İSTANBUL ANADOLU 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/745 Esas
KARAR NO:2024/233
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:20/06/2017
KARAR TARİHİ:18/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ----Maddesi gereğince ---adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ----Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin maliki bulunmuş olduğu ---- plakalı ---- sevk ve idaresinde ----- istikametinden----- istikametine giderken direksiyon hakimiyetini kaybederek köprü demirine çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin aracının ------poliçe no ile her türlü kazaya karşı ------- kapsamı içinde olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin aracının eksper raporunda belirtildiği üzere 25.000,00 TL bedelinin olduğunu, sigorta şirketi hakkında usulüne uygun icra takibatı yapılmış olup, haksız olarak itiraz etmiş olduğunu belirterek,---- dosyasına itirazın iptaline, % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu uyuşmazlığın tüketici mahkemesinin görevine girdiğini, davacıya ait ----- plakalı aracın hukuki araç poliçesi ile ------ sigortası yapılmış olduğunu, davacı tarafından ----- aracı olarak --------- kiralanmış olduğunu, hiçbir sigorta şirketinin hususi kullanım için sigortalanmış aracın -------- aracı olarak kullanılması halinde doğacak riski üstlenmediğini, bu durumun sigortacılık faaliyetinin mahiyetine de ters düştüğünü, kazanın meydana geliş biçimi ve tarihinin de araştırma şirketinin tespitlerini destekler nitelikte olduğunu belirterek, itirazın iptali davasının reddine, takibin devamına, alacağın % 20 sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:Davanın konusu,---- poliçe nosu ile ----------- sigortalı olan ------ plaka sayılı araçta meydana gelen hasar nedeniyle ---- olan aracın hasar bedelinin tahsili amacıyla ---- sayılı dosyası başlatılan ilamsız takibe davalı sigorta şirketi tarafından yapılan vaki itirazın iptali ile %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinden ibarettir. Dava öncelikle ---- Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış, Mahkemece görevsizlik kararı verilerek dosya ----- Mahkemesi'ne tevzi olunmuş, ----- Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememizin esasına tevzi olunmuştur.Dosya görevsizlik kararı veren ---- Mahkemesinde Sigorta Uzmanı Bilirkişi ---- ve Makine Mühendisi ve Trafik Uzmanı Bilirkişi------- tevdi edilmiş olup, bilirkişilerin ------ tarihli raporunda özetle; Kusur yönünden yapılan incelemede; Dosyada trafik polisleri tarafından olay yerinde inceleme yapılarak düzenlenildiği anlaşılan 17/12/2015 tarihli trafik kazası tespit tutanağında; Olayın 17/12/2015 tarihinde saat 18:30 civarı----- arası yolda -----istikametine doğru ----- girişinde meydana geldiğini, olay yeri meskun mahal dışı tek yönlü genişlinin 4.90 Metre olduğu, trafik kazası tespit tutanağının özet kısmında; Sürücü ----- sevk ve idaresindeki------ plakalı ---- ile ----- istikametinden -------- istikametine seyir halinde iken belirtilen noktaya geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sağıda köprü başlangıç koruyucu demirine aracın ön orta kısmı ile çarpması ile maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini, kazada --------- 2918 KTK 52/1 a kusurunun işlendiğinin belirtildiğini, kaza tespit tutanağı krokisinin incelenmesinde; ------ plakalı araç sürücüsü ---- istikametinde ----- istikametine seyrederken olay mahalli olan direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımları ile yolda bulunan köprünün sağ köprü başlangıç koruyucu kısımlarına çarptığı şeklinde kroki çizildiğini, kusur yönünden bilirkişilerin mütalaasında; Olayda ---- sevk ve idaresindeki ------- plakalı aracı ile ---- istikametinden gelip ------- istikametine gece karanlığında aşırı hızla dikkatsiz ve tedbirsizce seyrederken olay mahalline geldiğinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek bir anda doğrultu değiştirip aracının ön kısımları ile sağ köprü başlangıç koruyucu kısımlarına çarptığı ve olayın meydana gelmesine neden olduğunu, trafik kazalarında asli kusurlu sayılan hallerin doğrultu değiştirme manevraları yanlış yapma kusuru işleyip kazaya neden olduğunu, bu nedenle araç sürücüsü ---- %100 kusurlu olduğunu, olayda başka kusurlunun olmadığını, hasar yönünden bilirkişi incelemesinde; Olayda sürücüsü %100 kusurlu bulunan ---- plakalı ------- aracın ön kısımdan aldığı ağır darbe ile ön kısımda bulunan ön tampon, ön panel, ön panjur, motor kaputu, ön sağ ve sol çamurluklar, ön sağ ve sol şaseler, su ve klima radyatörleri, soğutma fanı, sigorta kutusu, radyatör traversi, radyatör panjuru, motor kaput menteşeleri, ön farlar, fan travers, hava soğutucusu, motor kaput kilidi, davlumbazları, akü, ön travers, ön yakıt donanımı, ön soğutma donanımı, torpido, ön cam, gibi kısımlardan ağır derecede hasar gördüğünün dosyadaki resim ve diğer belgelerden anlaşılmakta olduğunu, olayda hasar gören ---- plakalı aracın ---- tarihler arası ---- olduğunu, bu nedenle ilgili servis tarafından --------- tarihinde yaptığı uzman incelemesi raporunda aracın olayda hasar gören kısımlarının kapalı kısımları açılmada dışta ilk bakışta görülen kısımlarının onarılıp eski haline gelmesi için yedek parça, işçilik olmak üzere KDV dahil 25.630,97-TL'ye ihtiyaç olabileceğinin tespitinde bulunduğunu, dosyadaki belgelerin incelenmesinde aracın olayda hasar gören kısımları ile tespit yapılan kısımlarının aynı kısımlar olduğunu, aracın olayda ağır derecede hasar gördüğünü, tamir durumuna gidilmesi durumunda hasar bedelinin daha da artacağının açık olduğunu, bu durumda piyasa değerine yakın bir değere ulaşmakta olduğunu, aracın bu durumu ile tamirinin ekonomik olmayıp PERTOTAL yapılmasının uygun olduğunu, hasarlı olan bu aracın olay tarihindeki piyasa değerinin 42.000-TL olduğu kanaatinde olduklarını, aracın mevcut hasarlı durumu ile piyasada değerinin 17.000-TL olabileceğini ve olaydan dolayı araç malikinin 25.000-TL zarara uğradığı kanaatinde olduklarını, dosyadaki resim ve diğer belgelerin incelenmesinde olay tarihi itibari ile olayın oluşu yönünden 25.000-TL hasar bedelinin dosya kapsamına uygun olduğunu, ---------- Karar sayılı ilamı ile; "TTK 'nun 1410.maddesi uyarınca, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Kanunun 1409.maddesi hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına dair iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.", diğer yandan ------ Karar sayılı ilamında; "Dava, kasko sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Poliçe de, aracın, ---------amacı ile kullanılması esnasındaki hasarlar teminat dışı tutulmuştur. Uyuşmazlık, davacının aracı --------- olarak kullanıp kullanmadığı noktasında toplanmıştır." şeklinde karar verildiği görülmüştür. Sigorta bedelinde; 3.3.1.1, Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur." Rayiç değer için esas alınacak referansa veya rayiç değeri belirleme yöntemine poliçede yer verilir. Bu yönde bir referans belirlenmişse veya bu belirleme somut değilse Hazine Müsteşarlığınca tespit edilecek kurallar çerçevesinde belirlenecek referans rayiç değerler esas alınır.(01/09/2015 tarihinde yürürlüğe girer) Tazminatın hesabı ve ödenmesinde; 3.3.2.1. Hasar tazminatının ne şekilde yapılacağı poliçede açıkça belirtilir. Onarım yapılacak olması halinde poliçede, onarımın şirketçe belirlenecek servislerde veya sigortalı tarafından belirlenecek servislerden hangisinde yapılacağı hususu açıkça yer alır. Ayrıca hasarın tazmininde orijinal parça veya eşdeğer gibi parça seçeneklerinden hangisinin kullanılacağı belirtilir. Bu yönde bir belirleme olmazsa sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır. Bu bakımdan; aracın tespit edilen rayiç değerinin 42.000-TL olduğunu, dosya mevcudundan anlaşıldığı kadarı ile aracın sigortalıda bulunduğunu, bu nedenle Genel Şartların 3.3.2.2.maddesi uyarınca, "trafikten çekilmiştir. " kaşeli tescil belgesi ve takyidatsız şekilde teslim esas olduğundan davacının bu koşulları sağlaması gerektiğini, aksi halde; araç hurdasının sigorta şirketine iadesi ile sovtaj bedelinin düşümü ile 25.000-TL tazminat ödenebileceğinin değerlendirildiğini, TTK 1427/2 maddesi gereğince alacak, ekspertiz raporunun düzenlendiği tarihten itibaren 45 gün sonra muaccel olacağını, Davacı ----- maliki olduğu ------ plakalı araç sürücüsü ---- %100 kusurlu olduğunu, olayda başkaca kusurlu olmadığını, olayda ------ plakalı aracın ağır derecede hasar gördüğünü, aracın mevcut durumu ile tamirinin ekonomik olmadığını, PERT-TOTAL yapılmasının uygun olduğunu, aracın olay tarihindeki piyasa değerinin 42.000-TL olduğunu, mevcut durumu ile hurda değerinin 17.000-TL olduğunu, olaydan dolayı araç malikinin 25.000-TL zarara uğradığı kanaatinde olduğunu, olay tarihi itibarı ile olayın oluşu yönünden 25.0000-TL hasar bedelinin dosya kapsamına uygun olduğunu, TTK ve ------- uyarınca davalı sigortacının somut deliller ile meydana gelen hasarda poliçe özel şartları kapsamında muafiyet koşullarının uygulanması gerektiğini ispatla mükellef olduğunu, sigortacının mevcut deliller ile dava konusu aracın kiralık --------- kullanıldığını, kazanın da bu kullanım esnasında meydana geldiğinin somut deliller ile ispat edemediğini, Sigortacılık mevzuatı ve uygulamasına göre; aracın sigortacıya takyidatsız olarak teslimi ve Genel Şartların 3.3.2.2.maddesi uyarınca "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi ve takyidatsız ve hurdası ile beraber aracın sigortacıya ibrazı gerektiğinden davacı tarafça bu belgelerin temini ile 42.000-TL'sinin ödenebileceğini, aksi halde araç hurdasının kendinde kalması halinde ile sovtaj bedelinin düşümü ile 25.000-TL tazminat ödenebileceğini beyan etmişlerdir. Dosya ilk önce 20/06/2017 olan dava tarihi ile Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben açılmış, dosyanın tevzi edildiği ------- numaralı ilamla ------ mahkemelerine görevsizlik kararı verilmiş ve görevsizlik kararı 11/04/2018 tarihinde kesinleşmekle dosya --- mahkemesine gönderilmiştir.Dosya kendisine tevzii olunan ------ numarası ile dosyayı esastan görmüş ve bilirkişi raporu da aldırmakla ----- numarası ile davayı kabul ederek sonuçlandırmıştır. Akabinde kabul kararı istinaf edilmekle dosya istinaf mahkemesine gönderilmiş ve neticeten------- ile ;"Dosyada bulunan "İhbar Föyü" isimli belgeye göre, davacıya ait aracın, dava konusu --- tarihli kaza dışında, ----tarihlerinde farklı sürücülerin sevk ve idaresindeyken kaza yaptığı tespit edilmiştir. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın "C.2. Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Sözleşme Yapıldığı Sırada Beyan Yükümlülüğü" başlıklı maddesinde; "Sigorta ettiren sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış bildirilen hususlar, sözleşmenin değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek nitelikte ise, önemli kabul edilir. Sigortacı tarafından yazılı veya sözlü olarak sorulan hususlar, aksi ispat edilinceye kadar önemli sayılır. Sigortacı sigorta ettirene, cevaplaması için sorular içeren bir liste vermişse, sunulan listede yer alan sorular dışında kalan hususlara ilişkin olarak sigorta ettirene hiçbir sorumluluk yüklenemez; meğerki, sigorta ettiren önemli bir hususu kötü niyetle saklamış olsun. Sigortacı için önemli olan bir husus bildirilmemiş veya yanlış bildirilmiş olduğu takdirde, sigortacı bu durumu öğrenmesinden itibaren onbeş gün içinde sözleşmeden cayabilir veya prim farkı isteyebilir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince her ne kadar dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi raporuna dayanılarak yukarıda yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, davalı Sigorta Şirketi'nin iddiaları, itirazları ve dosyadaki araştırma raporunda belirtilen hususlar ile "İhbar Föyü" isimli belgede belirtilen trafik kazaları konusunda yargılama sırasında yeterli bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır. O halde Mahkemece------sayılı kararında da belirtildiği üzere tarafların tüm delillerinin toplanması, davacıya ait aracın kaza tarihinde-----------işinde kullanılıp kullanılmadığının tespiti açısından araştırma raporunda belirtilen -------- firmasından araştırılması, bu firmaya ait şirketin ticari defterleri, kayıtları, sözleşme ve faturaları getirtilerek aracın şirket envanterinde kayıtlı ise ne olarak kayıtlı olduğu, vergi dairesi, trafik tescil birimi ve başkaca ilgili kuruluşlara yazı yazılarak aracın --------- olarak işletilip işletilmediğinin araştırılması, ---------- (kiralık araç bildirim sistemi) kaydı olup olmadığı, sürücü ile davacı arasındaki ilişkinin ortaya konulması bakımından tüm belgeler toplandıktan ve konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırılarak dava konusu sigortalı aracın ------- (kiralama) işinde kullanılıp kullanılmadığının değerlendirilmesinden sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir." şeklinde gerekçesi ile -----Mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararı kaldırılmış ve akabinde ---- Mahkemesince yeni alınan esas olan ---- numarası üzerinden ----- Ticaret Mahkemelerine görevsizlik kararı vermiş ve dosya mahkememize tevzii olunarak iş bu esasına kaydolmuştur.HMK'nın 1.maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. HMK'nın 114/1-c bendi ile mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup 115/1. maddesine göre de mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağını vazetmiştir.28.11.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde Kanunun kapsamı “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanunun “tanımlar” başlıklı 3. maddesinin (l) bendinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukukî işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.------Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için Kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımı verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukukî işlemin olması gerekir. 6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevlidir. Nitekim somut olayımızda da, ----- Adliye Mahkemesinin kaldırma ilamının ikinci sayfasında da belirtildiği üzere davaya konu davacının mülkiyetindeki ----plakalı aracın kullanım amacının hususi olduğunun dosya kapsamında sabit olduğu, bu hususun --------Mahkemesinin kaldırma kararında da bu şekilde kabul edildiği ve esasen poliçede ve tescil kaydında da bu şekilde olduğu, mahkememizce de davacının esnaf-tacir araştırmasının yapılması için ilgili yerlere müzekkere yazıldığı, gelen müzekkere cevaplarından davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu, ikinci sınıf tüccar olduğu, şehir içi personel ve okul servisleri faaliyetinde olduğu faaliyetinin ekonomik boyutunun esnaf sınırını aşmadığı, davacının gerçek kişi tacir de olmadığı, tüm bu müzekkere cevapları beraber değerlendirildiğinde davacının tacir olmadığının ve davaya konu aracın hususi olduğunun dosya kapsamında sabit olduğu, esasen ----Adliye Mahkemesinin ---- Mahkemesinin kararını kaldırma kararının da görev ile ilgili olmayıp tahkikatın daha geniş yapılmasına yönelik olduğu, durum bu halde iken ve kaldırma kararı açıkken kesin nitelikli kaldırma ilamında belirtilenin aksine ------- Mahkemesince mahkememize görevsizlik kararı verildiği, ezcümle ihtilafın kasko sigortasına dayandığı, davacının tacir olmadığı, aracın hususi olduğu, bu durumda davacı sigortalının, 6502 sayılı Kanun’un 3.maddesinin k bendi kapsamında tüketici; sigortalı ile davacı arasındaki sigorta sözleşmesinin ise aynı Kanun’un 3.maddesinin l bendi gereğince tüketici işlemi olmakla somut olayda görevli mahkeme tüketici mahkemesi olup mahkememizce karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın görev dava şartı yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE,
2-Dosyanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde görevli -------- Tüketici Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yargılama gideri ve harcın görevli mahkemece değerlendirilmesine,
4-Kararın İstinaf yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde meydana gelen görev uyuşmazlığı nedeni ile merci tayini yönünden dosyanın resen -----Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde------- nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/04/2024