İSTANBUL ANADOLU 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/220 Esas
KARAR NO: 2024/390
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 24/03/2023
KARAR TARİHİ: 15/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... vergi kimlik numaralı müvekkili şirketin yazılım firması aracılığı ile 2022 Ocak ayından itibaren e-defter dosyalarını ilgili siteye yüklediğini ancak müvekkili şirket muhasebesi tarafından e-defter yükmeleri yapılırken TEMMUZ 2022 - AĞUSTOS 2022 ayları sistemsel bir hata nedeniyle yüklenemediğini, bu minvalde müvekkili şirket ilgili yazılım şirketine başvurmuş ekte sunduğumuz iddiamızı somutlaştıran evrakı aldığını, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu, bu minvalde 2022/07 ve 2022/08 dönemlerine ait elektronik defterin zayi olduğu ve sistemsel hata nedeniyle kapanışların da yapılamadığının Mahkememizce tespit edileceğini, Vergi Usul Kanununda da belirtilen mücbir sebep haller nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi hallerinde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren ilgili bilgi ve belgeler ile 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemeye başvurarak kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir hükmü uyarınca işbu davayı açtıklarını, müvekkili şirkete ait karar defteri müvekkili şirket muhasebesinin tüm özen ve dikkatine rağmen sistemsel bir hata nedeniyle e-defter kapanışlarının sisteme yüklenememesi dolayısıyla zayi olan e-defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu belirterek müvekkili şirkete ait TEMMUZ 2022 - AĞUSTOS 2022 aylarına ilişkin karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, TTK'nın 82/7. Maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Dava, e-defterlerinin ve e-defter beratlarının 23/06/2021 tarihinde siber saldırıya uğradığını ve zayi olduğunu belirterek zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.TTK'nın 64/2. maddeye göre ise "Tacir, işletmesi ile ilgili olarak gönderilmiş olan her tür belgenin fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekilde bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür." denilerek, söz konusu belgeleri, yazılı olarak saklama yanında, teknolojinin diğer imkânları ile saklama da kabul edilmiştir.TTK'nın 82/1. maddesi uyarınca, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." TTK'nın 82/3. maddesinde ise "Bilanço ve finansal tablolar hariç, sayılan bu belgelerin, --------- Muhasebe Standartlarına da uygun olmak şartı ile görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanmasına da öngörülen koşullarla izin verilmiştir" denilmektedir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir. Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4. Maddesinin 1-e bendinde ise" e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak --------- adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Tensiple -------, ---------- müzekkere yazılmış, gelen cevaplar dosyamız içine konulmuştur.
Davacıya sistemin kurtarılması için hizmet aldığı firma olup olmadığı; entegrasyon firmasının bilgileri sorulmuş; davacının beyan dilekçesi ile -------Ş'den hizmet aldığı anlaşılmıştır. Bu şirkete yazılan müzekkere cevabına göre davacının 2022 yılının temmuz ve ağustos aylarının sisteme yüklendiğini, ancak defter dönemlerinin süresi geçtikten sonra silme talebi oluşturduğunu; -------- onay gelip gelmediğini bilmedikleri bildirilmiştir. Mali müşavir bağımsız denetçi ile davacı şirket defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi 14/03/2024 tarihli raporda özetle, yasal mevzuat ve genel tebliğlere göre davacının defterlerini muhafaza ve ibraz yükümlülüğünün olduğu, ikincil kopyalarının saklanmış olması gerektiği ancak davacı şirketce yedekleme yapılmadığı, paket sil sekmesinden yüklenen kayıtların silindiği, konuya ilişkin özel amaçlı ymm raporunun mevcut olmadığını, zayi belgesi koşullarının oluşmadığı belirtilmiştir.-------- sayılı, -------- sayılı kararında, --------- sayılı kararda belirtildiği gibi, elektronik defter ve beratların silinmesi, zarar görmesi, virüs bulaşması, siber saldırı v.b. nedenlerle ulaşılamaz hale gelmelerini önlemek için mükelleflerin, e-defter ve beratlarının muhafaza ve ibrazı konusunda ve ayrıca kullandıkları bilgi işlem sisteminin sağlıklı biçimde çalışabilmesi ile ilgili yeterli teknik ve güvenlik önlemlerini almaları, bu kapsamda bilgi işlem sistemlerinde yaşanabilecek sorunlar nedeniyle elektronik defter ve beratlarını farklı ortamlarda, özellikle çevrimdışı ortamda yedeklemeleri gerekir. Basiretli bir iş adamından beklenen davranış bu şekilde olacaktır. Davacı vekilinin rapora karşı 03/04/2024 tarihli beyan dilekçesi ile silme entegrasyon firmasının müzekkeresine göre --------- yazılarak görüş sorulmasını, ek rapor alınmasını belirterek itiraz etmiştir. Ne var ki, bilirkişinin tespitleri net olup; -------- müzekkere ile sorulmasını gerektirir bir durum olmadığı, itirazların da somut olmadığı görülmüş; raporun usul ve yasaya uygun olduğu, hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış, açıklanan sebeplerle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE;
2-Alınması gerekli 427,60-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Alınması gerekli harç tam alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/05/2024