İSTANBUL ANADOLU 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/353 Esas
KARAR NO: 2024/388
DAVA: Tazminat (Maddi ve Manevi Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/05/2021
KARAR TARİHİ: 15/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 4 adet maske makinesi için davacı şirketin -------- 30.04.2020 tarihinde -------- firması ile satın alma sözleşmesi yaptığını, müvekkili firmanın ---------- fabrikasına kurulum dahil 110.000.00 ÜSD'den 4 adet tam ultrasonik üç katlı tbbi maske üretim makinesi için toplamda 440.000,00 USD'ye fabrika teslimi anlaşması yapılarak. --------- (İşyerinde Veslim) esasına göre maske, tıbbi maske imalat anes alımı noktasında anlaşmaya varıldığını, satın alınan makinenin bedelini 05.05.2020 tarihinde trak -------- şehrinde bulunan ---------- Bankası Şubesinden ----------- no'lu havale ile üretici firmanın bulunduğu -------- --------- şirketine makine bedelleri ödendiğini, davacı -------- şirketi ile makinelerin sevkiyatı için 08.05.2020 tarihinde sözleşme yaptığını, iş bu sözleşme ile satın alınan bu ürünlerin üretici firmanın -------- bulunan fabrikasından teslim alınarak önce karayolu ile --------- oradan da Havayolu ile---------- taşınması hizmetinin gerçekleştirilmesi için anlaşıldığını, bu hizmetin bedeli olarak da davalı vana 13.05.2020 tarihinde 121.038.00 USD karşılığı olarak 848.730,56 TL ödendiğini,--------- faaliyet gösteren --------- firmasından satın alınan 4 adet maske üretim makineleri 14.05.2020 tarihinde fabrikasından kamyona yüklendiğini ve gümrük işlemler sonrası 27.05.2020 tarihinde işe müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirket teslim alınan ürünleri açmaya başladığında makinelerin birçok bağlantı elemanında, bağlantı detayında ve bazı yüzeylerde yaygın paslanmanın olduğunu, özellikle alüminyum yüzeylerde ve bazı alüminyum profilterde küçük çarpmalara bağlı noktasal izler, yine tekrarlanan küçük darbelere bağlı bazı yüzeylerde bölgesel izler ile, sürtünmeye bağlı çizilme izleri olduğunu gördüğünü, bunun üzerine ayıplı teslim edilen makineler için uluslararası geçerliliği olan gözlemci bir kuruluş olan -------- şirketi ile anlaşma yaparak önün nezaretinde kolileri açtığını, açılma işlemlerini. fotoğraf ve videoya çekerek mevcut dürümü gözetmen firmaya raporlattığını, raporun Mahkememize sunulduğunu, bununla birlikte bir Elektrik ve Elektronik Mühendisi'nemakinelerin çalıştırabilme dürümü inceletildiğini, yapılan inceleme sonucunda elektronik parçaların su ve nem alması sonucunda: çalıştıralamayan ultrasonik kaynak başlıklarının ana kartlarında sıvı teması olduğu ve bu sebeple çalışmadığı ifade edildiğini, diğer bir ifade ile makinanın nem ve sivi teması sonucunda arızalı hale geldiği belirtildiğini, makinelerde çokçapas, çizik ve benzeri kırıklar mevcut olduğunu, elektronik aksamlarının çalışmadığını ve kullanılamaz halde olduğunu, aşınan yük elektrik ve elektronik ağırlıklı bir makine ve ekipmanları olması nedeniyle taşıma konusunda uzman olan ve uluslararası nakliye mevzuatını ve taşıma koşulları ile ülkelerin iklim yapısına göre bu makine ve cihazların uğrayabileceği zararları bilen bir firma olan davalı taraf yerine getirmesi gereken sorumlulukları yerine getirmediğini ve sözleşmeye aykırı davrandığını, davacı şirketin ayıplı taşıma sonucu kendisine teslim edilen makineleri kullanılamaz durumda olduğunu, -------- esasına göre satın almış olduğu maske makinelerinin bedeli olan 440.000-USD tutarında bir zarar kalemi bulunduğunu, maske makinelerinin tam zayi olduğunu, diğer yandan, davalının ağır kusuru çerçevesinde müvekkili maske imalatını gerçekleştiremediğini ve kardan yoksun kaldığını belirterek 4 adet maske makinası bedeli olan 440.000 USD'nin CMR.Konvansiyonu’ nun 27 nci maddesi uyarınca davalı taşıyıcıya ihtarname tebliğ tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsilini, davalıya taşıma sözleşmesi gereğince haksız ödenen navlun bedeli olan 121.000 USD' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle, 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca tahsilini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000-TL kar kaybının taşıyıcıya ihtarname tebliğ tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000-TL depolama ve gümrük masraflarının davalıdan ödeme tarihinden işleyecek yasal faiziyle itibaren tahsilini, davacı müvekkilinin ticari itibarının zedelenmesinden dolayı 10.000-TL manevi tazminatın avans faizi ile tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Taşıma sürecinde mevdana geldiği iddia olunan hasarın nerede veya hangi şekilde meydana geldiğine ilişkin hiçbir açıklamada bulunmamış olup valnızca söz konusu makineler üzerinde yapılan tetkiklerde bağlantı elemanlarında ve bazı yüzeylerde paslanma olduğunu, alüminyum yüzeylerde noktasal çarpma izleri olduğunu belirtmiş ancak hasarın ne şekilde meydana geldiğine ilişkin hiçbir. izahatta bulunamadığından hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği ispat edilemediğini, davacı tarafından dilekçesinde bahsedilmeyen ve son derece önemli olan bir hususun ise, davacının mukim olduğu -------- iline yapılan iç nakliye bizzat davacı tarafından görevlendirilen taşıma araçları tarafından yapıldığını, ilgili emtianın 20.05.2020 tarihinde -------- Havalimanına ulaşması ile müvekkili şirketin söz konusu taşıma özelinde sorumluluğu sona ermiş ve ilgili ürünleri hasarsız olarak davacı alıcıya teslim ettiğini, -------- Havalimanı'nda taşıma senedine herhangi bir hasar şerhi düşmeyen ve hasarsız olarak davacıya teslim edilen yükler daha sonra tamamen davacının organizasyonu ve sorumluluğunda -------- plakalı çekici ve --------- plakalı dorse ile ---------- davacının iş yerinin bulunduğu -------- kara volu ile taşındığını, meydana gelen hasarın taşımanın işbu bölümünde vuku bulmuş olabileceğinin düşünüldüğünü ancak davacı tarafın kötü nivetli olarak işbu davayı ikame etmiş ve kendi kusurundan kaynaklı bir hasar hakkında müvekkili şirketi sorumlu tutma çabasına giriştiğini, emtianın ambalajlanması ve konteyner içi istifi gönderici tarafından vapılmış olup kötü ambalajlamadan doğan zararlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava; Hukuki niteliği itibariyle, taşıma konusu emtianın davalı tarafça taşınması esnasında hasar uğradığı iddiasına dayalı olarak açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.Davacı, dava dışı -------- firmasından 4 adet, her biri 110.000 USD tutarlı, tıbbi maske üretim makinası satın aldığını, davalı ile bu makinaların taşınması hususunda anlaştığını, davalının -------- --------, --------- da --------- taşınmasını sağlamayı taahhüt ettiğini, davalıya 13/05/2020 tarihinde 121.038 USD ödeme yaptığını, dört adet makinanın 20/05/2020 tarihinde -------- Havaalanına ulaştığını, gümrük işlemleri sonrasında makinaları teslim alarak --------- şirket merkezine getirdiklerini, ancak yapılan kontrolde nem ve paslanmalar olduğu, ezik ve çiziklerin olduğunu ileri sürerek maddi tazminat ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Maddi tazminat kalemleri dört makine bedeli, navlun bedeli, kar kaybı, depo ve gümrük masraflarıdır. Davalı, hasarın taşıma sırasında olup olmadığının belli olmadığını, makinaların -------- ---------, kara yoluyla taşımasının yapıldığını, ------- ------- --------- uçağıyla hava yoluyla taşındığını, sonrasında davacı tarafından da------- ---------- kara yolu ile taşındığını, hasarın ---------- arası kara yolu taşıması sırasında meydana geldiğini gösterir bir durum olmadığını, CMR hükümlerinin değil Mortreal hükümlerinin uygulanması gerektiğini, hasarın --------- taşıması sırasında da oluşmuş olabileceğini, ayrıca emtianın ambalajlanmasından sorumlu olmadıklarını, süresinde bir bildirim de olmadığını, CMR m.17/2, 30, 18/2 göre sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.Mahkemece tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, önce teknik inceleme yapılmasına sonra taşıma işlemine ilişkin incelme yapılmasına karar verilmiştir.-------- ATM'nin -------- talimat sayılı dosyası ile aldırılan üç kişilik (akademisyenlerden oluşan ) makine mühendisi bilirkişinin sunduğu 08/11/2022 tarihli raporda özetle, paslanmanın paketleme sorasında paslanmayı engelleyecek önlemlerin alınmamasından kaynaklanmış olabileceği, çizik ve eğilmelerin makinaları oluşturan modüllerin ve içlerinde yer alan parçaların sevkiyat sırasında hareketsiz kalmalarını sağlayacak paketleme önlemleri alınmadığı için gerçekleşmiş olduğu, makinaların çalıştırılması için yapılan onarım çalışmaları sırasında da kasılma, sürtünme sebebiyle çizik ve ezilmelerin meydana gelmiş olabileceğini, makinaların kısmen çalışır hale getirildiğini ancak üretim performaslarının bekletinin altında olduğunu belirtmişlerdir.
Ayrıca taşıma işi ile ilgili ve taraf iddialarının irdelenmesi için bir bilirkişi heyeti oluşturulmuştur. Bu doğrultuda dosya bir mali müşavir, bir nakliye uzmanı ve bir lojistik taşıma hususunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır.Bilirkişi heyeti 06/03/2024 tarihli raporunda özetle; davalı defterlerinin usulüne uygun olduğunu, davacı defterlerinde ödemelere ilişkin bir kaydın olmadığını, batıcı ----------- firmasının 4 adet maske makinası için 360.000 USD fatura kestiği, emtianın -------- ---------- teslim şekli ile teslim alınacağının kararlaştırıldığı, -------- -------- ---------Havaalanına gelen yükün havayoluyla ------- taşınmasının kararlaştırıldığını, gerek ---------- teslim alma, gerekse --------- uçağa yükleme sırasında hiçbir ıslanma-darbe kaynaklı bir kayıt, tutanak, detay olmadığını, yükün --------- havaalanında indirildiğinde teslim sırasında da bir tutanak olmadığını, -------- --------- davacı tarafından karayolu taşıması ile taşındığını, ürünün işlevselliğini kaybetmesine sebebiyet veren hasarın nemden ve bağlantı aparatlarının gevşekliğinden kaynaklandığını, taşındığı rota boyunca hava değişikliğinden ötürü nem yoğuşmasına sebebiyet verdiğini, dosyaya sunulan tüm teknik raporların ve mahkemenin aldığı teknik raporun aynı doğrultuda olduğunu, üreticinin ürüne uygun ambalajlama yapmamasından kaynaklandığının anlaşıldığını, taşıyıcının bunu bilmesinin beklenemeyeceğini, ahşap kasaların ıslandığını veya ezilip kırıldığını gösteren bir verinin olmadığını, CMR 2/1 m. uyarınca yük boşaltılmadan taşınmadığı için ( --------- karayolu taşımasından sonra yük boşaltılıp uçağa taşınmıştır) CMR hükümlerinin uygulama alanı bulamayacağını, TTK nın 902. m gereği karma taşıma ve genel taşıma hükümlerine göre de zararın davalının taşıdığı dönemde, taşımadan kaynaklı meydana geldiğini gösteren bir verinin bulunmadığını mütalaa etmişlerdir. Davacı vekili rapora itirazında taşıyıcının CMR hükümlerine göre kusursuz sorumlu olduğunu, yüksek özen yükümlülüğünde ispat yükünün taşıyıcıda olduğunu, TTK hükümleri uygulansa da yüksek özen gösterme zorunluluğu olduğunu, --------- günün her saatinde yağış olduğunu, emtianın brandasız taşındığını ve nem yoğuşması sebebiyle hasarın meydana geldiği sabit bile olsa, brandasız taşımanın davalıyı sorumlu yapacağını, süresi içinde ihbarda bulunduğunu belirterek, bu sürenin de hakdüşürücü olmadığını, ispat yüküne ilişkin karineyi değiştirdiğini, bildirimin külfet niteliğinde olduğunu, kar kaybı yönünden uzman bilirkişi atanarak yerleşik içtihatlara göre, kesinti yöntemine göre kar kaybının hesaplanmasını, ------- Bölge bilirkişilik listesi dışından bir başka bilirkişi atanmasını, taşıma hukuku alanında akademisyen prof. ünvanlı bilirkişi atanmasını, kimyager atanmasını talep etmiştir.Davalı vekili, ---------- karayolu taşımasında CMR hükümlerinin uygulanamayacağını, TTK hükümlerine göre beklenen şeyin ambalajdaki görünür duruma özen gösterilmesi, TTK.nun 862. m.ne göre göndericinin eşyayı hasardan koruyacak ambalajlama sorumluluğu olduğunu, üstü açık araçla eşya taşımanın olaya etkisi olmadığını, aracın ve eşyanın yağmura maruz kaldığına dair bir durum olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi kök ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacının --------- firmasından satın aldığı 4 adet maske makinasının, satıcının streçleyip, ahşap kasalar içinde taşıyıcıya teslim edildiği, bu ürünlerin ---------- arası karayolu taşıması, --------- arası havayolu taşıması ve --------- arası kara yolu taşıması ile 29/05/2020 tarihinde --------- gelen yükün davacı tarafından teslim alınarak --------- götürüldüğü, --------- işletmede açılan ahşap sandıkların içinden çıkan makinaların hasar gördüğü sabittir. Hasara sebebiyet veren hususun nem, sıcaklık farkı ve bağlantı aparatlarının özensizliği olduğu da dosyadaki tüm raporlar da derç edilmiştir. -------- arası karayolu taşımasında ------- ve -------, CMR sözleşmesine taraf olan 47 ülkeden biri değildir. Bu sebeple CMR m1 uyarınca CMR hükümleri uygulanamaz. Yine bilirkişinin CMR 2 m. uyarınca da, CMR hükümlerinin uygulanamayacağı tespiti yerindedir. Davacının iddiası emtianın --------- arası karayolu taşıması sırasında ıslanarak hasar gördüğüdür. Ne var ki, bunun için ortaya atılan tek husus bu bölgenin günün her saatinde yağış alması ve taşımanın brandasız olmasıdır. Emtianın havaalanında uçağa yerleştirilmesi sırasında buna dair bir kayıt yoktur. Ahşap kasalar üzerinde yağış izi, küf izi, ezilme, çarpma belirtisi olduğunu gösteren bir kayıt da yoktur. Bu durumda teknik bilirkişilerce tespit edildiği üzere makinaların naylonla streçlendiği, streç sarmalamanın ürüne ve taşımaya uygun yapılmadığı, sarılan ürünün ahşap kasalara/kutulara yerleştirilidği ve spanzet marifetiyle ahşap kasaların kamyona sabitlenerek taşındığı, ambalajlanmadan önce iç bağlantılarının yeterli korunmadığı (iç bağlantı yerlerinde yoğun paslanmalar tespit edilmiştir.), ambalajın rota boyunca ısı farklılığının tolere edilemediği ve nemin yoğuşması sebebiyle hasarın meydana geldiği kabul edilmiştir. Satıcı/üretici firmanın sattığı makinaların iç aparatlarını, makinaları ahşap kasaya sabitleyen aparatları ya da nemi önleyecek biçimde ambalajlama yapıp yapmadığını, taşıyıcının bilmesi beklenemez. Taşıyıcı ambalajın görünen durumuna göne en yüksek özeni göstermek zorundadır. Somut olayda ahşap kasaların teslim edildiği ve ahşap kasalarda bir yağış belirtisi rastlanmadığına göre taşıyıcının kusursuz olduğunu kabul etmek gerekir. 20/05/2020 tarihinde teslim alınan mallar sebebiyle, davacının 02/10/2020 tarihinde noterden ihtar çekerek ihbarda bulunduğu anlaşılmaktadır. Başkaca dosyaya kazandırılmış bir yazışma bulunamamıştır.Teslim ile ihbar arasındaki süre, malın çekincesiz teslim alınmış olması, taşıyıcı lehine karine oluşturmuştur. Hasarın ürünün taşıyıcının taşıması sırasında meydana geldiğini ispatlama yükümlülüğü davacınındır. Somut olayda davacı bu yükümlülüğünü yerine getirmiş değildir. Açıklanan sebeplerle davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın maddi tazminat kalemleri ve manevi tazminat istemi yönünden ayrı ayrı REDDİNE;
2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 81.518,15-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 81.090,55-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Reddedilen manevi tazminat yönünden alınması gerekli 683,10-TL karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat yönünden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ---------- tarafından karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/05/2024