İSTANBUL ANADOLU 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/492 Esas
KARAR NO:2024/273
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 23/06/2022
KARAR TARİHİ: 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --- plakalı aracın ---- başlangıç - --- bitiş tarihli ve ----- poliçesi ile müvekkili sigorta şirketi tarafından poliçelendiğini,--------- plakalı sigortalı aracın dava dışı ------ sevk ve idaresinde iken, önündeki kamyonun çok yavaş ilerlemesi sebebi ile aynaları kontrol ederek ve sola sinyal vererek sol şeride geçtiği; aynı güzergahta, aynı şeritte ve arka tarafta bulunan davalının maliki olduğu ------ plakalı aracın ise süratli bir şekilde gelerek aracın ön kısımlarıyla ------aracın arka kısımlarına çarptığı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza sonucunda yapılan ilk tespitlerde müvekkili şirkette sigortalı olan---- plakalı aracın %100 kusurlu olduğunun belirlendiğini ve ---- plakalı araçta meydana gelen hasarlar sebebiyle ------- kapsamında; 4.883,13-TL tutarındaki onarım bedelinin anlaşmalı servise; 8.871,32-TL tutarındaki parça tedarik ücretinin de tedarikçi firmalara ödenmiş olduğunu ve tazminat ödemelerinin ardından yapılan kontrolde ----- tramer kaydı ile kusurun değiştiğini, --- kusursuz olduğu ve------plakalı aracın yüzde yüz (%100) kusurlu olduğunun ortaya çıktığını, müvekkil şirketçe yapılmış olan ödemelerin iadesine ilişkin olarak ----- plakalı aracın maliki / işleteni olan ------ tarihinde yazı gönderildiğini, davalı tarafından herhangi bir dönüşte bulunulmadığını, yapılan ödemenin -----dışında kaldığını, yapılan ödeme sonucunda davalı tarafın haklı bir sebep olmaksızın sebepsiz şekilde zenginleştiğini, davalının------ sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine rağmen ödeme yapmayarak takibe itiraz etmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, itirazlarının iptali ile takibin devamına, itirazın kötü niyetli ve haksız olması nedeni ile davalı hakkında alacağın %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin söz konusu aracı-------3.şahıs konumundaki ------uzun süreli kiraya verdiğini, kaza yapan aracın ------- olduğunu, KTK 3.ve 85. Maddeler uyarınca işleten kiracı olduğundan, müvekkil şirket açısından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, işbu dava konusu kaza sonrasında müvekkili şirketin ------ plakalı aracın sigorta şirketi olan davacıya hasarın giderilmesi için müracaat ettiğini, davacı sigorta şirketinin kendilerince sigortalı ------ plakalı aracın sigortasından müvekkilin zararını karşıladığını, kazanın oluşumunda ---- plakalı aracın kusurlu olup; müvekkile ait aracın kusuru bulunmadığını, ------ plaka sayılı aracın sürücüsünün 2918 sayılı KTK 56/1a maddesini ihlal etmesi sebebiyle kazanın meydana geldiğini, sigortacının basiretli tacir gibi davranmadığını, kusur oranlarının tramer kaydında değiştiğini bildiğini, oran kesinleşene kadar sigortalısını bekletmesi gerektiğini, olumsuz bu durumda müvekkilin aracı daha uygun fiyata onartabileceğini, hatta kiracısından talep edebileceğini, davanın sigortacı davacının kendi hatası sebebiyle ikame edilmiş olduğunu , dolayısı ile icra inkar tazminatı talep edemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve NeticeDava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.---- tarihinde davacının sigortacısı olduğu ---- plakalı araç ile davalının işleteni olduğu --- plakalı aracın karıştığı kazada, ilk tespitlere göre ---- aracın %100 kusurlu olduğundan bahisle sigorta şirketi, poliçe kapsamında 4883,13 TL onarım bedeli ve 8871,32 TL parça tedarik ücreti ödemiş; ancak daha sonraki tespitlerde ---- plakalı aracın değil, ---- plakalı aracın %100 kusurlu olduğu iddia edilerek sebepsiz yapılan ödemelerin iadesi için takip başlatılıyor, davalının itirazı üzerine duran takibi devamı bakımından itirazın iptali davası açılmıştır.İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir ---- Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.-------dosyası dosyamız arasına alınmış, dosyanın tetkikinde; davacı tarafından davalı aleyhine, toplam 13.754,45.-TL rücu alacak alacağı ve 406,98.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 14.161,43.-TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %9 faiziyle birlikte tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 04/04//2022 tarihinde e tebligat yolu ile tebliğe gönderildiği, 05/04/2022 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinin davacı yana tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.Mahkememizce ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık, 4883,13.-TL onarım bedeli ve 8.871,32.-TL parça tedarik ücretinin tahsiline ilişkin başlatılan takibe itiraz üzerine duran takibin devamı amacı ile açılan itirazın iptali davasında itirazın haklı olup olmadığı, tarafların kusur durumları, ve yapılan ücretlerin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı şeklinde olduğu belirlenmiş, aynı celsede tahkikat aşamasına geçilerek Dosyanın kusur belirlemesi ve yapılan masrafların (yapıldığı dönemdeki ) piyasa rayiçlerine göre makul olup olmadığı, davacı sigorta şirketi ile sigortalanan aracın kusursuz ya da kısmen kusurlu bulunması halinde talep edebileceği tazminatın miktarının belirlenmesi hususlarında rapor temin edilmek üzere bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Temin edilen 08/03/2023 tarihli teknik raporda, özetle; "Davaya konu kaza sebebiyle daha önce %100 kusur verdiği ----- plaka sayılı aracın trafik sigortacısı davacı , ödemiş bulunduğu hasar onarım tutarını, Tramer kayıtlarında %100 kusurun ------ plakalı araca tevdi edilmesi üzerine davalı'dan geri istemektedir. Davacı 07/09/2021 tarihinde tramere kaza le alakalı kusur kanaatini bildirmiş, komisyon , 10.09.2021 tarihinde %100 kusurun ---- plakalı araca ait olduğunu bildirmiştir. TTK ve TBK gereği asıl olan gerçek zararın tazmini olup gerçek zarar TBK uyarınca kişinin (kurumun) malvarlığında ortaya çıkan azalmadır. Somut olayda meydana gelen trafik kazası sonucunda hasar gören ve onarılan aracın onarım gideri, başvuru sahibi açısından gerçek zarardır . Yani Davacı sigortacının ödemiş olduğu işçilik bedeli ve onarım için gerekli olan parçaların tedarik ücretidir. İşbu raporla yapılan hesaplama neticesinde onarımın fiyatının piyasa şartlarında makul olduğu , işlemlerin eksiksiz olduğu , fazladan parça değişimi ve işçilik gideri oluşmadığı , dosyadaki belgelerden anlaşıldığı üzere davaya konu toplam 13.754,45 TL tutarın bu doğrultuda makul olduğu görülmüştür.Dava konusu kazaya, -----plaka sayılı aracın sürücüsü ------- 2918 sayılı KTK Madde 46/b maddesini ihlalen kazaya TALİ olarak % 25 kusuru ile sebebiyet verdiği, ---- plaka sayılı aracın sürücüsü --------2918 sayılı KTK Madde 52 / b Madde 52 / c Madde 84 / d) maddelerini ihlalen kazaya ASLİ olarak %75 kusuru ile sebebiyet verdiği tespit edilmiştir. Davacının, sigortalısının %25 kusuru düşüldükten sonra kalan 10.315,84 TL onarım masrafını davalıdan fatura karşılığı tazmin edebileceği" belirlemelerine yer verilmiş, rapor taraf vekillerine tebliğe gönderilmiş ve taraf vekillerinden davalı vekili 11/03/2023 tarihli dilekçesi ile "...bilirkişi tarafından tarafımıza yükletilen yüzde 75 kusur oranı çok yüksektir. Ve kabulü mümkün değildir. ...kusur oranlarının belirlenebilmesi için dosyanın ----sevk edilmesi ve trafik ihtisas dairesine gönderilmesi.." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı vekili 21/03/2023 tarihli dilekçesi ile; "... kusur oranının değiştiğine ve----- plakalı aracın %100 kusurlu olarak tespit edildiğine ilişkin tramer kaydı dosyada mevcut olmakla beraber bilirkişi tarafından tespit edilen ---- plakalı aracın %75 kusur oranına itiraz ederiz.------dava dışı ----- plaka sayılı araç sürücüsüne atfedilen %25 kusura itiraz ederiz. Davalının işleten sıfatına haiz olduğu ---- plakalı aracın %100 kusurlu olduğunun kabulünü talep ederiz. --------plakalı aracın geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olduğundan poliçeden doğan sorumluluğunun devam ettiğini, ----- plakalı aracın aracı uzun süreli kiraya verdiğini sigorta şirketine bildirme yükümlülüğü bulunmakta olup, iş bu yükümlülük yerine getirilmediğinden, ----- olay tarihinde söz konusu sigorta poliçesinden doğan sorumluluğu devam etmektedir. ----kararları da bu iddialarımızı doğrulamaktadır, ------------- sunmuş olduğu bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde dile getirilen iddiaların tarafımızca kabul edilmesi mümkün değildir. Açıkladığımız nedenlerle davalı ------- ödemiş olduğumuz hasar tazminatından sorumluluğunun bulunduğunun kabulü ve davamızın kabul edilmesine karar verilmesini talep ederiz, ----dosyadaki kusur oranlarının ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmak üzere ek rapor alınmasını... talep ederiz." beyanında bulunmuştur. Mahkememiz 06/07/2023 tarihli duruşma ara kararı ile tarafların kusur tespitine dair itirazlarının kabulüne karar verilerek dosyanın trafikçi bilirkişiye tevdi ile, 27/07/2021 tarihli trafik kazasında tarafların kusur durumlarının tespiti hususunda rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, temin edilen 27/07/2023 tarihli raporda özetle; -----Araç Sürücüsü -------kusurları değerlendirildiğinde; ----plakalı aracının sürücüsü----- yönünden------ istikametine karayollarında Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek girmeksizin seyretmesi gerekirken, ---anlaşılacağı üzere, ------- bu hususa riayet etme araçların güvenli geçişini beklemeden sola manevra yapmadan trafik durumunu dikkate alarak, bulunduğu sağ şeridinden taşmadan istikametine düz seyirle ilerlerken kaza noktası yolun trafik hava, trafik ve yol durumunu dikkate alarak, bulunduğu sağ şeritte şeridinden diğer araçların şeridine girmeden seyretmesi gerekirken dikkat ve özen yükümlülüğünü” yerine getirmeyerek, sola doğru yöneldiğinde sol şeride geçerek aracının arka kısmına, sol tarafında kendi şeridinde düz seyirle ilerleyen ---- plakalı aracının ön kısmını çarpmak sureti ile objektif olarak öngörülebilir ve önlenebilir zararlı sonucu önleyemediği anlaşılmış olup, -------- plakalı aracın sürücüsü bu davranışıyla,2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 46/b ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğinin Madde 94/a,b,c, bendinde açıklanan; “Karayollarında trafik sağdan akar.Aksine bir hüküm veya işaret bulunmadıkça karayollarında;
A) Araç sürücüleri;
a) Araçlarını durumun elverdiği oranda gidiş yönüne göre yolun en sağından, yol çok şeritli ise trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek,
b) Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek,
c) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, zorundadırlar. Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı: Madde 84- Araç sürücüleri trafik kazalarında;
f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,------Plakalı Araç Sürücüsü -----, Kusurları Değerlendirildiğinde---- sevk ve idaresindeki------ plakalı aracı ile yerleşim yeri dışı, görüşün açık olduğu, pelitköy civarı,----- takiben---- istikametine kaza noktası yere, hızlı girerek, hıza bağlı olarak------içinde; (Sürücülerin kara yollarında seyir ederken, bir tehlikeyi gördüğü andan itibaren, gazdan ayağını çekerek frene götürdüğü sürede geçen zamandır.) yol ve trafik durumunu dikkate alarak, dikkatli ve tedbirli, hızını azaltarak seyir etmesi gerekirken, hızını azaltmadan mevcut hızıyla seyir ederek, aracını durduramadığı dikkate alındığında, otomobilinin ön kısmını sola manevra ile doğrultu değiştiren -----plakalı aracının arka kısmına çarpması dikkate alındığında; otomobilin süratini; teknik özelliğine, görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı ve azaltmadığından, hızlı ve dikkatsiz şekilde seyir ederek, objektif olarak önlenebilir kazayı önleyememesi nedeniyle sorumluluğunun, kalkması / azaltılması kanaatine varılamadığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ve Yönetmeliğinde belirtilen kural ve kaidelere uymadığından;----- plakalı aracın sürücüsü bu davranışıyla, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 52/b ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğinin Madde 101/b bendinde açıklanan; “Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak. Kurallarını ihlal ettiği, Sürücü ---- meydana gelen kazada trafik kazasının oluşumunda (%75)ASLİ DERECEDE KUSURLU, olduğu, Sürücü ---- meydana gelen kazada trafik kazasının oluşumunda(%25) TALİ KUSURLU, olduğu," belirlemelerine yer verilmiştir. Temin edilen kusur raporuna karşı davacı vekili beyanı ile alınan raporlar arasında çelişki bulunduğunu hem trafik hem sigorta bilirkişisi olarak rapor alınmasını talep etmiştir.12/12/2023 tarihli duruşma ara kararı ile dosya ---- gönderilmiş ve --------- düzenlenn 29/01/2024 tarihli raporunda özetle; "A) Sürücü ------- sevk ve idaresindeki kamyonet ile kontrollü ve dikkatli bir şekilde seyretmesi, şerit değiştirmeden önce araçların seyir durumlarını yeteri kadar kontrol etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek sol gerisinden gelen sürücü----idaresindeki otomobili dikkate almadan sağ şeritten sol şeride şerit değiştirme manevrası yaparak sol gerisinden gelen sürücü ------ idaresindeki otomobilin seyir yolunu kapattığı olayda kusurludur.
B) Sürücü ----- sevk ve idaresindeki otomobil ile kontrollü ve dikkatli bir şekilde seyretmesi, seyir yoluna doğru şerit değiştirme manevrası yapan sürücü ----- idaresindeki kamyonete karşı zamanında etkili fren ve direksiyon tedbiri alması gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek seyir yoluna doğru şerit değiştirme manevrası yapan sürücü ----- idaresindeki kamyonete çarptığı olayda kusurludur.
A) Sürücü ------ %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu,
B) Sürücü ------- %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." belirlemelerine yer verilmiştir. Tüm dosya kapsamı gz önünde bulundurulduğunda;Davacı sigorta şirketi, hasar onarım bedeli ise 13754,45 TL olarak belirlenmiş; bu tutarın tamamını ödedikten sonra, kusurlu yanın kendi sigortalıları değil karşı yan olduğunu iddia ederek ödediklerini geri istiyor.Trafikçi bilirkişi sürücü -----%75, sürücü ----ise %25 kusurlu olduğunu tespit etmiştir.Dolayısıyla ödeme zamanında makul olan 13754,45 TL’nin tamamını ödeyen sigorta şirketi, karşı yanın %25 kusurunun tespiti nedeniyle anılı tutarın %25 ini sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda talep edebilir.Davacı sigorta şirketi, tutarı karşı araç malikinden talep ettiğine dair dilekçe sunmuş ancak tebliğ edildiğine dair herhangi bir kayıt sunmamıştır; bu nedenle davacının davalıyı takip öncesi temerrüde düşürmediği kabul edilmiş ve faiz talebi bakımından takip tarihi esas alınmıştır.Fazla ödeme yapılması halinde, iade derhal talep edilebileceğinden (BK 74), zamanaşımının fazla ödeme (= muacceliyet) tarihinden başlatılması, borçlar hukuku ilkelerine de (BK 128) uygun düşer. Kural olarak zamanaşımının işlemeye başlaması için alacaklının, alacağının muaccel olduğunu hatta alacağı bulunduğunu dahi bilmesi gerekli değildir (krş. BK 60, 66). Bu nedenle fazla prim ödediğini bilmeyen sigorta ettirenin, sonradan açacağı bir davada zamanaşımı iddiasıyla karşılaşması söz konusu olabilir---------Sebepsiz zenginleşmede, faizin başlangıç tarihi kural olarak haksız ödemenin yapıldığı tarihtir, ancak basiretli davranma yükümlülüğü altıdaki sigorta şirketi, kendi eksper araştırmasından kaynaklanan hata nedeniyle yaptığı ödemeyi, ödeme tarihlerinden itibaren değil, usulüne uygun bir bildirimden itibaren başlamak şartıyla faiziyle birlikte talep edebilir.Dosyada, takip öncesinde davalıdan talep edildiğine dair kayıt var ise de ilgili dilekçenin hangi tarihte davalıya tebliğ edildiğine dair kayıt bulunmadığından, fazla ödenen tutar bakımından faiz başlangıç tarihinin takip tarihi olduğu kabul edilmiş ve buna göre hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
a.)Davalının,---------- takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile; takibin 3.438,62 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9 yasal faiz işletilmesine,
b.)Alacağın mahiyeti gereği belirlenebilir ve likit olmadığı anlaşıldığından inkar tazminatı talebinin reddine
2.-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 427,60.-TL'nin davacı tarafça dava açılırken yatırılan 171,04.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 256,56.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.-Davacı tarafından yatırılan toplam 171,04.-TL peşin harç ve 80,70.-TL başvurma harcı toplamı 251,74.-TL harcın davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
4.-Davacı tarafından yapılan 3.800,00.-TL bilirkişi ücreti, 196,75.-TL tebligat ve posta gideri, 2.345,00.-TL ATK fatura ücreti ve olmak üzere toplam 6.341,75.-TL yargılama giderinin davada haklı çıktığı %24 haklılık oranına göre 1.522,02-TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5.-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6.-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen kısım için, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 3.438,62.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen kısım için, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 10.722,81.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8.-Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.560,00 TL'nin 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi uyarınca, haklılık oranına göre 374,40.-TL sinin davalıdan, 1.185,60.-TL sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9.-Kararın kesinleşmesi halinde artan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 25/04/2024