İSTANBUL ANADOLU 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/347 Esas
KARAR NO: 2024/102
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/05/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının ve mahkememiz dosyası ile birleşen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

ASIL DAVADA;
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin endüstriyel ve tıbbi gaz tedarikinde faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, davalı şirket ile 01.01.2019 tarihli sözleşme kurulduğunu ve bu sözleşme ile davalı şirketin, sözleşmeye konu gazların münhasıran müvekkili şirketten temin edeceği hususunda mutabakata varıldığını, bu sözleşmede ürün tedarikinin münhasır bir kişiden yapılacağı, aksi taktirde cezai şart ödeneceğinin kabul edildiğini, durum böyle iken davalı şirketin, sözleşmede taahhüt ettiği ürünleri başka bir gaz tedariklisinden temin ettiğinin tespit edilmesi üzerine sözleşmenin müvekkilince -------- yevmiye sayılı ihtarnameyle feshedildiğini, davalının 01.01.2019 tarihinden aylık minimum 15 ton -------- gazını almayı taahhüt ettiğini ve müvekkilinin 5 yıllık sözleşme boyunca 15 ton alım taahhüdü tutarında zararının bulunduğunu, cezai şart hesaplamasında 3 aylık alım ortalamasında sözleşme bölümünün A/1m'de belirlenen aylık asgari 15 ton alım miktarı üzerinden 45 ton ve ton başı 605 USD cari fiyat ile 27.225 USD cezai şart ödenmesinin aşikar olduğunu, Sözleşme uyarınca tarafların, müvekkili şirkete ait bulunan sıva gaz ve donanımları için davalının aylık 100 USD + KDV yapılması hususunda karara varıldığını, bundan dolaylı müvekkili şirketin 5 yıllık sözleşme süresi boyunca aylık 100 USD + KDV zararının bulunduğunu, Müvekkili şirketin uğradığı diğer bir zarar kaleminin ese; sözleşme uyarınca mahrum kaldığı onarım, servis ve donanım kullanım giderine mukabil öngörülen ve sözleşme süresince uygulanacak olan aylık 330 USD + KDV kira bedeli olduğunu,Sözleşmeye dayanan, taahhüt edilen asgari alım ve cezai şart tutarlarının tahsili için --------- esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçilmiş isede; itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline ve % 20 inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin 01.01.2019 tarihinde imzalanmış olmasına rağmen davacı şirket tarafından edimlerin yerine getirilmediğini, ------- gazının depolanması için gerekli olan gaz tankı ve donanımın, sözleşmeye uygun olarak tesis edilmediğini, gerekli tesisat ve bağlantılar yapılmadığını, davacının edimini yerine getirmemesi sebebiyle de sözleşmenin yürürlüğe girmediğini, sözleşmenin ifasına da henüz başlanmadığını , iki tarafa yükümlülük getiren ------- Sözleşmesinin ifasına, davacının edimini yerine getirmemesi, başka ifadeyle temerrüdü ve ağır kusuru sebebiyle başlanmadığından, sözleşmenin hukuken davacı tarafından feshinin mümkün olmadığı gibi haklı fesih olarak değerlendirilmesinin de mümkün olmadığın,ı kaldı ki sözleşme 3 yıllık olup, iddia edildiği gibi 5 yıllık olmadığını belirterek davanın reddini ve % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA,
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01.06.2018 tarihli ---------- Sözleşmesi ve 01.01.2019 tarihli Sıvı Gaz TAnkı Tesis, -------- Sözleşmesi düzenlendiğini, davalının, sözleşmeye konu gazları münhasıran müvekkili şirketten temin edeceğini, aksi taktirde cezai şart uygulanacağını alım taahhüdünün ihlali halinde ise müvekkili şirketin sözleşmeyi feshetme hakkı bulunduğunu ve bu durumda davalının 10.000 Euro tutarında ceza şart ödeyeceği hususunda mutabakata varıldığını, durum böyle iken davalının Ağustos 2019 itibariyle taahhüt edilen gazları başka bir gaz tedarikçisinden temin ettiğinin tespit edildiğini ve bu sebeple müvekkili tarafından sözleşmenin -------- yevmiye sayılı ihtarnamesiyle feshedildiğini, halbuki müvekkilinin, davalının sözleşmeye bağlı kalacağı düşüncesiyle 23.01.2019 tarihli sipariş ile müvekkili şirketin bir kısım teknik cihazların 42.054,26 Euro bedelle temin edildiğini, müvekkilinin bu mağduriyetinin giderilmesi amacıyla --------Noterliğinden ---------yevmiye sayılı ihtarname keşide edilmiş isede sonuçsuz kaldığını, alacağın tahsili amacıyla------- esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçilmiş ise de itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline ve % 20 inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin feshinin haksız olduğunu, zira davacının sözleşme konusu gazın müvekkili şirketin, hangi üçüncü şahıs şirketlerden temin edildiği hususunu somut olarak ortaya koymadığını, kaldı ki davacının sözleşmede yer alan edimleri yerine getirmediğini, sözleşme gereğince davacının her ay müvekkiline satacağı asgari 15 ton sıva gazın depolanması için gerekli tank ve donanımları tesis etmek ve kullanıma hazır hale getirmekle yükümlü olduğunu, ancak davacının sözleşmenin imzalandığı 01.01.2019 tarihi itibariyle davacının bu edimini yerine getirmemesi sebebiyle sözleşmenin haklı gerekçeyle davacı tarafından feshedilmesinin kabul edilemeyeceğini ve sözleşme haklı nedenle feshinin geçerli olmayacağını, davacının üçüncü firmadan temin ederek bedelini müvekkilinden talep ettiği ürün bedelini de müvekkilinden talep edemeyeceğini , talep edilen zararın müvekkili ile imzalanan sözleşmeyle ilgili olduğunu kabul etmenin mümkün olmadığını, zira davacının bir çok şirkete de gaz temin ettiğini belirterek davanın reddine ve % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE; Asıl dava; davalının 01.06.2018 tarihli sözleşmedeki tüplü gazı ve 01.01.2019 tarihli sözleşmedeki --------- gazını, davacı şirketten temin etmemesi, başka bir firmadan tedarik etmesi sebebiyle sözleşmenin haklı feshine dayanılarak uğranılan 548.350 USD'lik maddi zararın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, Birleşen dava; aynı sebeple haklı olarak feshedilen sözleşmeden dolayı 10.000 Euro cezai şart ve 42.054,26 Euro harcama ( yatırım) bedeli olmak üzere toplam 52.054,26 Euro alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Asıl davada; --------- esas sayılı icra dosyası ile 548.350,00 USD alacağın tahsili için ilamsız icra takibine başladığı, davalının süresinde itiraz ettiği ve davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.Birleşen davada;---------- esas sayılı icra dosyası ile 52.054,26 Euro alacağın tahsili için ilamsız icra takibine başladığı, davalının süresinde itiraz ettiği ve davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır. Düzenlenen bilirkişi raporu, ek raporları gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu ve ek raporları, tarafların iddia ve savunmaları, takip dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde;Taraflar arasında 01.06.2018 tarihli ve 2 yıl süreli “--------- Sözleşmesi” düzenlenmiştir. Sözleşmenin konusu; ----------, davalı şirkete tüplü endüstriyel, tıbbi ve özel gazları, temin etmesi”hususunu öngörmüştür.Taraflar arasında 01.01.2019 tarihli ve 3 yıl süreli, “-------- Sözleşmesi” düzenlenmiştir. 3 yıllık sürenin bitim tarihinden en az 12 ay önce tarafların herhangi biri tarafından yazılı olarak fesih ihbarında bulunmadıkça 2 yıl süre ile sözleşmenin uzamış sayılacağı, işbu sözleşme süresinin her hâlükârda 01.01.2024 tarihinde sona ereceği kararlaştırılmıştır.Sözleşmenin konusu; davacı şirketin 01.01.2019 tarihi itibariyle aylık maksimum 30 ton ---------- gazını davalı şirkete satmayı, davalı şirketin de 01.01.2019 itibariyle aylık minimum 15 ton --------gazını davacı şirketten satın almayı, öngörmüştür.Davacı şirket, --------- Noterliğinden, davalı şirkete --------- yevmiye sayılı fesih ve tazminat istemli ihtarname keşide etmiştir. İhtarnamede; muhatap şirketin 01.06.2018 ve 01.01.2019 tarihli sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği, Ağustos 2019 ayından itibaren başka bir gaz tedarikçisi ile çalışıldığı ve buradan ürün tedarik edildiği, bu nedenle 01.06.2018 tarihli ---------- sözleşmesinin 13.3 maddesi, 01.01.2019 tarihli Sıvı Gaz Sözleşmesinin Bölüm C 5.2 maddesi uyarınca, sözleşmelerin tek taraflı olarak feshedildiği, bu fesih işleminden doğan 55 aylık 825 ton karşılığı 499.125 USD maddi zararın, 5.500 USD sıvı gaz tankı ve donanım kira bedelinin, 16.500 USD gaz mikserleri ve donanım kira bedelinin ve ayrıca 3 aylık minimum 45 ton karşılığı 27.225 USD cezai şart olmak üzere toplam 548.350.00 USD zararın, 31.10.2019 tarihine kadar ödenmesi gerektiği bildirilmiştir. Davalı ise bu ihtarnameye cevap vermemiştir.Sözleşmenin feshine dayanak gösterilen 01.06.2018 tarihli --------- Sözleşmesinin 13.3 maddesi; “Müşteri, işbu sözleşmede belirtilen gazları kısmen ya da tamamen başka firmadan tedarik etmesi,---------- ait tüpleri--------- ile aynı işi iştigal eden başka bir firma veya şahsa doldurtması halinde, --------- her zaman tek taraflı olarak yazılı bir ihtarda bulunmak koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir” hükmünü haizdir.01.01.2019 tarihli sıvı gaz sözleşmesinin feshine dayanak gösterilen, “Sözleşmenin Feshi” başlıklı C 5.2 maddesi (i) fıkrası ise; sözleşmede belirtilen gazların kiısmen ya da tamamen üçüncü bir kişiden tedarik edilmesi halinde sözleşmenin feshedileceği öngörülmüştür .Her iki tarafın ticari defter incelemesinde; 01.01.2019 tarihli sözleşmeye dayalı sıvı gaz alım-satım konusunda taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı, davacının, bu sözleşmeye dayalı olarak davalı şirkete sözleşme konusu olan -------- gaz satmadığı gibi davalının da sıvı gaz satın almadığı, yanlar arasındaki ticari ilişkinin, 01.06.2018 tarihli tüplü gaz sözleşmesi çerçevesinde, gerçekleşen tüplü gaz alım-satımıyla ilgili olduğu ve bu alım-satımlardan dolayı her iki tarafın, birbirlerine karşı borçlu/alacaklı durumda bulunmadığı tespit edilmiştir.Esasında uyuşmazlık, cari hesap alacağının tahsil isteminden değil, sözleşmenin haklı fesih sebebiyle doğan tazminatın tahsil isteminden kaynaklandığı belirlenmekle; davalının 01.06.2018 tarihli sözleşmedeki tüplü gazı veya 01.01.2019 tarihli sözleşmedeki --------- gazını, gerçekten de dava dışı bir şirketten temin edip etmediği, tarafların 01.01.2019 tarihli sözleşme gereği edimlerini yerine getirip getirmedikleri hususunun tespiti önem kazanmıştır.
Davalının ticari defter kayıtlarının incelenmesinde; davalının, 01.06.2018 tarihli sözleşmedeki münhasır tüplü gaz alım hükmünü ihlal ettiği ve 07.08.2019 tarihinden itibaren tüplü gaz ürünlerini, davadışı ---------- Şirketinden temin ettiği tespit edilmiştir. Davalı şirketin, dava dışı şirketten tüplü gaz alımlarını --------- kodlu satıcılar hesabında izlediği, sözleşmenin fesih tarihi olan 14.10.2019 tarihine kadar da faturaları aldığı görülmüştür. Görüleceği üzere davalı şirketin, sözleşmenin fesih tarihine kadar, davadışı bu şirketten 01.06.2018 tarihli sözleşmeye aykırı olarak tüplü gaz-satım aldığı, ayrı 01.01.2019 tarihli sıvı gaz sözleşmesinin konusunu oluşturan --------- gazının alımı için aynı şirkete gaz tesisat bedeli ödediği, davalı şirketin, davacı ile sözleşmesi devam ederken dava dışı şirketten 01.06.2018 tarihli sözleşmeye aykırı olarak tüplü gaz satın aldığı, 01.01.2019 tarihli sözleşmenin konusunu oluşturan sıvı argon gazını temin etmek için de gaz tesisat ve mikser bedeli ödediği, sözleşme feshinden sonra da bu alış verişine devam ettiği ve total olarak dava dışı şirketten; 2019 yılında, ( 43 adet) fatura karşılığında 403.799,98 TL 2020 yılında, (127 adet) fatura karşılığında 1.163.444,77 TL tutarında ürün satın aldığı tespit edilmiştir.Davalı vekili savunmasında; davacının her ay müvekkiline satacağı asgari 15 ton sıvı gazın depolanması için gerekli tank ve donanımları tesis etmek ve kullanıma hazır hale getirmekle yükümlü olduğunu, ancak davacının sözleşmenin imzalandığı 01.01.2019 tarihi itibariyle davacının bu edimini yerine getirmemesi sebebiyle sözleşmenin haklı gerekçeyle davacı tarafından feshedilmesinin kabul edilemeyeceğini öne sürmüştür. Gerçekten de 01.01.2019 tarihli Sıvı Gaz Sözleşmesinin;“Kapsam” başlıklı 1.1 maddesinde; “----------, müşteriye sağlayacağı sıvygaz için gerekli olan depolama tankı ve donanımını temin eder.”Sıvı Gaz Depolama Tankı” başlıklı 2.1 maddesinde, “Müşterinin sıvı gaz kullanımı dikkate alınarak 10.000 litre kapasiteli -------- tankı ve donanımı kurulacaktır.”“Tank Kullanım Bedeli” başlıklı 2.4 maddesinde; “Kira başlangıç tarihi, --------- tankının müşteri sahasına kullanıma hazır hale getirdiği tarihtir.”
“Tankın İşletmeye Alınması” başlıklı 6.1 maddesinde; “-------- tarafından montajı tamamlanan tankın ve tesisatın ön soğutması ve gerekli kontrolleri yapılarak güvenli bir şekilde çalıştığı belirlendikten sonra doldurulur. İşletmeye alınır ve teslim edilir” hususları öngörülmüştür.Bakıldığında davacının, 01 01.2019 tarihli sözleşme başlangıç tarihinde bu donanımı yerine getirdiğine ve tank-tesisatın çalışır vazıyette davalıya teslim ettiğine ilişkin bir belge dosyaya sunmadığı görülmüştür.Ne var ki 01.01.2019 tarihli sözleşmedeki sıvı gaz satışlarının başlamaması sebebinin, davalının, sözleşmede kararlaştırılan 605 USD/ton satış fiyatının, daha sonradan davalı tarafından fahiş bulunması sebebiyle, sıvı gaz satışını temin eden sistem ve donanımların davalı şirket tarafından kurulmasının istenilmediği, Taraflar arasındaki maillere göre; "davacı şirketten 01.03.2019 tarihinde, davalı şirketten -------- gönderdiği mailde; imzalanan sözleşme gereği Mart ayında tank ve mikser kurulum işinin planlandığını, bu nedenle sahada kurulacak alanların hazırlık ve detayların konuşulması için gelecek hafta randevu " talep edildiği,Davalı şirket -------- ---------- tarafından davacı şirkete gönderilen 22.04.2019 tarihli mailde; firmalarında gaz kullanım miktarının arttığı, tüp yerine tank kullanımının kaçınılmaz olduğu, ancak muhatap firmadan, tank kullanımı için aldıkları gaz fiyatlarının rekabetçi olmadığı, bu nedenle muhatap firmadan satın alma yapmalarının mümkün olmadığının bildirildiği,Davacı şirketten, davalı ------- ---------- gönderilen 13.05.2019 tarihli mailde; telefonda bahsedilen protokol taslağının ekte olduğu, uygun olduğu takdirde 15.05.2019 tarihinde ziyarete gelineceği ve ilgili protokol üzerinde birlikte çalışma yapılabileceğinin bildirildiği,Davalı şirketten --------- 20.05.2019 tarihinde davacı şirkete gönderilen mailde; son yaptıkları görüşmede, şifahi olarak gelinen fiyatların seviyesi ve banka mektubu talebinin maalesef karşılanmasının mümkün olmadığının bildirildiği,Davacı şirketten 10.06.2019 tarihinde davalı ------- gönderilen mailde; taraflar arasında 01.017.2019 tarihli sıvı gaz sözleşmesi imzalandığı, ilgili tarihi takiben -------- şirketi olarak 2 adet mikser yatırımı yapıldığı, yurtdışından muhatap şirketin kullanımına özel olarak gelen 2 adet mikserin, muhatap şirkete rezerve edilen krinonoji tank ve donanımlar ile bedelsiz olarak yapılacak tesisat alt yapısının, müvekkil şirketin tesislerinde hazır olarak beklediği, muhatap şirketten 10.06.2019 tarihli mailinde protokol ve ticari koşulların uygun olmadığı belirtilmiş ise de ortada, tarafları bağlayıcı bir sözleşmenin olduğu, bu nedenle kurulum için müvekkil şirketin, muhatap --------- şirketinden tank ve mikserlerin montajı için haber beklenildiğinin bildirildiği, Bu mail yazışmalarından da izleneceği gibi; davacı şirketin 01.01.2019 tarihli sözleşme başlangıcı itibariyle sıvı gaz satışı için, sözleşmede öngörülen gaz ve mikser tesisini hazır etmediği, davacı şirketin tesisin kurulumu için ilk olarak 01.03.2019 tarihinde davalı şirketle temas ettiği ve Mart'ın ilk haftası için randevu talep edildiği, ancak davalı şirketin; 01.01.2019 tarihli sözleşmede alımı öngörülen -------- gazının fahiş olduğundan bahisle davacı şirketten gaz alamayacaklarını bildirdiği, davacının bundan sonraki çabalarının (yeni bir protokol düzenleme, birlikte üzerinde görüşme yapma ve davacı şirket nezdinde hazır halde tutulan tank ve mikserlerin kurulmasına izin verme çabalarının), davalının reddetmesi sebebiyle neticesiz kaldığı,
Halbuki davalı ile davacı arasında düzenlenen 01.01.2019 tarihli sıvı gaz sözleşmesinin 4.1 maddesinde, gaz satış fiyatı 01.01.2014 tarihine kadar 605 USD/ton üzerinden belirlenmiş olmasına karşın davalı şirketin, daha sonradan belirlenen satış fiyatının fahiş olduğu gerekçesiyle, gaz satın alamayacaklarını bildirerek tank ve mikser donanımlarının kurulması taleplerini reddettiği, bu nedenle davacının, sıvı gaz satışına ilişkin kurulumlarını yapamadığı anlaşılmıştır.Bu durumda davalı şirketin; hem 01.06.2018 tarihli tüplü gaz sözleşmesinin münhasır maddesini ihlal ile dava dışı şirketten tüplü gaz satın alınması suretiyle ve hem de 01.01.2019 tarihli sözleşme kapsamındaki tank ve mikser kurulumuna, gaz fiyatının fahiş olduğundan bahisle izin verilmemesi ve sonrasında da 01.01.2019 tarihli sözleşmenin konusunu oluşturan donanım ve tesisatın bedelini dava dışı şirkete fesih tarihinden önce ödemesi nedeniyle her iki sözleşmeden kaynaklanan borçlarını da ihlal ettiği, dolayısıyla da davacı tarafından sözleşmelerin haklı olarak feshedildiği tespit edilmiştir.Davacının asıl davanın dayanağı --------- esas sayılı takip dosyasında 548.350,00 USD alacağını 01.01.2019 tarihli sözleşmeden kaynaklanan 27.225,00 USD cezai şart, 499.125,00 USD mahrum kalınan kâr, 5.500 USD --------- gaz tankı ve donanımına ilişkin kira bedeli ve 16.500,00 USD gaz mikseri ve gaz donanım kira bedeline dayandırdığı, Davacının kâr mahrumiyeti talebi; davacının, davalının sözleşmedeki aylık minimum--------- gazı satın almaması sebebiyle zarara uğradığını iddia ederek 01.06.2019 tarihi itibariyle 55 aylık süre için 499.125 USD zararının tahsilini talep ettiği, fakat ; söz konusu sözleşme 01.01.2019 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli ( 31.12.2021 bitim tarihli) olup, sözleşme bitim tarihinden itibaren en az 12 ay önce davalı veya davacı tarafından yazılı olarak fesih ihbarında bulunmadıkça 2 yıl süre ile sözleşme uzamış sayılacaktır hükmünün yer aldığı, sözleşme süresinin 5 yıl değil, 3 yıl olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacı tarafından sözleşmenin davalının borca aykırı davranışı nedeniyle haklı olarak feshedildiği, bu nedenle de davacının davalıdan aylık 15 tonluk gazı davalıya satamaması ( satma imkanından mahrum kalması ) nedeniyle uğramış olduğu kâr mahrumiyeti zararının tazmininini talep edebileceği, bu durumda davalı şirketin 01.01.2019 tarihli ------- gaz sözleşmesine uymaması sebebiyle davacıya ödemesi gereken ( kâr mahrumiyeti ) tazminatının davacı şirketin 2018-2019-2020 yıllarına ilişkin argon gazının satış ve kârlılığına ilişkin sunduğu gelir tablosuna göre talep edebileceği kâr mahrumiyeti tazminatının 121.605,08 USD olduğu, kâr mahrumiyetine ilişkin olarak kök rapor ile ek rapor arasındaki farkın davacının --------- gazına ilişkin gelir-gider tablosunu kök ve birinci ek rapordan sonra sunmasından kaynaklandığı, davacının 121.605,08 USD kâr mahrumiyeti talep edebileceği,Cezai şart talebi; Davalının gaz fiyatlarının rekabetçi olmadığını belirterek gaz donanım ve tesisin kurulma işini kabul etmediği, bu nedenle gaz satışının gerçekleşmediği, gaz tankı ve tesisinin kurulmasındaki ihmal ve engellemeye davalı şirketin sebebiyet verdiği, borcuna aykırı davrandığı için, davacının, 01.01.2019 tarihli sözleşmenin C kısmında yer alan 5.2 nolu maddesi hükmüne istinaden cezai şart talep edebileceği, Sözleşmeyle kabul edilen aylık asgari 15 ton alım limiti ve 605 USD/ton cari birim fiyatıyla 3 aylık cezai şart tutarı; 605 x (3 ay x 15 ton) = 27.225.00 USD olduğu, belirlenen cezai şartın davalı şirketin mahvına neden olmayacağı, davacının 27.225,00 USD cezai şart talep edebileceği,
Sıvı Gaz Tankı ve Donanım Kira Bedeli Talebi; Davacı vekili; tarafların müvekkil şirkete ait bulunan sıvı gaz tankı ve donanımları için davalı tarafından aylık 100 USD + KDV tutarında ödeme yapılması hususunda mutabakata vardığını, bu kapsamda müvekkil şirketin 5 yıllık sözleşme süresince aylık 100.00 USD + KDV zararının söz konusu olduğunu öne sürerek bu tutarın tahsilini talep etmektedir. Taraflar arasında düzenlenen 01.01.2019 tarihli “--------- Sözleşmesi” nin, Bölüm B, m.3.2 maddesinde, “Mülkiyeti, tüm bakım, onarım ve servis giderleri ------- ait olan sıvı gaz tanklarının ve donanımlarının müşteri tarafından kullanımına karşılık uygulanacak başlangıç kira bedeli 100 USD/ay + KDV dir.”düzenlemesi mevcuttur. Davacının bu hükme dayanılarak Haziran 2019 dan sözleşmenin sona erme dönemi 31.12.2023 arasındaki 55 ay süre için, 55 ay x 100 $ = 5.500 $ kira bedelinin tahsilini istediği anlaşılmaktadır. Tarafların incelenen ticari defterlerinde, sıvı gaz tankı ve donanımı için herhangi bir kira faturası kesilmediği tespit edilmiştir. Dava konusu olayda, sözleşme konusu tanklar ve donanımlar davacı tarafından kurulmamış ve dolayısıyla da davalı bunları kullanmamış (menfaat elde etmemiş) olduğundan, davacıya herhangi bir kira bedeli mahrumiyeti tazminatı ödemekle yükümlü olmadığı, Gaz Mikseri ve Donanım Kira Bedeli Talebi; Davacı vekili; müvekkil şirketin, onarım, servis ve donanım kullanım giderine mukabil olarak öngörülmüş olan ve 55 aylık sözleşme süresince uygulanacak olan aylık 300 USD + KDV tutarında kira bedelinden mahrum kaldığını, bu bedelin davalıdan tahsili gerektiğini öne sürmektedir.Aynı sözleşmenin Bölüm B, m.3.3 “de, “Mülkiyeti, tüm bakım, onarım ve servis giderleri --------- ait olan gaz mikserlerinin ve donanımlarının müşteri tarafından kullanımına karşılık uygulanacak başlangıç kira bedeli 300 USD/ay + KDV”dir.” düzenlemesi bulunmaktadır.Tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde, Gaz mikseri ve donanım hizmetlerine ilişkin herhangi bir kira faturasının kesilmediği tespit edilmiştir, davalının davacıdan gaz satın almak istememesi nedeniyle kira bedeli istenen mikserin ve donanımların kurulmadığı, dolayısıyla davacının kira bedeli talep edemeyeceği belirlenmekle; asıl davanın kısmen kabulü ile 121.605,08 USD kâr mahrumiyeti + 27.225,00 USD cezai şart olmak üzere 148.830,08 USD üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Birleşen dava yönünden ise;Birleşen dava, haklı olarak feshedilen sözleşmeden dolayı 10.000 Euro cezai şart ve 42.054,26 Euro harcama ( yatırım ) bedeli olmak üzere toplam 52.054,26 Euro alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır. Bu kapsamda davacının 08.07.2020 tarihinde ------- esas sayılı dosyasında, davalı aleyhine takibe geçerek ( 10.000 Euro fesih ihbar tazminatı + 42.054,26 Euro yatırım masrafı olmak üzere toplam ) 52.054,26 Euro alacağın yıllık % 0,65 mevduat faiziyle birlikte tahsilini talep ettiği görülmüştür.Asıl davanın gerekçesinde açıklandığı gibi davacının taraflar arasındaki 01.06.2018 tarihli sözleşmeyi haklı olarak feshettiği, 01.06.2018 tarihli tüplü gaz sözleşmesinin 13.3 maddesinde; sözleşmede belirtilen gazların kısmen yada tamamen başka bir firmadan tedarik edilmesi halinde sözleşmenin haklı sebeple davacı tarafından feshedilebileceği düzenlenmiş ve 13.2 maddesinde ön görülen 10.000 Euro tazminatın sözleşmeyi haklı olarak fesheden davacıya ödeneceği hususunun düzenlendiği, davalının sözleşme devam ederken dava dışı şirketten tüplü gaz satın almak suretiyle sözleşmeye aykırı davrandığı ve davacının 10.000 Euro cezai şartı davalıdan talep edebileceği belirlenmiştir. Davacı vekili, davalı şirket tarafından münhasıran müvekkili şirketten sıvı gaz temin edeceği taahhüdününe mukabil olarak müvekkili şirket tarafından söz konusu tedarik taleplerinin karşılanması yükümlülüğü altına girdiğini, bu kapsamda davalı şirketin ahde vefa ilkesine uyacağı varsayımı ile sözleşmede ön görülen tedarik taleplerinin karşılanması amacıyla bir kısım harcamalarda bulunduğun,u bu kapsamda 23.01.2019 tarihli sipariş ile bir kısım teknik cihazların dava dışı " -------- temin edilerek teçhizata ilişkin toplamda 42.054,26 Euro ödeme yaptığını, sözleşmenin fesih karşısında bu zararın davalı tarafından karşılanmasını talep ettiği, davacının --------- firmasından 42.054,26 Euro bedelli " Gaz Karıştırma Sistemi" açıklamasıyla mal girişi yaptığı, bedelini ödediği, ancak malın münhasıran davalı firma için ithal edildiği hususunda bir belge sunulmadığı, davacının 42.054,26 Euro teçhizat bedelinin tahsilini davalıdan talep edemeyeceği belirlenmekle birleşen davanın kısmen kabulü ile 10.000 Euro üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN ;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile ;
--------- E. Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibine ; 148.830,08 USD üzerinden takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereği belirlenecek faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına,
Davacının alacağı likit olmadığından inkar tazminatı talebinin reddine,
Aşan istemin reddine,
Davalının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN ;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile ;
-------- E. Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibine ; 10.000 Euro üzerinden takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereği belirlenecek faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına,
Davacının belirlenen alacağı likit olduğundan 10.000 Euro x 7.72 = 77.200,00 TL üzerinden % 20 inkar tazminatının davalıdan tahsiline,
Aşan istemin reddine,
Davalının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
A-ASIL DAVADA;
KARAR HARCI;
Davanın kabul edilen 148.830,08 USD bölümünün değeri olan 1.247.642,56 TL üzerinden belirlenen 85.226,46 TL nisbi karar harcının, 59.438,62 TL'lik bölümü dava açılırken peşin olarak alındığından bakiye 25.787,84 TL'sı karar harcının davalı taraftan tahsili ile hazineye irad kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
Davanın kabul edilen 148.830,08 USD bölümünün değeri olan 1.247.642,56 TL üzerinden davada avukatla temsil edilen davacı yararına belirlenen 167.240,68 TL avukatlık ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
Davanın reddedilen 399.519,92 USD bölümünün değeri olan 3.349.468,89 TL üzerinden davada avukatla temsil edilen davalı yararına belirlenen 302.484,07 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
ARABULUCULUK ÜCRETİ
6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi gereği Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
YARGILAMA GİDERLERİ
Davacı tarafından harç olarak yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 59.438,62 Peşin harç ve 8,50 TL vekaletname harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından sarf edilen 12.000 TL bilirkişi inceleme gideri, ve 15.000 TL ek bilirkişi inceleme gideri ve 327,00 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 24.327 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 6.602,70 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 17.724,30 TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yatırılan 38,30 TL vekaletname harcının davacı taraftan tahsili ile davalıya verilmesine,
B-BİRLEŞEN DAVADA;
KARAR HARCI;
Davanın kabul edilen 10.000 Euro'luk bölümünün değeri olan 102.409,00 TL üzerinden belirlenen 6.995,55 TL nisbi karar harcının, 7.048 Türk liralık bölümü dava açılırken peşin olarak alınmış olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına, fazla alınan 52,45 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
Davanın kabul edilen 10.000 Euro'luk bölümünün değeri olan 102.409,00 Türk Lirası üzerinden davada avukatla temsil edilen davacı yararına belirlenen 17.900 TL maktu avukatlık ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
Davanın reddedilen 42.054,26 Euro'luk bölümünün değeri olan 430.673,47 TL üzerinden davada avukatla temsil edilen davalı yararına belirlenen 66.294,29 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
ARABULUCULUK ÜCRETİ
6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi gereği Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 7.048 Peşin harç ve 8,50 TL vekaletname harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarf edilen 70 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 14,79 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine 62,21 TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
c-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, asıl davanın ve birleşen davanın davacısı vekili ve asıl ve birleşen davanın davalısı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/02/2024