İSTANBUL ANADOLU 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/89 Esas
KARAR NO: 2024/73
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/06/2018
KARAR TARİHİ: 06/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili mahkememizin -------- Es. Sayılı dosyasına vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalı arasında "--------"isimli robotik kursunun------ nezdinde ------- almak üzere anlaşma sağlandığını, müvekkilinin idari personel, öğrenci, öğretim elemanı ve araştırmacıların seçimi ve eğitilmesi konusunda know-how aktarımı yapacağını, sözleşmeye göre bilgi paylaşımı ve eğitim ve araştırma amaçlı bilimsel yayınların paylaşımının yapacağının taahhüt edildiğini, --------- sözleşmesinin ön sözleşmedenin imzalanmasından itibaren 120 gün içinde imzalanması gerektiğinin belirtildiğini, davalı tarafından hazırlanan sözleşmede müvekkiline herhangi bir ödeme yükümlülüğü getirilmediğini, davacı tarafın 35.000,00 TL talep ettiğini ve talep edilen tutarın 03/01/2018 tarihinde davacı yan tarafından davalının hesabına gönderildiğini, ödemenin akabinde ilk olarak davalı yanın müvekkiline bir malzeme listesi gönderdiğini, malzemeleri davalı aracılığı ile temin etmesi halinde %7-%10 arası bir indirimin söz konusu olacağının belirtildildiğini, tarafların toplamda KDV dahil 43.930,93 TL tutarındaki ürünü davalı yandan alma konusunda anlaştığını, davalının söz konusu ürün bedelini iki taksit halinde ödeyebileceğini belirttiğini, malzeme temin edilmesi esnasında bir sorun yaşanmaması adına siparişin hemen akabinde 06/02/2018 tarihinde 20.000,00 TL bedelin davalı tarafın hesabına gönderildiğini, müvekkilinin adresine ürünlerin bir kısmının teslim edildiğini, 2.885,10 TL'lik ürünün eksik çıktığını, müvekkilinin eksik ürünlerini davacıya bildirdiğini ve kendisine gönderilmesini talep ettiğini, fakat olumlu sonuç alamadığını, ön sözleşmede yer almayan aylık 2.500,00 TL+ KDV tutarında lisans bedeli talep edildiğini ve bu bedel için fatura gönderildiğini, müvekkilinin 12/04/2018 tarihinde 2.500,00 TL+KDV lisans bedeline ilişkin faturanın iadesi ve eksik gönderilen malzemeler için düzenlediği ide faturasını ayrı ayrı noter aracılığıyla davalı tarafa gönderdiğini, davacının 13/04/2018 tarihinde mail yolu ile bildirilerek kendilerine iyi niyet göstergesi olarak başta gönderdiği 35.000,00 TL ve malzemeler için göndermiş olduğu 20.000,00 TL olmak üzere toplam 55.000,00 TL'den 41.045,83 TL malzeme tutarının mahsubu ile bakiye 13.954,17 TL'nin iadesini talep ettiğini, mailine cevap alamaması nedeniyle talep ve bildiriminin ön sözleşmede belirtilen 120 günlük deneme süresim aşmadan 18/04/2018 tarihinde noter kanalı ile bildirildiğini, bakiye 13.954,17 TL'nin ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 3 iş günü içinde ödenmesinin talep edildiğini, ---------Noterliğinin 18/04/2018 tarihli --------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin 20/04/2018 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiğini fakat davalının herhangi bir ödemede bulunulmadığını, müvekkilinin davalıya toplam 55.000,00 TL gönderdiğini, davalı tarafa gönderilen 55.000,00 TL bedelden 41.045,83 TL malzeme tutarının düşülmesi sonucunda fatura bedelinin ödenmediğini, davalı yandan 13.954,17 TL alacağının olduğunu, haklı davanın kabulü ile 13.954,17 TL 20/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin robotik kodlama üzerine kendi eğitim müfredatını oluşturduğunu, -------- nezdinde tescillli ------- markası altında ------- veren bir işletme olduğunu, davacı taraf iş bu sistemde yer almak istediğini, davacı tarafın ön protokolün de süresi geçmesine rağmen sistemde kalmak istemediğini mail yoluyla ilettiğini fakat -------- markasını kullanmaya devam ettiğini, ön protokole göre sistemde kalmak istemeyen--------- müvekkili şirketin markası altında iş ve işlem yapması kesinlikle mümkün olmadığını, dava dilekçesinde yer alan 35.000 TL'nin ödenmesi konusunda mutabakat olmadığı ibaresi yerinde olmadığını, tarafların anlaştığını ve bu nedenle ------- bedeli ödendiğini, davacı taraf hali hazırda müvekkili şirketin -------- Sistemi içerinden çocuk eğitim atölyeleri vermekte ve müvekkili şirketin vasıtasıyla aldığı ve -------- logolarının olduğu malzemeleri kullanmakta olduğunu, davacı taraf eğer müvekkili şirketin kurmuş olduğu franchise sisteminden çıkmak istiyorsa, ödediği 35.0000 tl üzerinden ayrı bir dava açması gerektiğini, davacı tarafın ileri sürdüğü -------- bedelinden ve aylık 2.5000 TL -------- bedelinden ön protokol'de bahsedilmiş olmasa dahi mailler üzerinden -------- varıldığını, tabelalarda yapılan değişiklik kötüniyet göstergesi olduğunu, müvekkili şirketin malzeme faturası dolayısıyla alacağı mevzut olduğunu, malzeme faturaları ile ------- bedeli mahsuplaştırılarak talep edilen bedel haksız, ve hukuka aykırı olduğundan davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE : Dava taraflar arasında imzalanacak -------- sözleşmesinden önce düzenlenen protokol kapsamında davalıya yapılan ödemeden bakiye kalan 13.954,17 TL' nin tahsili istemine ilişkindir.Dava ilk olarak Mahkememizin --------- Esas sayılı olarak görülmekte iken yapılan yargılama sonunda ------- Sayılı 15/12/2020 tarihli karar ile "Davanın KABULÜ ile 13.954,17 TL'nin 27/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiş, işbu karar karşı istinaf yoluna başvurması üzerine dosya BAM ilgili hukuk dairesine gönderilmiştir--------Sayılı 19/01/2022 tarihli karar ile "hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; davacı ön protokol kapsamında verilen hizmet, eğitim gibi konularda hiçbir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporu denetime elverişli olmadığı gibi, tarafların istem ve savunmalarını da karşılayacak nitelikte incelemeyi de içermemektedir. Bu durumda mahkemece dava konusu uyuşmazlığa ilişkin alanda uzman kişilerden oluşan yeni bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların tüm istem ve savunmalarını karşılayan rapor alınarak neticesine göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile mahkememiz kararının KALDIRILMASINA karar verilmiştir. İstinaf kararı üzerine dosya mahkememizin --------- Esasına kaydedilerek yeniden yargılama yapılmak üzere duruşma günü belirlenmiştir.Dosya eğitim ekonomisi alanında uzman bilirkişi, işletme mühendisi ve borçlar hukuku alanında nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek --------- sözleşmesi ve ön protokol, bilirkişi raporları değerlendirilerek tarafların iddia ve savunmaları kapsamında uyuşmazlık konularına ilişkin bilirkişi rapor tanzim ettirilmiştir.Bilirkişilerden Eğitim Ekonomisi Alanında Uzman bilirkişi ile İşletme Mühendisi bilirkişi ortak raporunda; A. Yapılan 35.000 TRL -------- Bedeli olarak kabul ediliyor ve ödemesi gerektiği kanaati hasıl olacak ise; 1. ... bu ödemeye dair KDVK 1/f maddesine göre 5.250 TRL KDV borcu kaldığı, a. 6 Nisan 2018 tarihli 2.950 TRL faturanın esas muhatabı ... olmakla birlikte Sayın Mahkemeniz ilgili sözleşmelerin tarafı olarak bu adi ortaklığa da işaret ediyor ise; -------- sözleşmesi 4.2 maddesi kapsamında ayrıca bir kullanım bedeli alınmayacağı kayda alındığından 6 Nisan 2018 tarihli 2.050 TRL “Lisans Kullanım Bedeli” olarak düzenlenen faturanın imzalı ön protokolde var olmayan bir mali yükümlülük; imzasız -------- sözleşmesinde ise böyle bir katılım bedeli alınmayacağına dair hüküm nedeniyle böyle bir borcun doğmayacağı kanaatinde olduğumuzu, Öte yandan materyal temini amacıyla ... & --------- tarafından talep edilen malzemelere ait eksik malzemeden ötürü sevk ve teslimatı yapılan toplam materyal bedelinin 41.045,83 TRL olduğu, (43.930,93 TRL den eksik kalan tutar düşüldüğünde), ... & --------tarafında sadece 20.000 TRL ödeme yapıldığından bu adi ortaklığın davalıya kalan borcunun da 21.045,83 TRL olduğu, bunun dışında iddia edilen diğer tüm ekipman, eğitim materyali, know how için 'ne ön protokol ne de --------- sözleşmesinin bir mali yükümlülük içermediğinden bundan bahisle bir talepte bulunulamayacağı, 4. Ancak eğitmenlere ait yükümlülük getiren imza altına alınmamış -------- sözleşmesine dair bir delil bulunmadığı, B. Ancak her ne kadar Ön Protokolden 15 gün sonra “------- Avans Bedeli” açıklaması ile 35.000 TRL ödeme yapılsa dahi Ön Protokolün hangi şartı gereğince bunun yapıldığının ayrıca tespitine dair ön protokolde bahsi geçen Ek protokol metni dosyada mübrez olmadığından, birlikte imza altına alınmış Ön Protokolün önermesi dahilinde 120 günlük deneme süresi de dolmadığından yazılı Ön protokol metnine dayanarak -------- ilişkisinin kurulmadığı, ayrıca sözleşmenin ilgili maddesine dayanarak sözleşmeden dönmenin maddi tazminata yönelik bir hükmü de yer almadığından davalı tarafça alacak hakkının doğduğuna ve davacının böyle bir avans bedeli ödemesi gereğine dair bir kanaat oluşmadığı konusundaki görüş takdir edilecek olursa; 5. ... avans ödemesinin iadesi ve davacının alacak kaydını talep edebileceği, ayrıca bir hizmet satışı da doğmadığından KDV borcunun da doğmadığı, 6 Nisan 2018 tarihli 2.950 TRL faturanın esas muhatabı ... olmakla birlikte Sayın Mahkemeniz ilgili sözleşmelerin tarafı olarak bu adi ortaklığa da işaret ediyor ise; --------- sözleşmesi 4.2 maddesi kapsamında ayrıca bir kullanım bedeli alınmayacağı kayda alındığından 6 Nisan 2018 tarihli 2.950 TRL “Lisans Kullanım Bedeli” olarak düzenlenen faturanın imzalı ön protokolde var olmayan bir mali yükümlülük; imzasız --------- sözleşmesinde ise böyle bir katılım bedeli alınmayacağına dair hüküm nedeniyle böyle bir borcun doğmayacağı kanaatinde olduğumuzu, a. ANCAK --------- sözleşmesi imzalanmadığı 120 günlük sürece dair böyle bir mali yükümlülük var ise (ön protokol hiçbir bedel içermediği ve ayrıca bir delil bulunmadığından kati görüş bildirilmekten imtina edilmektedir) böyle bir borcun kabul edilebileceği, Öte yandan materyal temini amacıyla ... & ------- tarafından talep edilen malzemelere ait eksik malzemeden ötürü sevk ve teslimatı yapılan toplam materyal bedelinin 41.045,83 TRL olduğu, (43.930,93 TRL den eksik kalan tutar düşüldüğünde), ... & ---------- tarafında sadece 20.000 TRL ödeme yapıldığından bu adi ortaklığın davalıya kalan borcunun da 21.045,83 TRL olduğu, Bunun dışında iddia edilen diğer tüm ekipman, eğitim materyali, know how için 'ne ön protokol ne de --------- sözleşmesinin bir mali yükümlülük içermediğinden bundan bahisle bir talepte bulunulamayacağı, ancak eğitmenlere ait yükümlülüğün taraflarca imza altına alınmamış ---------- sözleşmesinde olsa dahi dosyada buna dair bir alacak talebinin ve delilin bulunmadığı, keza marka isim kullanım haklarına dair davalı tarafın tutarı belli bir alacak talebinden bahsedilebilmesi için bunun hangi sözleşmeye dayanak olduğunun açıkça belirtilmesi gerektiği, dava dosyasına giren faturalardan kaynaklı alacakların ve bunlara ilişkin ödemelerin ise sadece bu kapsamda analiz ve değerlemeye alabildiğimizi, davalı yanca iddia edilen marka/isim hakkı konularının haksız rekabet sayılıp sayılamayacağına dair ilgili mahkemece bir görevlendirme olmadığı gibi, kanaat oluşmasına ilişkin dosyada ön protokol metni ile anlamlı bir sonuç almamıza elverişli yeterli somut delil teşkil eden bir evrak olmadığından bu konuda bir kanaatte bulunulamayacağı görüş ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Borçlar hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişi raporunda; Taraflar arasında asıl -------- sözleşmesi imzalanmış olmamakla birlikte; dava konusu olayda, tarafların her ikisine de ileride asıl -------- sözleşmesini yapma zorunluluğu altına sokan, iki taraflı karşılıklı akit yapma vaadi bulunmaktadır. Taraflar arasında düzenlenmiş bulunan önsözleşme, tarafların her ikisinin, ileride başka bir sözleşme ile asıl — sözleşmeyi yapma zorunluluğu yükleyen sözleşmedir. Taraflardan davacı, ön sözleşme yapma vaadini yerine getirmemesi halinde, taraflardan Huzurdaki davalının beklentileri boşa çıkmış ve eğitim ve malzeme VS. yükümlerini ifa ettiği halde, Huzurdaki davacının asıl --------- sözleşmesinin yapılmayacağının ihtaren bildirilmesi üzerine, aslında Huzurdaki davalının meşru ve mutasavver beklentileri boşa çıktığı için, dava edilebilir. Bir talep hakkı doğmuştur. Ancak dava Huzurdaki davacı konumundaki ... tarafından açılmı, davalı ve beklentileri boşa çıkan Huzurdaki davalı--------- dava açmamıştır. Önsözleşme de e niteliğindedir. Yukarıda arz ettiğim üzere, TBK'nun sözleşmelere ilişkin, m.27, m.30, m.112 ve m.136 hükümleri, önsözleşmelere de uygulanır. Huzurdaki davalının, asıl -------- sözleşmesi yapılmış gibi, --------- sözleşmesinin kendisine yükleyeceği her türlü yükümlülüğü ifa etmiş olduğu, malzeme gönderdiği, eğitim verdiği marka kullandırdığı ve halen davacının davalının unsurların, markasını kullanmaya devam ettiği, fotoğraflarla sabit olduğundan, davalının, asıl sözleşme varmış gibi, her türlü alacak hakkını, giriş ve periodik ödemeleri vs diğer hakları kazandığı anlaşılmaktadır. Sayın Başkanlığın, 15/ 12/2020 tarihli kararının 4. Sayfasında ayrıntılı hesaba aynen katıldığımı arz ederek, kanaatimce, davalının, davacının talep ettiği, 13.954, 17 TL farkın dayanaklarını açıklığa kavuşturması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.Bilirkişinin ayrık rapor sunduğu görülmekle ve sunulan raporlar hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmadığından dosyanın itiraz ve beyanlar dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyeti Ek raporunda; Kök raporumu aynen tekrarlıyorum. Davacının itirazları Hukuki kanaatimi değiştirmemiştir. Taraflar arasında asıl --------- sözleşmesi imzalanmış olmamakla birlikte; dava konusu olayda tarafların her ikisine de ileride asıl -------- sözleşmesini yapma zorunluluğu altına sokan iki taraflı karşılıklı akit yapma vaadi bulunmaktadır. Taraflar arasında düzenlenmiş bulunan önsözleşme, tarafların her ikisinin, ileride başka bir sözleşme ile asıl sözleşmeyi yapma zorunluluğu yükleyen sözleşmedir. Taraflardan davacı, önsözleşme yapma vaadini yerine getirmemesi halinde, taraflardan huzurdaki davalının beklentileri boşa çıkmış ve eğitim ve malzeme vs. yükümlerini ifa ettiği halde, huzurdaki davacının asıl --------- sözleşmesinin yapılmayacağının ihtaren bildirilmesin üzerine açılmış, davalı ve beklentileri boşa çıkan huzurdaki davalı -------- dava açmamıştır. Önsözleşme de bir sözleşme niteliğindedir. Yukarıda arz ettiğim üzere, TBK'nun sözleşmelere ilişkin, m. 27, m. 30, m. 112 ve m. 136 hükümleri, önsözleşmelere de uygulanır. Huzurdaki davalının, asıl-------- sözleşmesi yapılmış gibi, -------- sözleşmesinin kendisine yükleyeceği her türlü yükümlülüğü ifa etmiş olduğu, malzeme gönderdiği, eğitim verdiği marka kullandırdığı ve halen davacının davalının unsurlarını, markasını kullanmaya devam ettiği fotoğraflarla sabit olduğundan, davalının, asıl sözleşme varmış gibi her türlü alacak hakkını, giriş ve periodik ödemeleri vs diğer hakları kazandığının anlaşıldığı sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.Somut olayda, davacı tarafından ön protokolden 15 gün süre -------- ön avans bedeli açıklaması ile 35.000 TL., malzeme temin bedeli olarak 20.000 TL ödeme yapıldığı, ön sözleşmede-------- bedeline ilişkin mali yükümlülükten, davalının verecek olduğu hizmet kapsamından, taahhüt altına alınan hizmetin kapsamının ücretlendirme şeklinden, hangi malzemelerin temini konusunda anlaşıldığından, bu malzemelerin ne zaman temin edileceğinin ve bu temine ilişkin nasıl bir ücretlendirme yapılacağının, hangi hakların kullanım izninin hangi şartlarla verilmiş olduğunun belirtilmediği, lisans kullanım bedeline ilişkin mali yükümlülüğün ön sözleşmede tespit edilemediği, imzasız -------- sözleşmesinde de katılım bedeli alınmayacağına dair hüküm bulunduğu, her ne kadar ön sözleşmede ek protokolden bahsedilmiş olsa da ek protokolün dosyada mübrez olmadığı, taraflar arasında franchise sözleşmesi imzalanmadığı, davalının ön sözleşme gereği tüm hizmet ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini ispat edemediği ve davacının ödediği bedelin iadesini talep edebileceği, ön protokol metnine dayanarak -------- sözleşmesinin kurulmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
13.954,17 TL'nin 27/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davacı tarafça yapılmış, 35,90 TL başvurma harcı, 238,31 TL peşin harç olmak üzere toplam 274,21 TL harç gideri ile tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 8.565,00 TL masraf olmak üzere toplam 8.839,21 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı tarafça yapılmış yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 13.954,17 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Alınması gereken 953,21 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 238,31 TL harcın mahsubu ile bakiye 714,90 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/02/2024