İSTANBUL ANADOLU 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/849 Esas
KARAR NO: 2024/183 GEREKÇELİ KARA
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 14/07/2021
KARAR TARİHİ: 12/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Müvekkili şirketin taşımacılık yaptığını, müvekkili şirketin işlerinin yoğunluğu ve araçlarının doluluğu nedeniyle, ------- müşterisi adına getirmek için anlaştığı malları getiremeyecek olması sebebiyle, davalı şirket ile taşımacılık sözleşmesi yaptığını, -------- müşterisine taşınacak malların taşınması için davalı şirket ile anlaştığını, müvekkili şirketin işbu sözleşme gereğince üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, davalı şirkete gerekli belge ve koşulları sağladığını, davalı şirket tarafından sözleşme konusu malları yurtdışından teslim alınıp, 26.01.2021 tarihinde -------- getirilip tescil ettirildiğini, davalı şirkete ait aracın gümrükte yaşanan yoğunluk ve çalışma temposundan dolayı 26.01.2021 ile 03.02.2021 tarihleri arasında gümrükte beklediğini, bundan mütevellit davalı şirketin müvekkili şirketten sözleşmeye aykırı olarak 900,00 € bekleme ücreti talep ettiğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşmeye göre, hafta sonları ve hafta sonlarına ilaveten 72 saatlik bekleme sürelerinin ücrete tabi almadığını, bu günler haricinde sözleşme hükümlerine göre, beklenilen her gün için müvekkili şirketin davalı şirkete 100,00 € ödeyeceği kararlaştırıldığını, davalı şirketin müvekkili şirketin işbu bekleme bedelini ödememesi durumunda taşımaya konu malları, müvekkili şirketin Müşterisine teslim etmemekle tehdit ettiğini, davalı şirkete ait aracın 26.01.2021 Salı günü gümrüğe girdiğini, 03.02.2021 Salı günü de gümrükten çıktığını, 27-28-29.01.2021 tarihli günlerin müvekkili şirkete sözleşmeye göre tanınan 72 saatlik mühletini olduğunu, 30-31.01.2021 tarihli günlerin ise Cumartesi ve Pazar günü olması nedeniyle tatil günü olduğunu, buna göre bekleme süresinin sadece 01-02-03.02.2021 tarihleri arasındaki 3 gün olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmeye göre işbu 3 günlük bekleme süresine karşılık gelen 300,00 € ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davalı şirketin müvekkili şirketin önerisini kabul etmemesi nedeniyle, müvekkili şirketin bekleme süresi için ödenecek 300,00 € ve haksız talep edilen 600,00 € olmak üzere 900,00 € yu 09.02.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla davalı şirkete ödediğini, davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle davalı şirketçe haksız tahsil edilen işbu 600,00 € nun, davalı şirketten tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket vekili 07.09.2021 tarihli cevap dilekçesi ile: Mahkemeniz yetkisine itiraz ettiğini, müvekkil şirket ile davacı şirket, yük taşımacılığı konusunda sözlü ve mail üzerinden yaptıkları görüşmelerde, davaya konu yükün taşınması konusunda müzakerelerde bulunduklarını, yükün 3200 € * 150 € (50 € Exit * 100 € Atr) olarak toplam 3.350 Euro bedelle taşınması konusunda anlaştıklarını, işbu bedelin 3.200,00 € navlun, 150,00 € da taşımaya ilişkin belgelerin masrafı olduğunu, bu hususta ihtilaf bulunmadığını, fakat taraflar arasında iş bu taşımaya İlişkin, özellikle taşımanın şartlarına ilişkin bir sözleşme imzalanmadığını, zira davacı taraf taslak bir sözleşme göndermiş fakat taslak sözleşmenin maddeleri ile ilgili kendilerine revize yapmaları gerektiği, revize sözleşmeyi gönderdiklerinde imzalanabileceğini, revize yapılması gereken hususlar 150,00 € olan belge masraflarının sözleşmeye eklenmesi ve bekleme sürelerinin 72 saat olamayacağı, her bekleme günü için (hafta sonu beklemesi dahil) BEKLEME ÜCRETİ ödenmesi gerektiği, davacı taraf bu şekilde taslak sözleşme gönderdiği bilgisini vermiş, müvekkil firma tarafından akabinde kendilerine sözleşmeyi revize ederek göndermeleri gerektiği söylenmiş, davacı tarafın dosyaya sunduğu sözleşme taslak bir sözleşme olduğu, (davacının teklifi) müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğini ve imzalanmadığını, davacı tarafla sadece taşımanın yapılması, navlun ücreti ve belge masrafları konusunda bir mutabakat sağlandığını, sözleşmenin diğer konuları, özellikle bekleme yapılması halinde ödenmesi gereken bekleme ücreti için bir mutabakat sağlanmadığını, müvekkili şirket tarafından aracın yükleme için hazırlanması ve yükleme yerinde beklemesi sebebiyle yazılı sözleşmenin revize edilip gönderilmesi beklenmiş, sözleşmede kaşe-imza olmaması, ya da sözleşmeye “uygunluk” verilmemiş olmasının sebebinin bu olduğunu, taşımanın --------- kısmında aracın 26 Ocak 2021 Salı günü gümrüğe girdiğini, normal gümrük işlemlerinin sonuçlanmasının 9 gün sürmeyeceğini, bu sebeple aracın gümrükte beklemesi * olağan” olmadığını, bekleme ile ilgili olarak davacı tarafa yazılı şekilde mail gönderildiğini ve beklemenin olağan olmadığı, beklemenin Müvekkil firmadan kaynaklanmadığı, bu sebeple aracın yarım sefer (yaklaşık 2.000,00 €) kazanç kaybına uğradığı davacı şirkete bildirilmiş, bekleme sebebinin müvekkili şirketten kaynaklanmaması nedeniyle, müvekkili şirketin bekleme ücreti olarak 900,00 € talep etmesinin kanunen hakkı olduğunu, Türk Ticaret Kanunu 863. maddesinin yükleme ve boşaltma için makul bir süre bekleme yapılması halinde ücret istenilmeyeceğini düzenlediğini, buradan makul sürenin en fazla yükün niteliğine göre belirlenmesi gerektiğini, ayrıca beklemenin yükleme ve boşaltmada geçen süre olması gerektiğini, yani aracın yükleme ve boşaltma harici beklemesi halinde bekleme ücreti istenilmesi kanun gereğince mümkün olduğunu, davacı tarafın yükün yüklenmesi veya boşaltılmasında ne kadar süre geçtiğine, ya da aracın neden 9 gün beklediğine — ilişkin bir beyanının bulunmadığını, aracın 26 ocak'tan 3 şubat'a kadar hiçbir işlem yapılmaksızın , bekletilmenin müvekkilinden kaynaklanan veya boşaltmadan kaynaklanan bir sebep , tamamen davacı veya taşıtandan kaynaklanan sebepten olduğunu, bu durumda bekleme için ücret talebimi haklarının olduğunu, kaldı ki (kabul anlamına gelmemek üzere) bir an için sözleşmenin 3. Maddesinin uygulanacağını düşünülse bile Sserbest sürenin yükleme ve boşaltmada 72 saat olduğunu, aksi durumda beher işgünü için 100,00 € ödenmesinin, 72 saati aşan süre için değil, bekleme 72 saati geçtiğinde beher ( 72 saat dahil her bir) işgünü için 100,00 e ödenmesi gerektiği şeklinde anlaşılması gerektiğini, bu durumda 26 Ocak dahil sayılarak beklenen her gün için bekleme ücreti ödenmesi gerektiğini, taşınan yük 3 Şubat tarihinde yani bir gün içerisinde tamamen boşaltıldığını, beklenen süre yükleme veya boşaltma için beklenen süre olmadığını, davacının keyfi talepleri veya ithalatla ilgili kendi problemleri için beklenmesi halinde davacının bekleme ücreti ödemesi kanun gereği olduğunu, davalı şirket vekili özetle tahsil edilen 900,00 € bekleme ücretinin makul olması nedeniyle davanın reddi talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE:Dava; hukuki niteli itibariyle taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacak davasına ilişkindir.Dosyanın ------- sayılı yetkisizlik kararı ile Mahkememize gelerek, Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılarak, yargılamaya devam olunmuştur. --------- Bankası ödeme dekontları, e-mail yazışmaları, faturalar dosyamız arasına alınmıştır. ---------- sayılı dosyanın Aktüerya Bilirkişisi Av. --------- tevdi edildiği, bilirkişinin 21/07/2022 tarihli raporunda özetle; Davalı şirket tarafından------- ülkesinden -------yapılan taşıma işi nedeniyle; davalı şirketin davacı şirketten tahsil ettiği 900,00 € bekleme süresi ücretinin uygun olup olmadığına dair, tarafımdan yapılan az yukarıdaki tespit ve değerlendirmelere göre; Takdiri mahkemenize ait olmak üzere üç ihtimalli bir sonuca ulaşılmıştır. Buna göre: “aşıma sözleşmesinin geçerli olması durumunda; davacı şirketin davalı şirketten 500,00 € alamklı olduğu, Taşıma sözleşmesinin geçerli olmaması durumunda; davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olmadığı, Bilirkişinin kanaatine göre; davacı şirketin davalı şirketten 300,00 € alacaklı olduğu değerlendirilmiştir." şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Dosya konusunda uzman bilirkişi heyetine verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti 25.12.2023 tarihli raporunda: Tarafların 2021 yılının davaya konu dönemlerine ait e-defterlerinin ve envanter defterinin yasal süresi içinde -------- e-berat onaylarının /noter tasdiklerinin yapıldığı, muhasebe kayıtlarının V.U.K. madde 215-219 hükümleri ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri'ne uygun şekilde tutulduğu ve kayıtların tarafların sunduğu cari hesap muavinleri ile uyumlu olduğu tespit edilmiş, buna göre takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere tarafların ticari defterlerinin kendi lehlerine delil niteliğine sahip olabileceği kanaatine varılmıştır. Davacı ve davalı arasında dosyaya sunulan taşıma sözleşmesi içeriğinin irdelendiği, ilgili sözleşme kapsamının yine dosyada mevcut olan CMR Senedi (Taşıma Senedi) içeriğindeki yük-varış-kalkış noktası- yükleme-boşaltma tarihi- araç plaka bilgisi detayları ile örtüştüğü, ancak ilgili sözleşmenin tarafların imza ve kaşesini içermediği, bu noktada ilgili sözleşmenin nihai geçerliliğinin nihai takdirinin sayın mahkemede olduğu, dosyaya sunulan mail yazışmaları ve beyanlar ile CMR Senedi doğrultusunda, davacı ile davalı yanın arasında fili taşıma hizmeti sunumuna dayanan bir hizmet sürecinin mevcut olduğu, dolayısıyla aralarında üst-alt taşıma işine dayanan bir taşıma sözleşmesi sabit olarak kurulduğu, davacı --------- işletmesinin bu sözleşmenin akdi-üst taşıyıcısı, davalı --------- işletmesinin ise sözleşmenin alt-fiili taşıyıcısı olduğunun tespit edildiği, söz konusu taşıma sürecinin uluslararası karayolu ile eşya taşımacılığı olduğu, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu, CMR Md.1/1 ve TTK Md.850/2 uyarınca taşıyıcıların gönderenden ücret talep edebileceği, üst-akdi taşıyıcı ücret süreçlerine ilişkin doğrudan bir hüküm yer almadığı, ancak üst-akdi taşıyıcı ilişkisi ve alt taşıma sözleşmesi varlığı sebebiyle davalı fiili taşıyıcının davacı yana navlun ücreti yansıtabileceğinin sabit olduğu, dosyadaki mail yazışmalarından ve beyanlardan 21.01.2021 tarihinde alt fiili taşıyıcı-davalıya yüklerin teslim edildiği, 26.01.2021 tarihinde --------- Gümrüğüne araçların geldiği, ancak -------- sebebiyle araçların gümrükte beklediği, CMR Md.l1 ve TTK Md.860 uyarınca refakat-dolaşım belgelerinin gönderence hazırlanarak taşıyıcıya sunulması gerektiği, mevcut davanın üst-alt taşıyıcı arasında olduğu, bu durumda kural olarak üst taşıyıcı ile alt taşıyıcı arasında gerekli doküman ve bilgi transferinin yapılması gerektiği, mail yazışmalarından ------- noktasında eksiklik olması sebebiyle bekleme yaşandığının anlaşıldığı,nın TTK Md.863/3 uyarınca bekleme ücret dolayısıyla davalı yansıtabileceği, bekleme ücretine ilişkin şartların uygulamada tarafların mutabakatı ve rezervasyon süreci dosya kapsamında bekleme şartlarına, CMR Senedi içeriği ile örtüşen bilgileri içerir nitelikteki imzasız taşıma sözleşmesi Genel Şartları altında yer verildiği, davalı yanın cevap dilekçesinde bu şartların güncellenmesi noktasında davacıya bildirimde bulunulduğu iddia ex de mail yazışmaları veya dosya kapsamından bu hususun tespit edilemediği, dolayısıyla kanaatimizce taşıma sözleşmesi kapsamındaki şartlar üzerinden bekleme ücreti hesaplaması yapılması gerektiği, bu doğrultuda 72 saat free time sonrasında 29.01.2021 Cuma (dahil) - 03.02.2021 tarihleri arasında haftasonu hariç 4 gün üzerinden 100 Euro x 4 gün - 400 Euro bekleme ücreti (Haftasonu dahil 600 Euro) hesap edildiği, davalı iddialarının ispatı veya sayın mahkemenin taşıma sözleşmesinin geçerliliğine ilişkin aksi yöndeki kanaati doğrultusunda davalının cevap dilekçesindeki tutarlar üzerinden ayrıca 2.4.2. başlığı altında hesaplama yapıldığı, 29.01.2021 Cuma (dahil) - 03.02.2021 tarihleri arasında haftasonu hariç 4 gün için, 150 Euro x 4 gün - 600 Euro (haftasonu dahil 900 Euro) bekleme ücreti öngörüldüğü, bekleme ücretinin temel mantığının taşıyıcının çalıştırdığı taşıma araçları üzerinden elde edebilme mali olan kazançtan mahrum kalmasına, yoksun kalınan kazanca dayandığı, bu şekli ile kanaatimizce Cumartesi ve Pazar günlerinin resmi tatil olmadığı (bayram tatili vb.) taşıma sürecinin devam etmesi mantığı ile bekleme ücretine dahil edilebileceği, ancak taşıma sözleşmesi Md.3 kapsamında hafta sonunda ücret kesilmeyeceğinin açıkça not edildiği, bu hususta nihai takdirin sayın mahkemede olduğu, şeklinde raporunu sunmuştur.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; Dosya içerisine Taşıma Sözleşmesi başlığı ile sunulan 20.01.2021 tarihli belge incelendiğinde; ------ – ------- plakalı ------- araç ile Makine cinsi emtianın, 21.01.2021 tarihinde ------- --------- adresinden yüklenerek, --------- Gümrük --------- Boşaltma varış noktasına, toplam 3.200 Euro bedel ile Araçta Zincir, Çadır vb. donanımların tam olması, eksikliği durumunda davalı yanın sorumlu olduğuna ilişkin şerh ile taşınması hususunda davacı ve davalının anlaştığı, tüm bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile davalı yan arasında -------- -------- arasında uluslararası karayolu ile eşya taşımasına dayanan bir alt taşıma sözleşmesinin kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu sözleşmede davacı yan sözleşmenin üst-akdi taşıyıcısı davalı yan ise sürecin alt – fiili taşıyıcısı olarak tespit edilmektedir. TTK M.891'den de anlaşılacağı üzere taşıma sözleşmesinden doğacak alacaklar tahsil edilemediği durumda, TTK Md.860 kapsamındaki refakat belgeleri kapsamında olsa dahi taşıyıcıya hapis hakkı sunmaktadır. Fiili-alt taşıyıcı, akdi-üst taşıyıcısından tahsil edemediği ücret için hapis hakkı uygulayabilir. Akdi taşıyıcı ise bu süreçte kendi eksikliği sebebiyle meydana gelen hapis uygulaması, bekleme vb. sonucundaki zararlardan gönderene karşı sorumlu olacaktır.Mevcut yazışmalardan, bekleme sürecinin temel kaynağının --------- belgesinin orijinal nüshasının temin sürecinden meydana geldiği sonucuna varılmaktadır. CMR Md.11/1 ve TTK Md.860 uyarınca refakat belgesi niteliği taşıyan tüm evrakların gönderen tarafından hazırlanarak akdi taşıyıcıya verilmesi gönderenin yükümlülüğünde ve sorumluluğundadır. Ancak huzurdaki dava gönderen-taşıyıcı arasında değil; akdi taşıyıcı ile alt-fiili taşıyıcı arasındadır. Bu noktada asıl (akdi) taşıyıcı taşıma işini davalıya yürüttüğü açıktır. Dolayısıyla kural olarak gönderenden temin ettiği bilgi ve belgeleri eksiksiz olarak alt taşıyıcıya iletmesi beklenecektir. Mevcut olayda ve dosyadaki mail yazışmalarında -------- belgesinin orjinalinin iletiminde bir gecikme olduğu açık şekilde anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu sebeple yaşanacak beklemeler için Alt Taşıyıcı-Fiili taşıyıcı, davacı akdi taşıyıcıya kanaatimizce talepte bulunabilir. Dosyadaki beyanlardan, yükün 21.01.2021 tarihinde taşıyıcıya teslim edildiği açıktır. 26.01.2021 Salı tarihinde ise -------- sınırına gelmiş ve 8 gün bekletilmiştir. Dolayısıyla 72 saatlik süre (26.01-27.01-28.01.2021 tarihlerinde), 28.01.2021 Perşembe günü dolmaktadır. Bu tarihten sonraki süreçte doğacak gecikme veya beklemelerin ücretlendirilmesi gerektiğine kanaat edilmiş, taşıma sözleşmesi md.3'te hafta sonunda ücret kesilmeyeceğinin not edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin iki tarafça ıslak imzalı olmadığı, bu nedenle yapılan değerlendirmede bekleme ücretinin temel mantığının taşıyıcının çalıştırdığı taşıma araçları üzerinden elde edebilme ihtimali olan kazançtan mahrum kalmasına dayandığı, bu şekli ile Cumartesi ve Pazar günlerinin resmi tatil olmadığı (bayram tatili vb.) taşıma sürecinin devam etmesi mantığı ile bekleme ücretine dahil edilebileceği, somut olayda, alt-fiili taşıyıcının -------- orjinalinin yoksunluğu sebebiyle bir bekleme süreci yaşadığı, tarafların yazışmaları ile sabittir. Bu doğrultuda TTK Md.863/3 uyarınca davalı yanın davacı yandan ücret talep edebileceği sonucuna varılmaktadır. Davalı tarafından ücretin 100,00 Euro'dan 150,00 Euro'ya revize edildiğinin ispatlanamadığı, bu haliyle taşıma işleme başladığı anlaşılmakla davalının kabulünde olduğu, talep edebileceği ücretin 29/01/2021-03/02/2021 tarihleri arasında haftasonu dahil 600,00 Euro olduğuna kanaat edilmiş, davacının iade alacağının 300,00 Euro olacağına kanaat edilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-)300,00 Euro nun ödeme tarihi olan 03/02/2021 tarihinden itibaren, 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince 1 yıllık Euro mevduatın kamu bankalarınca uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki -------- Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-) Alınması gerekli 427,60-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 104,44- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 323,16‬-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- a) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 59,30-TL. başvurma harcı, 104,44-TL peşin harcın toplamı olan 163,74‬- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b) Davacı tarafından sarfedilen toplam 6.025,75,00-TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.012,88-TL 'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yor olmadığına,
6-) Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
7-) Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul olunan dava değeri (300,00 Euro x10,2263 dava tarihindeki efektif satış kuru),üzerinden hesaplanan 3.067,89- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca (red olunan dava değeri 300,00 Euro x10,2263 dava tarihindeki efektif satış kuru),üzerinden hesaplanan 3.067,89- TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili davalıya verilmesine,
9-)6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca -------- tarafından karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin kabul ret oranına göre hesaplanan 660,00-TL'sinin davalıdan, 660,00-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
Dair, kararın davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/03/2024