İSTANBUL ANADOLU 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/735 Esas
KARAR NO: 2024/107
DAVA: Kayıt Kabul
DAVA TARİHİ: 06/08/2015
KARAR TARİHİ: 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kayıt Kabul davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle ; Alacaklı bulunulan müflis şirket hakkında-------esas sayılı dosyasından 16/10/2014 tarihi itibariyle iflas kararı verildiğini, müflisten iflas tarihi itibariyle 9.020.395,11 TL alacağın mevcut olduğunu, alacağın müflis tarafından keşide edilmiş ve lehtar -------- tarafından ciro edilerek müvekkile verilen ------ Bankası ------ Şubesinin 10/07/2013 tarihli ve 6.947.000,00 TL tutarındaki çekten kaynaklandığını, çek bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız çıktığını, keşideci ve ciranta aleyhine ------- sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, iflasın açılmasından itibaren yasal süresi içinde alacağın masaya --------- kayıt numarası ile kaydedildiğini, müflis şirket yetkilisinin vermiş olduğu beyanda, söz konusu takibe esas senedin ... üzerinde görünen arsaların taraflarına iade edilmesi talebi ile verilen teminat senedi olduğunu beyan ettiğini, alacağın reddine karar verildiğini ileri sürerek alacağın masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; davanın kanunun öngörmüş olduğu üzere heyet mahkemesince görülmesi gerektiğini, davacının sözde alacağının ve alacağına dair kayıt talebinin iflas idaresince reddedildiğini, davacının kararın kendisine tebliği için tebliğ giderinin depo ettiğinden iflas idaresince tanzim olunan sıra cetveli ilamı ve alacak hakkındaki kararın davacıya 29/07/2015 tarihinde tebliğ edildiğini, tanzim edilen sıra cetvelinin 28/07/2015 tarihinde -------- ve 23/07/2015 tarihinde -------- yayımlandığını, davacının ise davasını 20/08/2015 tarihinde açtığını ileri sürerek davacının davasının hak düşürücü süre geçtikten sonra açtığı, davacının müvekkilin ortağı olduğu şirketten bir alacağının olmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK KARAR:Mahkememizce verilen 06.11.2019 tarih ve ------- Esas - ---------- K. Sayılı kararı ile "Davanın Kısmen Kabulü ile; 9.018.713,52 TL davacı alacağının davalı müflisin iflas masasına kayıt ve kabulüne, Aşan istemin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF KALDIRMA KARARI:Mahkememizce verilen 06.11.2019 tarih ve --------Esas - -------- K. Sayılı kararı --------- sayılı 05/10/2023 Tarihli ilamı ile"Anayasa'nın 138. ve 141. maddeleri uyarınca Hakimler, Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Bu gerekçede hukuki esaslara ve kurallara dayanmalı, nedenleri açıklanmalıdır. Mahkemeler, kararlarını somut ve açık şekilde gerekçelendirmek zorundadır. Eksik, şekli ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma ( hukuki dinlenilme hakkının ), ihlalidir. HMK 297. maddesinde de, verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulanmıştır. Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantıda ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde kararların doğruluğunun denetlenmesi mümkün olacaktır.Somut davada mahkemece, bilirkişi raporunda, davacının iflas tarihi itibariyle 9.018.713,52 TL alacağı olduğunun tespit edildiği ve benimsenen bilirkişi raporuyla belirlenen alacağının müflisin iflas masasına İİK 235.maddesi gereğince kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece verilen kararın bir gerekçe ihtiva ettiğinden söz edilemez. Mahkemenin gerekçeli kararında, bilirkişi tarafından sunulan raporda tespit edilen miktar bakımından gerekçesi açıklanmadan davanın kısmen kabulüne karar verilerek rapora atıf ile yetinilmiştir. Bilirkişi raporuna atıf kararın gerekçeli olduğunu göstermez . Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları ile davanın kısmen kabulüne dair kanaate nasıl ve hangi delile dayanılarak varıldığı kararda tartışılmamıştır. Oysa kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantıda ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde kararların doğruluğunun denetlenmesi mümkün olacaktır. Mahkemenin, belirtilen yasal düzenlemelerin aksine, gerekçesiz şekilde oluşturduğu karar usul ve yasaya uygun değildir.Açıklanan nedenlerle, davalı iflas idaresi vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin, kararın gerekçesiz olması nedeniyle kabulüne" denilmek suretiyle Mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, sıra cetveline itiraz ve neticelerini düzenleyen İİK'nun 235.maddesi hükmüne dayalı kayıt kabul davasıdır.Davalı Müflis şirket hakkında------ Esas sayılı dava dosyasından iflas kararı verildiği, iflas kararının kesinleştiği, tasfiyenin -------- İflas sayılı dosyasından yürütülerek iflas idare memurlarının seçildiği, her bir iflas idare memurunun masayı münferiden temsile yetkili olduğu , tasfiyenin İİK.nun 219 madde hükümleri gereğince adi tasfiye şeklinde yürütüldüğü iflas müdürlüğünce yazılan müzekkereye istinaden verilen yanıttan anlaşılmıştır.Davacı ... avukatı tarafından müflis masasına ---------- kayıt numarası ile 9.020.395,11 TL alacak kayıt talebinde bulunulduğu, kayıt talebi ile birlikte masa kararının kendisine tebliği için gider ödediği, tanzim olunan sıra cetvelinde talep edilen alacak bedelinin tamamının iflas idaresince reddedildiği, masa ret kararının alacaklı Avukatı --------- tebliğe gönderildiği, tebliğ yapılamadığı, müflis masasında tanzim edilen sıra cetvelinin 28.07.2015 tarihli ---------, 23.07.2015 tarihli -------- ilan edildiği bildirilmiştir. Adi tasfiyede İflâs idaresine ya da basit tasfiye usulünde iflâs müdürüne alacağını bildirirken alacaklı, --------- tarafından çıkarılan tarifeye istinaden tebliğ giderini avans olarak yatırıp, alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini talep etmiş olan alacaklılara, alacaklarının ret veya kısmen kabul edilmesi hâlinde bu durum ayrıca tebliğ yoluyla da bildirilir. Bu alacaklılar için kayıt kabul davası açma süresi tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar (İİK m. 223/3)Masa kararının tebliğ edilmesi için avans yatırmamış ve tebligat yapılmasını talep etmemiş olması hâlinde ise kayıt kabul davası açma süresinin ilân tarihinden başlayacağı, her iki hâlde de dava açma süresi 15 (on beş) gündür.Alacaklıya yapılan tebligatın usulüne uygun bir şekilde yapılmış olması gerekmektedir.Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından müflis masasına--------- kayıt numarası ile 9.020.395,11 TL alacak kayıt talebinde bulunmuş, kayıt sırasında İİK.nun 223/3 madde hükmü gereğince masa kararının kendisine tebliğ gideri depo edilmiş, alacaklı ... Avukatı --------- gönderilen masa ret kararı bila tebliğ iade edilmiş, tanzim edilen sıra cetvelinin 28.07.2015 tarihli --------, 23.07.2015 tarihli --------- ilan edildiği, Davacı tarafından, gider verilmesine rağmen, davalı Avukatı tarafından her ne kadar masa ret kararının 29.07.2015 tarihinde tebliğ edildiği savunmasında bulunulmuş ise de, İflas Müdürlüğünce verilen 15.07.2015 tarihli cevabi yazıda masa ret kararının usulünce alacaklı avukatına tebliğinin yapılamaması ile birlikte davanın her iki ilan tarihleri de dikkate alındığında 15 günlük hak düşürücü süresi içinde 06.08.2015 tarihinde açıldığı belirlenmiştir.Kayıt kabul davaları, iflâsından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflâs alacaklılarının alacaklarını iflâs masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. Maddesinden alan davalardır. İflâs masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), “alacakların ödenmesine tahsis olunur” (İİK m.184,I,c.1). Buradaki “alacaklar” teriminden maksat, aslında yalnız “iflâs alacaklarıdır”. İflâs alacağı, iflâs açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflâsın açıldığı andaki borçları olup, iflâs masasından istenebilir (masaya yazdırılabilir)" alacaklardır.Davacı tarafından , dava dışı ---------- ile birlikte davalı müflis şirket hakkında --------- esas sayılı takip dosyasından, takibe konu yapılan keşidecisi davalı --------Şti, lehtarı ----------, hamili davacı ... olan 10.07.2013 --------- keşide tarihli -------- şirketi ---------- şubesine ait 6.947.000,00 TL lik çekin mesnet kılınmak suretiyle, 08.11.2013 tarihinde 6.947.000,00 TL asıl alacak, 316.659,49 Tl işlemiş faiz, 694.700,00 TL % 10 çek tazminatı, 20.481,00 TL komisyon olmak üzere toplam 7.979.200,49 TL alacağın tahsili konusunda icra takibi başlatıldığı, gönderilen kambiyo senetlerinin tahsili yönünde ödeme emrinin borçlu şirkete 13.11.2013 tarihinde tebliğ edilip kesinleştiği, davacı tarafından söz konusu alacağına iflas tarihine kadar faiz işletilmek suretiyle müflis masasına 9.020.395,11 TL alacağın kayıt edilmesi isteminde bulunulmuştur.Kayıt kabul davası basit yargılama usulüne tabi olup, bu davalarda ispat yükü kural olarak masaya yazdırılması gereken bir alacağı bulunduğunu iddia eden davacı alacaklıdadır. Alacaklı masaya kayıt talebinde bulunurken alacağının sebep ve delillerini bildirmeli; alacağını genel hükümlere göre ispat etmelidir.Davacı tarafından kayıt kabul istemini içeren dilekçesindeki alacağını, 10.07.2013 keşide tarihli 6.947.000,00 TL lik çeki, dava dışı lehtar -------- vermiş bulunduğu nakit karşılığı olarak 12.07.2012 tarihli protokol gereğince ciro yolu ile devir aldığını, çek bedelinin ödenmemesi üzerine, icra takibi başlatıldığını, davalının iflasına karar verilmesi nedeniyle masaya takip konusu alacağın kaydının talep edildiği, davalı tarafça da müflis şirket ile her hangi bir ticari ilişkinin olmaması nedeniyle iflas idaresince alacağın ret edildiği belirtilmiştir.Somut uyuşmazlıkta davacı ... davalı müflis şirket ile temel alacağa dayalı ticari bir ilişkisinin bulunmadığı, çekte lehtar olarak gözüken ---------, davalı şirketten olan alacağı ile ilgili çeki ciro ederek verdiğini , söz konusu çeki ciro yolu ile ------- devir ve teslim aldığını belirtmiştir.
Mahkememizce davalı müflis ticari defter ve müsnidatı belgeler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda ibraz olunan raporda "davalı müflis şirket defter kayıtlarına göre müflisin ------ şirketi -------- şubesi nezdindeki hesabına tanımlı ---------- numaralı 10.07.2013 keşide tarihli 6.947.000,00 TL tutarlı çekin --------- adına keşide edildiğine ilişkin her hangi bir muhasebe kaydına rastlanılmadığı, davalı müflis şirket ile davacı arasında her hangi bir ilişki bulunmadığı" belirtilmiştir.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur.
İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir.İstikrar kazanmış yüksek mahkeme kararlarında da kayıt kabul davalarında alacağın kambiyo taahhüdüne dayalı olduğu durumlarda, davacının asıl alacağın varlığını ve taraflar arasında gerçek bir ticari ilişki olduğunu ispat etmek zorunda olduğu; bu kabulle aynı doğrultuda olmak üzere yine kayıt terkin davalarında da davacı yan, ticari ilişkinin danışıklı (muvazaalı) yaratıldığı iddiasını ileri sürmüşse, bu ilişkinin danışıklı olmadığı (gerçek bir ticari ilişkinin varlığını) davalı alacaklının ispat etmesi gerektiği belirtilmektedir."... Muvazaa iddiasına dayalı sıra cetveline itiraz davalarında ispat yükü, davalı alacaklıdadır. Davalı alacaklı alacağının varlığını ve miktarını, takipten önce düzenlenmiş ve üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilecek nitelikte olan usulüne uygun, birbirini doğrulayan yazılı delillerle kanıtlamalıdır. Her zaman düzenlenmesi mümkün olan çek ve bono, alacağın varlığını ispatlamaya tek başına yeterli değildir. Senetler, faturalar ve çekler ancak tarafları ve onların cüz'i ve külli halefleri yönünden kesin delil niteliğinde olup, temel ilişkinin ve kambiyo ilişkisinin dışında kalan davacı üçüncü kişi bakımından bu nitelikte bir ispat vasıtası olarak kabul edilemez" .Dava dosyasına sunulu bulunan delil ve belgelere göre davacı tarafından, gerek kendisinin davalı şirketten ve gerekse dava dışı -------- davalı müflisten alacaklı olduğunu yazılı delil ve belgeler ile ispat edemediği belirlendiğinden alacağın varlığının davacı tarafından ispat edilemediği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
KANITLANAMAYAN DAVANIN REDDİNE,
HARÇLAR
Alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 27,70 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 399,9‬0 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
VEKALET ÜCRETİ
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı müflisi temsilen iflas idare memurları vekili için takdir olunan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
YARGILAMA GİDERLERİ
Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından sarf edilen 200,00 TL Posta ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere, mahkeme Başkanı ... Muhaletiyle oy çokluğu ile karar verildi. 14/02/2024

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, kayıt kabul istemine ilişkindir.
Davacı tarafından müflis şirket aleyhine 08.11.2013 tarihinde --------- esas sayılı takip dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz edilmediği, her ne kadar çek, tek başına kayıt kabul davasında alacağı ispata yeterli değil ise de; çekin keşide ve takip tarihinin iflastan önceki tarihi taşıması, borçlunun takibe itiraz etmemesi, çekin ticari defterlere kaydedilme zorunluluğunun bulunmadığı, ciro yolu ile kambiyo senedini elinde bulunduran davacının, dosyaya sunduğu 12.07.2012 tarihli protokole dayalı olarak çekin hamili olduğunu, dolayısı ile yetkili hamil olduğunu ispatladığı, dava konusu çeke dayalı olarak kayıt kabul talebinde bulunabileceği, davanın kısmen kabulü ile 9.018.713,52 TL alacağının davalı müflisin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla çoğunluk kararını muhalefet edilmiştir. 14/02/2024