İSTANBUL ANADOLU 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/843 Esas
KARAR NO: 2024/286
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 23/12/2021
KARAR TARİHİ: 28/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin ticari faaliyeti kapsamında, -------- şirketi İsimli firmasından teslim almış olduğu bir kısım doğal taş mermerler bahsi geçen firmanın "------ Mah. ------ Cad. No:------- -------- adresinde bulunan deposundan 25.08.2021 tarihinde, -------- plakalı araca yüklenen-------- irsaliye numarasıyla müvekkilim şirkete ait "--------- Mah. ------- Sk. No:------- ---------" adresindeki depoya gönderilmekteyken mermerlerin yaslanmış olduğu demir sehpanın kırılarak yan yatması sonucu hasarlanarak kullanılmaz hale geldiğini, Söz konusu mermerlerin yüklenmesi sırasında, gerekli montaj ve sabitlemeler eksiksiz bir biçimde yapılarak tüm kontrolleri de yapılarak, herhangi bir dengesizlik ve aşırı yüklemenin söz konusu olmadığı gibi yol boyunca da herhangi bir sıkıntı yaşanmadığını, Ancak, depo adresine gelindiğinde toplam 392,73 m2 mermer içerisinden 212 m2lik kısmın kırılarak kullanılamaz hale geldiğinin tespit edilerek buna ilişkin tutanak tutulduğunu, müvekkilinin satış ve teslim için nakliye edeceği mermer ve doğal taşlar ise davalı ------- şirketi Tarafindan --------- police numaralı ve 07.10.2020 başlangıç, 07.10.2021 bitiş tarihli 'Nakliyat Abonman Blok Poliçesi" ile sigortalandığını, hasarın tazmini için poliçe kapsamında davalı sigorta şirketine başvurulduğunu ancak, davalı sigorta şirketi tarafından verilen cevapta 'Hasarın, sigortalı firma çalışanı tarafından metal sehpaya taşınabileceğinden fazla ve dengesiz yükleme yapılmasının sonucu olarak emtianın devrilmesi suretiyle meydana gelmiş olabileceği ve hasarın teminat dışı kaldığıınm' belirtildiğini, müvekkili şirketin uzun yıllardır mermer ve doğal taş satışı yaptığını, mermer ve taşların nakliyesi konusunda tecrübeli çalışanları ile yükleme ve sevkiyat yaptığını, davaya konu mermerler de müvekkilim şirket çalışanları tarafından işin gerektirdiği özen gösterilerek araca yüklendiğini ancak araç seyir halinde iken anlaşılamayan bir neden ile metal sehpa yıkıldığını, bu hususta, müvekkili şirkete atfedilebilecek bir ihmal veya kusurun söz konusu olmadığını beyan ederek, arz ve izah edilen nedenlerle ve resen nazara alınacak durumlar karşısında, emtia nakliyat sigortası kapsamında sigortalı bulunan müvekkili şirkete ait mermerlerin taşıma esnasında kırılması nedeni ile müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve bilirkişi incelemesi sonucunda arttırılmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 25.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dosyada yalnızca Abonman poliçenin mevcut olduğu, taşımaya ilişkin spesifik kati poliçenin mevcut olmadığını, ancak davacı tarafın, yalnızca abonman poliçe ile talepte bulunulamayacağı, taşımaya ilişkin olarak - 2 -spesifik düzenlenen kati poliçenin de düzenlenmesi gerektiği açık olmakla işbu sebeple husumet itirazında bulunduklarını, Söz konusu hasarın nasıl oluşmuş olduğuna ilişkin yapılan incelemeler neticesinde bağımsız ve alanında uzman bir eksper tarafından tanzim edilen ekspertiz raporu incelendiğinde; Söz konusu hasar, ------- plakalı kamyonun karayolundan sigortalı firmanın depo alanına girmek için sola dönüş yaptığı esnada araçta yüklü Mermer emtiasının aracın sağ tarafına yatması/devrilmesi suretiyle meydana gelmiştir. İşbu hasarın oluşmasına sebebiyet veren olgunun ise; Dengesiz yükleme sonucu aracın gidiş yönüne doğru sağ tarafına daha fazla yük bindiği ve aracın sola dönüşü esnasında karayolundaki bozuk satıhın da etkisiyle aracın dengesinin bozulduğu ve araç üzerindeki emtianın, taşıyabileceğinden fazla miktarda ağırlıkta yüklenen sehpayı da kırarak sağ tarafa doğru yatması suretiyle hasarın meydana gelmiş olabileceği yönünde eksper tarafından görüş bildirildiğini, Söz konusu değerlendirme kapsamında sehpa üzerine karşılıklı yüklenen emtia miktarlarının farklı olduğu (aracın gidiş yönünde göre sehpanın sağ tarafına 31,95 m2 1627 kg fazla emtia yüklendiği), dengesiz yükleme yapılmış olduğu anlaşılmış olmakla işbu hasarın meydana gelmiş olduğu açık olduğundan söz konusu yüklemenin davacı tarafın çalışanı tarafından yerine getirilmiş olmasından bahisle poliçe özel ve genel şartları kapsamında meydana gelen hasarın teminat dışı olacağı açıkça tespit edilmiştir. İşbu sebeple davacı tarafın poliçe kapsamında bir talepte bulunabilmesi mümkün olmamakla, açılan işbu davanın reddedilmesi gerektiğini, Davacı tarafın, davalı müvekkil şirket nezdinde sigortalı bulunduğu police incelendiğinde de------- hükümlerinin de uygulama alanı bulacağı açıkça ifade edilmiş olduğundan işbu klozlar kapsamında yer alan istisnalardan 4.3. maddesinde yer alan hüküm gereği, ambalajlamanın yetersiz olması sebebi ile oluşacak hasarların teminat kapsamı dışında kalacağı, ayrıca Teminat Sınırı Klozu kapsamında taşımanın bildirilmemiş olması sebebi ile isbu yükümlülüğe aykırı davranmış olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE; Dava davacı şirkete ait emtiyanın taşınma esnasında zarar görmesinden kaynaklı maddi tazminat talebine talebine ilişkindir.
Davacı ------- şirketi Ünvan değiştirerek -------- Şirketi olmuştur.Davacı şirkete ait emtia taşıma esnasında hasarlanmıştır.Ekspertiz Raporu:04/09/2021 tarihli ------- Şti. tarafından -------Ş’nin ---------- nolu hasar dosyasına hazırlanan, ---------- numaralı ekspertiz raporunda; sigortalının davacı -------- şirketi ekspertiz yerinin sigortalının deposu; tarihinin 25.08.2021, hasar tutarının 65.298,00TL, sovtaj değerinin bulunmadığı, muafiyet tutarının 4.562,00TL, net hasar tutarının, 60.736,00TL olduğunu, hasarın sigortalı firma çalışanı tarafından metal sehpaya taşıyabileceğinden fazla ve dengesiz yükleme yapılmasının sonucu olarak emtianın araç üzerinde devrilmek suretiyle meydana gelmiş olabileceği, ve hasarın -------- İstisnalar bölünde yer alan 4.3. maddesi kapsamında teminat dışı kaldığını belirttiği görülmüştür.
Poliçe:
Davacının yurtiçinde karayolu ile yapacağı mermer türü emtianın nakliyesi sırasında meydana gelebilecek hasarlara karşı toplamda 2.000.000,00TL bedelle, beher taşımada 150.000,00TL’na kadar ek bildirim aranmaksızın, bu tutarın aşılması halinde, taşıma detayı hakkında sigortacıya bildirmek ve peşin onayını almak şartıyla, sigorta bedelinin %3’ü oranında tenzili muafiyet ile ----------- zikredilerek teminat sağlandığı, brüt 3.500,00TL prim tahakkuku ile geçerli bir poliçe olduğu tespit edilmiştir.
Taşıma ve Mal İrsaliyesi:
Dosya içerisinde, davadışı -------- Nakliyat tarafından davacı -------- şirketi adına, 25.08.2021 tarih, --------- numaralı, nakliye bedeli açıklamasıyla, KDV dahil 413,00TL tutarında navlun faturası ve 25.08.2021 fiili sevk tarihli, ---------- nolu taşıma irsaliyesinin düzenlendiği, gönderenin dava dışı -------- şirketi, alıcının davacı -------- şirketi, olduğu tespit edilmiştir. Davacı -------- şirketi tarafından kendi firmasına, 25.08.2021 tarih,--------- nolu e-irsaliye düzenlendiği, taşınan emtianın doğaltaş cinsi ve 392,73m2 olduğu tespit edilmiştir.
Hasar Tutanağı;Dosya içerisinde bulunmayan ancak ekspertiz raporunda değinilen hasar tutanağının detaylarının; 25.08.2021 tarihinde, sürücü, depo sorumlusu ve firma müdürünün imzalarını havi tutanakta; ‘25.08.2021 tarihinde torbalı adresinde bulunan -------- şirketi firmasından --------- adresinde bulunan depomuza -------- ait -------- plakalı araçla, -------- nolu irsaliyemizle 392,73 m2 miktarında mermer plaka sevkiyatı esnasında plakalar araç üstünde yan yatmış ve plaklarda hasar meydana gelmiştir. Bu durum fotoğraf çekilerek aşağıdaki kişilerce tutanak haline getirilmiştir.’ Şeklinde olduğu, hasarın 25.08.2021 tarihinde sigorta şirketine ihbar olunduğu tespit edilmiştir.Bilirkişi değerlendirmesi;Somut olayda davacının tazminat talebine neden olan hasar yurtiçinde eşya taşıma işi sonucunda ortaya çıktığından; 6102 sayılı TTK’nın Taşıma hükümlerinin uyuşmazlığın çözümünde esas alınması gerekmektedir. emtia irsaliyesine göre, malın hem göndericisi hem de Alıcısı Konumunda Olan Davacı İle Davadışı Taşıyıcı --------- tarafından düzenlenen taşıma irsaliyesi ve navlun faturasına göre davadışı taşıyıcı malların taşınmasından taşıyıcı sıfatı ile sorumludur. Bu bağlamda dosyada mevcut olan taşıma irsaliyesi ile eşyanın sevki için kendisine talimat verilen taşıyıcı (taşıma sorumluluğunu üstlendiği malı ister kendisi taşısın ister, anlaştığı başka bir taşıyıcıya taşıtsın); taşıma süresi içerisinde naklini üstlendiği eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır ve kural olarak taşıma süresi içerisinde taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesuldür; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, yerine geçen taşıyıcıların kusurundan, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Ayrıca taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur.Her ne kadar 6102 Sayılı TTK. Md.875`e göre taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten, alıcısına teslim edildiği tarihe kadar oluşan hasardan sorumlu ise de; “kayıp ve/veya hasarın kendi kusurundan doğmayan” bir sebepten ya da “eşyada zaten mevcut olan noksan” veya “ayıplardan” ya da “ambalajının fena yapılmasından” yahut da 6102 Sayılı TTK Md.878 hükmü uyarınca; “eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılmasından” (Md.878/1-c) ya da eşyanın; “özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliğinden” (Md. 878/1-d) veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olmasından (Md.878/1-a) yahut da nakliye sürecinde oluşan hasarın “taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir nedene bağlı olarak meydana gelmesi” halinde (Md.876 hükmünden istifade edip) taşıyıcının mesul olmayacaktır.
Dosya kapsamında sunulan ekspertiz raporu ve heyetin teknik üyesinin değerlendirmeleri sonucu davadışı taşıyıcının, bu madde kapsamında; mermerlerin metal sehpa üzerine dengesiz ve sehpanın taşıyabileceği ağırlıktan fazla olduğu tespit edildiğinden, hasardan sorumlu olamayacağı tespit edilmiştir.Yapılan incelemelere göre; taşınan emtia toplam 392,73m2’dir. Sunulan belgeler ışığında, 212,34 m2 mermer kırılmak suretiyle zayi olmuştur. Hasar gören emtianın değeri sunulan belgelerden hareketle, 65.298,00TL olarak tespit edilmiştir. Sağlam olan emtia miktarı 180,38m2 ve değeri 11.184,18USD’dir. Bu tutarın (hasarın değerlendirilmesinde esas alınan poliçe kuru 1USD=7,7591TL kurundan) TL cinsinden karşılığı(11.184,18USDX7.7591TL=) 86.779,18TL olarak hesaplanacaktır. Bu durumda hasar gören + sağlam kalan toplam emtia tutarı (65.298,00TL+86.779,18TL=) 152.077,17TL olarak tespit edilecektir. Davacının sahip olduğu ve davalı tarafından tanzim edilen poliçenin 3.sayfasında,
TEMİNATIN SINIRI KLOZU başlığı altında;
‘Sigortacı her bir vasıtada ve sigortalıya ait farklı emtialardan oluşan ve teminat kapsamında bulunan, aynı anda ve aynı liman havaalanı, tren istasyonu gümrük sahalarında ve police teminatı devam eden bekleme yerlerinde poliçeler ile sigortası temin edilmiş emtealar için toplam azami sorumluluğu 150,000.00 TL dir. Bu meblağ aşıldığı takdirde en geç nakit vasıtasının hareketinde Sigortalı
Vasıtanın adı, plakası, uçuş nosu, vagon nosu
Sevkedilen malın cinsi
Sevkedilen malın tonajı
Sevkedilen malın kıymeti ve
Seferin hangi limanlar ve/veya şehirler arasında olacağını ve tarihini Sigortacıya bildirmek ve Sigortacının peşin onayını almakla yükümlüdür.’ Şartının bulunduğu görülmüştür. Ancak dosya kapsamında, davalı sigortalının bu şart gereği yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair ispat külfetini karşılayan bir belge bulunmamaktadır. Bu durumda, poliçe şartlarına göre azami belirlenen sorumluğu aşan sigortalının bildirim yükümlüğünü yerine getirmeyerek poliçe şartlarına uymaması nedeniyle meydana gelen zararın poliçe kapsamında teminat altında olduğunun ileri sürülemeyeceği, zararın tazminin davalı sigortalıdan talep edilemeyeceği sonuç ve görüşlerine ulaşılmıştır.
Davalı tarafından düzenlen poliçe özellikle---------- All Risk klozunun geçerli olacağı belirtilmiştir. Bu klozun İstisnalar bölümünde yer alan 4.3.maddesi;‘Sigorta edilen şeyin sigortalı seferin olağan olaylarına dayanıklı olarak ambalajlanması veya hazırlanması, sigortalı veya adamları tarafından ya da bu sigorta başlamadan önce yapıldığında, ambalajlanması veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu ziya, hasar veya masraf.’ Şeklindedir.
Taşımaya uygun bir ambalajlamanın ve araca da uygun şekilde istifleme, sabitleme ve yerleştirmenin yapılması gerektiği açıktır. Ancak davacının çalışanı tarafından araç üzerindeki metal sehpaya dengesiz ve sehpanın taşıyabileceğinden fazla yükleme yapılması sonucu, sehpanın kırıldığı, akabinde üzerinde bulunan mermer emtianın da düşerek kırılması hasarının meydana geldiği tespit olunmuştur.Yetersiz ambalajlama nedeniyle meydana gelecek hasarlar teminat kapsamı dışında kalacaktır. Taşınan emtia göz önüne alındığında (hatalı) istiflemenin de işbu kloz kapsamında ambalajlama olarak sayılacağı ve sübuta eren hatalı istifleme kaynaklı hasarın davacının sahip olduğu poliçe şartları gereği sigorta teminatı altında olamayacağı, bu nedenle de davalı sigortacının meydana gelen zararı tazmin yükümlüğü doğmayacağından, davacının talebine ret cevabı vermesinin yerinde olduğu sonuç ve görüşlerine ulaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; Dava davacı şirkete ait emtiyanın taşınma esnasında zarar görmesinden kaynaklı maddi tazminat talebine talebine ilişkindir.Davacı şirkete ait emtia taşıma esnasında hasarlanmıştır. Davacının tazminat talebine neden olan hasar yurtiçinde eşya taşıma işi sonucunda meydana gelmiş olup Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanacaktır. Mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporunun, Teknik bilirkişi incelemesi neticesinde, 392,73 m2 lik mermerin ağırlığının yaklaşık 20 ton geldiği, sehpalar taşıyabileceği yükün 12-13 tondan fazla olamayacağı, bu yük çok yüksek ve dengesiz olduğundan fotoğraftan da görüldüğü üzere fotoğraf açısına göre soldan sağa yattığı, metal sehpanın, aşırı yük (20 ton) ve dengesiz yükleme nedeniyle eğilmiş ve mermerlerin kayarak hasarın oluştuğu, taşıma esnasında meydana gelen hasarın, davacının sorumluluğunda olan yükleme ve araç üzerine istiflemenin hatalı olmasından kaynaklandığı ve hatalı istiflemeden kaynaklı zararın poliçe teminatı kapsamında olamayacağı, bu nedenle de davacının sigortacısı davalıdan tazminat talebinde bulunamayacağı değerlendirildiğinden davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 170,78 TL harcın mahsubu ile arta kalan 256,82‬ TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------- bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulün anlatıldı. 28/03/2024