İSTANBUL ANADOLU 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/830 Esas
KARAR NO: 2024/32
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/10/2022
KARAR TARİHİ: 11/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin her türlü kıymetli maden alışı satışı ithali ve ihracı, değerli metallerden takı, eşya ve mücevherat perakende ticareti yaptığını, Elektronik Defter Genel tebliği kapsamında ticari defterlerini tutuğunu, firmaya ait muhasebe kayıtlarının tutulduğu bilgisayarda teknik arıza meydana geldiğini, bu arızanın giderilmesi ve sabit sürücülerdeki verilerin kurtarılması amacıyla-------- Veri Kurtarma Merkezine başvurulduğunu,-------- Veri Kurtarma Merkezine tarafından hazırlanan 30/09/2022 Tarihli ------ sayılı sabit sürücüden veri kurtarma raporuna göre, şirket cihazına bağlı olan-------- ve -------- seri numaralı --------- marka sabit sürücülerde işlem yapılmış ancak okuyucu kafa arızasından ve yüzeyinde micro çiziklerden dolayı verilerin kurtarılamadığını, E-defter Beratların --------- sistemine yeniden yüklenebilmesi ve yeniden yüklenecek e-defter ve beratlarının vergisel anlamda herhangi bir kayba sebebiyet verilemeyeceği ve bu kaybın bir daha yaşanmaması için alınacak gerekli tedbirlerin ne olacağı hususunda Yeminli Mali Müşavirden Özel Amaçlı Tespit Raporu alındığını, Yeminli Mali Müşavir -------- tarafından firmanın 2021/04-05 dönemi yevmiye kayıtlan ve beyannameleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde hazırlanan ------- sayılı 07/ 10/2022 tarihli raporda; meydana gelen server disklerinde disk arızası sonucu 2021/nisan ve 2021/mayıs dönemi c-Defter ve Berat dosyalarının KURTARILAMAYACAK ŞEKİLDE ZARAR GÖRDÜĞÜ ve bunun ----------sertifikasına sahip bir kurum tarafından tespit edildiği, E Defter ve Beratlarının tekrar ------- sistemine yüklenilmesi için ikincil kopyaların ------- sistemine yüklendiği hususunun da dikkate alınarak gerekli işlemlerin mükellefin talebi doğrultusunda -------- tarafından yapılması gerektiği, yeniden yüklenecek E Defter ve Beratlarının vergisel anlamda herhangi bir kayba neden olmayacağı ifade edildiği, ) davacı firmanın 2021/Nisan ve 2021/Mayıs dönemlerine zayi belgesi verilmesi için gerekli yasal ve şartların oluştuğunu,-------- Şirketi'nin 2021/nisan ve 2021/Mayıs dönemlerine ait E-Defter Ve Beratlarının şirket muhasebe kayıtları tutulduğu bilgisayarda meydana gelen mücbir sebep niteliğindeki teknik arıza nedeniyle ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİT VE KABULÜ ile bu hususta davacıya ZAYİ BELGESİ verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE; Dava, hukuki niteliği itibariyle; TTK. 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 82/7: "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. maddesi gereğince "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." TTK'nın 82/3. maddesinde ise" Bilanço ve finansal tablolar hariç, sayılan bu belgelerin, ----------- Muhasebe Standartlarına da uygun olmak şartı ile görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanmasına da öngörülen koşullarla izin verilmiştir" denilmektedir. Aynı Kanun'un 64/2. maddesinde ise "Tacir, işletmesi ile ilgili olarak gönderilmiş olan her tür belgenin fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekilde bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür." denilerek, böylece, söz konusu belgeleri, yazılı olarak saklama yanında, teknolojinin diğer imkânları ile saklama da kabul edilmiştir. Saklama süresi 10 yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir Davacının TTK madde 82/7 hükmünden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin, fatura ve diğer belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da defterlerin, faturaların, belgelerin kayıp/çalınmış olmasının onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.
--------- yeniden müzekkere yazılarak 02/11/2022 tarihli cevap yazıları ilgi tutulup ihtiyaç veya zorunluluk halinde davacının dava konusu Nisan 2021 ve Mayıs 2021 dönemlerine ait e defter ve beratlarının kopyalarının davacı şirkete verilip verilemeyeceğine ilişkin beyanda bulunulmasının istenilmesine,Dosya zayi konusunda inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 19/12/2023 tarihli raporda neticeten ; Davacının dosyaya sunmuş olduğu, sabit disk veri kurtarma raporundan anlaşıldığı üzere, verilerin kurtarılamadığı, disk okuyucunun yüzeyinde hasar oluştuğu ve disk içindeki verilere ulaşılamadığı, sabit disklerin "kafa vurma sesi" olarak bilinen sesi çıkarttığı,
Diskin okuyucusunun zaman içinde zarar gördüğü, sabit disklerde bu problemlere sık sık rastlandığı, diskin bozulmasının kullanıcı hatası olmadığı, donanımsal problemlerden ötürü bozulmuş olduğu tespit edilmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. Maddesi ve Elektronik Defter Genel Tebliği'n de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'ne göre doğrultusunda Zayi Belgesi Verilmesi şartları oluştuğundan Zayi Belgesinin verilmesinin uygun olduğu hususlarında görüş ve kanaat belirtilmiştir.Dosya içeriğine uygun bilirkişi raporu mahkememizce de benimsenmiştir, Davacının iddiası, yapılan tahkikat ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin 2021 yılı Nisan ve Mayıs dönemi e-defter ve berat dosyalarının Zayi Olduğunun Tespitine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı ... Şirketinin 2021 yılı Nisan ve Mayıs dönemi e-defter ve berat dosyalarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile arta kalan 346,9‬0 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde -------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/01/2024