddedilmiş, böylece ilgili karar kesinleşmiştir. Buna göre, davalı tarafından iş bu dava ile birlikte --------- sayılı dosyasına da sunulan belgelerin, davalıya gönderilen avans ödemelerinin ticari faaliyetlerde kullanıldığını gösteren harcama ve ödeme belgesi olarak kabul edilmesi gerektiği tartışmasızdır. O halde, mahkemece davalı tarafından ibraz edilen belgelerin kendisine gönderilen avans ödemelerine ilişkin harcama belgesi olduğu kabul edilerek, anılan belgelerin dava konusu yapılan alacağı kapsayıp kapsamadığı, -------- sayılı dosyası da dikkate alınmak suretiyle, davacı şirket ve dava dışı --------Ş.’nin ticari defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile belirlenerek, sonucu dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülerek mahkememiz kararı bozulmuştur.Mahkememizce -------- sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; Mali Bilirkişi tarafından sunulan 14/06/2023 tarihli raporda özetle; Davacı ----------Ş. nin ticari defterlerin incelenmesi sonucunda davalıya verilmiş herhangi bir avans ödemesinin olmadığı, avans kapama masraf listelerinin olmadığı,Davacının 2008-2009 yılları ticari defter kayıtlarına davalıdan 46.450,00 USD alacaklı olduğu,Davacının ticari defter kayıtlarına göre dava dışı ----------Ş. den 01.07.2009 tarihinde 20.000,00 USD ve 26.450,00 USD Virman kaydı ile Davalı ... borçlandırıldığı, borç kaydının dava dışı -------Ş. ticari defter kayıtlarında yer alan davalı ... ait avans hesapları borç bakiyesinin toplam 46.450,00 USD tutarlı kısmının davacı firmaya temlik edilmesinden kaynaklandığı,Dava dışı --------Ş. nin -------- nolu avans hesabından 63.400,00 USD, --------- nolu avans hesabından 240.000,00 USD olmak üzere toplam 303.400,00 USD borcu olduğu,-------- sayılı kararının esas alınması durumunda, davacı şirket adına yapılan 46.500,0 USD de dahil edilmesi ile dava dışı firmanın davalıdan 349.900,00 USD alacağı olacağı, 420.123,44 USD tutarlı masrafların dava dışı --------- firmasının alacağından mahsup edilmesi halinde dava dışı firmanın alacağını kalmayacağı, dolayısı ile virmandan (temlikten) dolayı davacının 46.450,00 US alacağının doğmayacağı Mahkemece 420.123,44 USD tutarlı masrafların dava dışı --------- firmasının ticari defter kayıtlarında yer almadığı göz önüne alındığında delil niteliğinin tartışmalı olduğu, dava dışı ---------- 46.450,00 USD tutarlı virmandan sonra davalıdan 303.400,00 USD alacaklı olduğu, davalının harcamaları yaptığının ispat etmesi gerektiğine hükmedildiği takdirde davacının alacak virmanından dolayı davalıdan 46.450,00 USD alacaklı olacağı hususlarında görüş ve kanaat belirtilmiştir. Taraf vekillerinin rapora itirazı neticesinde dosya itirazların değerlendirilmesi için bilirkişiye tevdi edilmiştir.Mali Bilirkişi tarafından sunulan 17/01/2024 tarihli raporda özetle; Davalı tarafından ibraz edilen belgelerin kendisine gönderilen avans ödemelerine ilişkin harcama belgesi olduğu kabul edilerek, anılan belgelerin dava konusu yapılan alacağı kapsadığı, dava dosyasında davalının davacı adına vekaleten yürüttüğü işler ile ilgili masraflar olduğu,--------Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarihli bozma kararı ve ---------- sayılı kararının esas alınması durumunda, davacı şirket adına yapılan 46.500,0 USD de dahil edilmesi ile dava dışı firmanın davalıdan 349.900,00 USD alacağı olacağı, 420.123,44 USD tutarlı masrafların dava dışı --------- firmasının alacağından mahsup edilmesi halinde dava dışı firmanın alacağını kalmayacağı, dolayısı ile temlikten dolayı davacının 46.500,00 USD alacağının doğmayacağı, sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Sonuç olarak; Davacı davalıya ticari faaliyetlerde kullanılmak üzere avans verildiğini, verilen paranın bir kısmının ticari iş ve eylemlerde kullanıldığını, ancak bakiye kısmın iade edilmediğini ileri sürerek, davalının uhdesinde kalan 46.500 USD’nin tahsilini talep etmiş; davalı, davacı tarafından verilen avansın davacı adına yapılan ticari işlemlerde kullanıldığını savunarak davanın reddini istemiştir. Yapılan yargılamalar neticesinde, Dosya kapsamından, bozma ilamında belirtilen dava dışı ---------Ş. tarafından davalıya karşı, bakiye avans ödemelerinin tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemi ile açılan--------- sayılı dosyasında da, davalı tarafça aynı belgelerin yapılan harcama ve ödemelere dayanak olarak sunulduğu anlaşılmaktadır. ---------- Asliye Ticaret Mahkemesince davalı tarafından sunulan bu belgelere göre dava dışı şirketin davalıda alacağının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, karar ---------- Hukuk Dairesinin (kapatılan) 20.10.2017 tarih ve -------- Esas, --------- Karar sayılı ilamı ile onanmış, dava dışı şirketin karar düzeltme talebi aynı dairenin 19.06.2019 tarih, -------- Esas, ---------- Karar sayılı ilamı ile reddedilmiş, böylece ilgili karar kesinleşmiştir. Buna göre, davalı tarafından iş bu dava ile birlikte --------- sayılı dosyasına da sunulan belgelerin, davalıya gönderilen avans ödemelerinin ticari faaliyetlerde kullanıldığını gösteren harcama ve ödeme belgesi olarak kabul edilmesi gerektiği tartışmasız hale geldiğinden mahkememizce davalı tarafından ibraz edilen belgelerin kendisine gönderilen avans ödemelerine ilişkin harcama belgesi olduğu kabul edilerek, anılan belgelerin dava konusu yapılan alacağı kapsayıp kapsamadığı, ---------- sayılı dosyası da dikkate alınmak suretiyle mali bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ve Davalı tarafından ibraz edilen belgelerin kendisine gönderilen avans ödemelerine ilişkin harcama belgesi olduğu anılan belgelerin dava konusu yapılan alacağı kapsadığı, dava dosyasında davalının davacı adına vekaleten yürüttüğü işler ile ilgili masraflar olduğu ve davacının alacağının kalmadığı değerlendirilerek davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafça yapılan 880,00 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
6-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük --------- temyiz yolu açık olmak üzere karar açıkça okunup usulün anlatıldı.09/05/2024