İSTANBUL ANADOLU 13. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/732
KARAR NO : 2024/330

DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/11/2021
KARAR TARİHİ : 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Federasyonun sıkı sıkı kendisine ve bağlısı olan ---Takımlar ile ilgili marka, renk, logo, özel işaret vs. kullanım haklarını sponsorluk sözleşmesi çerçevesinde ve bedel karşılığında 3.kişilere kullandırdığını, davacı Federasyonun sponsorlarından biri olan ------, davalılar ile aynı sektörde faaliyet gösterdiğini.---------Takımları desteklemek ve bu sayede firmasını ---Takımla ilişkilendirecek tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinde bulunabilmek için davacı Federasyona yüksek bedeller ödenirken, davalıların bu tanıtımı hiçbir külfete katlanmaksızın yaparak kazanç elde ettiklerini, davalıların, çeşitli televizyon ve radyo kanallarında ve internet sitesinde yayınlanmış olan reklamlarında, davacının sponsoru olmadığı halde hiçbir bedel ödemeksizin izin almadan tüketici nezdinde davacı federasyonun ve ---Takımın sponsorluğunu yaptığını, davalılar tarafından yapılan bu kampanyanın, davacının ana sponsoru olan ----- tarafından daha önceden konulan kampanyadan türetildiğini, ---Takımın ana sponsoru ---- reklam kampanyası incelendiğinde, 01.05.2021- 06.06.2021 tarihleri arasında alınan ---- markalı --- inç ve üzeri --- - televizyon ürünlerinin bedellerinin ---Takımın finale kalmaması halinde iade edileceğinin belirtildiğini, davalı tarafından yapılan reklam kampanyası incelendiğinde, 05.05.2021- 15.06.2021 tarihlerinde ---- inç ve üzeri alınan televizyonlarda tüketicilerin tahmin ettiği takımın şampiyon olması halinde televizyon bedeli kadar hediye çeki verileceğinin belirtildiğini, bu reklam kampanyası ile davalıların ---- Şampiyonasında mücadele edecek ---- ---Takımı ile ilişkili hale gelmekte ve sponsorluk ücreti ödemeden sponsorluk izlemimden yararlandığını, söz konusu ihlalin giderilmesi için davalılara ----Noterliğinin 18.05.2021 tarihli ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, anılan ihtarnamede davalıların ----altında stadyum, futbol sahası, futbol topu ve ---- ismiyle görsellerinin kullanıldığı ve bu şekilde reklam ve pazarlama faaliyetlerini gerçekleştirildiğinin, bu durumun ---Takım ile sponsorluk algısı yarattığı belirtilerek söz konusu reklam ve tanıtımların derhal kaldırılması ve tekrarlanması ve aynı veya biçimlerde diğer mecralarda kullanılmamasının ihtar edildiğini, gönderilen ihtarname neticesinde, yalnız reklam kampanyasında yer alan görsellerin değiştirildiğini ve görsellerde TV içerisinde yer alan futbol görselinin kaldırıldığının tespit edildiğini, davalılar tarafından gerçekleştirilen ihlalin giderilmemesi üzerinde, davalılara ---- Noterliğinin 18.05.2021 tarihli ve ----- yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, gönderilen ihtarnamede, ---- -- - Şampiyonası öncesinde davalılarca yapılan reklam kampanyası ile davacıya ait bulunan fikri, sınai ve ticari haklara tecavüz edildiği, sponsorluk algısı yaratan, davacının münhasıran bağlı olan ----Takım ile bağlantı kurmak suretiyle izleyicilerin ilgisinin ve dikkatinin davalılar üzerine çektiğini belirterek reklamın derhal yayından kaldırılmasının ihtar edildiğini, davalılar tarafından davacının taleplerinin yerine getirilmediğini beyan ederek, davalılar tarafından yapılan ve haksız rekabeti teşkil eden reklam nedeniyle davacının zarar ve ziyanının tazmini için ıslah ve fazlaya dair hakla saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketlerin 40 yılı aşkın süredir ev tekstili ve elektronik sektörleri başta olmak üzere farklı markalar altında faaliyet gösteren Türkiye'nin öncü firmalarından olduğunu, ----- markası da davalı şirketlerin tanınmış hale getirdiği markalarından biri olup, iş bu marka altında spor alanında pek çok sponsorluk yapıldığını, bu sponsorluklardan bazılarının ----Ana Sponsorluğu ile----- Takımının ana sponsorluğunu ve -------Takımının resmi sponsorluğunu üstlendiğini, ayrıca davalının ----en önemli simgelerinden -----Salonu'nun da isim sponsoru olarak, salonun adının "----- Salonu" olarak anıldığını, dolayısıyla ----takım sponsorluğu konusunda Türkiye'de birçok ilke imza atan davalı şirketlerin iddia edilen hususlara hassas yaklaşmayı ve yanlış anlamaya neden olacak davranışlardan kaçınmayı şiar edildiğini, davacı tarafından davalı şirketlere gönderilen ----Noterliği'nin 18.05.2021 tarihli ve ---- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile----- isimli internet sitesinde yayınlanan reklamın ----takım ile sponsorluk algısı yaratarak haksız ticari çıkar sağladığı" iddia edildiği ve işbu ihtarname üzerine davalı şirketler tarafından gönderilen----Noterliği'nin 24.05.2021 tarih ve ----- yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile reklam görselinde stadyum, futbol sahası, futbol topu kullanılmasının sponsorluk algısı yarattığı belirtilmiş ise de, işbu unsurların kimsenin tekelinde olmayan ve/veya herhangi bir şahsa, kuruluşa işaret etmeyen unsurlar olduğunu, ayrıca kırmızı beyaz renklerin davalı şirketlerin markasının renkleri olduğundan tanıtım görselinde işbu renklerin kullanımına ağırlık verildiğini, sponsorluk algısı yaratmak veya haksız rekabete neden olmak amacıyla hareket edilmediğini, hiçbir iddiayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı şirketlerin iyiniyet ile çözümleme politikası nedeniyle rahatsızlık duyulan görselin değiştirildiğini ve mezkur görseldeki TV içerisinde yer alan futbolcu görsellerinin kaldırıldığının bildirildiğini, gönderilen cevabi ihtarnamede belirtilen değişikliğin ise 22 Mayıs 2021 tarihinde yapıldığını, işbu ihtarnamenin ve yapılan değişikliğin ardından, davacı tarafından dava dilekçesinin eki olarak belirtmiş olduğu ancak dosyaya sunmamış olduğu ----. Noterliği'nin 26.05.2021 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile " reklamda stadyum, futbol sahası, futbol topu ve kupa görsellerine yer verildiği, reklam genelinde ağırlıkla kullanılan kırmızı ve beyaz renklerin federasyon ----takımlar tescilli renkleri olduğunun tespit edildiği, ---- --Şampiyonası öncesinde yer alan bu reklam ve pazarlama faaliyetinde ----takım algısı yaratıldığı ve reklam filminde yer alan ögeler ile reklam ve pazarlama faaliyeti kapsamında alt yazı şeklinde yer alan açıklamalardan ----takım ile sponsorluk algısı oluşturulmaya çalışılarak haksız ticari çıkar sağlandığı belirtildiğini, bu ihtarname üzerine ise müvekkil şirket tarafından --- Noterliği'nin ------ ve ----- yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile linkte yer alan videonun üzerine yayınlandığının ertesi günü işbu ihtarname tebliğ alınmadan önce kaldırıldığını ve yeni video yayınlandığını, videoda stadyum, futbol sahası, futbol topu gibi unsurların kimsenin tekelinde olmayan ve/veya herhangi bir şahsa/kuruluşa işaret etmeyen unsurlar olduğu, videoda sarı, siyah, kırmızı, mavi gibi pek çok renk kombinasyonu kullanıldığı, kırmızı beyaz renklerin ağırlıkta olmadığı, nitekim kırmızı beyaz renklerin müvekkil şirketlerin ------ markasının renkleri olduğundan tercih edildiğini, video içerisinde kırmızı beyaz renklerin futbolcu üzerinde, formada veya futbol topunda kullanılmadığının açıkça ifade edildiğini, davacının birinci iddiasının; müvekkilin reklamında davacının sponsoru olduğu izlenimini yarattığı şeklinde olduğunu, davacının dayandığı 5984 sayılı Kanunu'nun 14/2 hükmüne göre haksız rekabetin söz konusu olabilmesi için yapılan tanıtımların "üçüncü kişiler nezdinde, ----- sponsoru izlenimini yaratmak" şeklinde olması gerekeceği, oysa müvekkilin reklamının hiçbir unsurunda davacının sponsoru olduğu izlenimi doğuracak bir ibare veya unsur bulunmadığını, anılan reklamın ----- turnuvası dönemine ilişkin olduğunu, bu organizasyonun sahibinin davacı olmadığını, bu organizasyonla ilgili herkesin reklam yapabileceğini, davacıya gönderilen ikinci ihtarnamede de belirtildiği üzere futbol sahası, stadyum, futbol topu gibi unsurların davacı federasyonun tekelinde olmadığı gibi davalı ----- markasının kırmızı beyaz renklerden oluştuğunu, dolayısıyla bu renklerin de reklamda tercih edilmesi olağan olduğunu, ---- takımı forması şeklinde ve ağırlıklı olarak da kullanılmadığını, davacının, davalının reklamının davacının sponsoru -----tarafından daha önce yapılan kampanyadan türetildiği ve bu durumun kendisi açısından haksız rekabete yol açtığı iddiası da haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının ikinci iddiasının, davalının reklamının tuzak pazarlama olduğu ve ---takımla ilişki kurulduğu ve bu durumun kendi resmi sponsorunun zarar görme ihtimaline yol açtığı şeklinde olduğunu, öncelikle davacının kendi sponsorunun zarar görme ihtimalini haksız rekabete dayanak yapıp kendi adına maddi tazminat talebine dayanması mümkün olmadığını beyan ederek, davaya konu reklam davalı ------ faaliyeti kapsamında bu davalı tarafından hazırlanmış olmakla diğer davalıların bu reklam ile bir ilgileri bulunmadığından davanın davalılar ----- ve -----Yönünden husumet yönünden reddine, haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Davacı vekili 06.02.2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 1.078.394,99 TL bedel artırımı yaparak toplam 1.088.394,99 TL maddi zarar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili ıslaha karşı beyan dilekçesinde özetle; Islah dilekçesinde talep edilen dava konusu alacak için işletilmesi istenen faiz, miktar ve faizin işlemeye başlamasının talep edildiği tarih yönünden hukuka aykırılık söz konusu olduğunu, ıslah edilen miktarların ıslah edildiği tarihten itibaren faiz istenmesi, ıslah edilmeyen miktarların ise dava tarihinden itibaren faiz istenmesi gerekli olup istenecek faiz türü yasal faiz olduğunu, bilirkişi raporlarıyla sabit hale geldiği üzere uyuşmazlık konusu reklam, ortalama tüketici nezdinde taraflar arasında ilişkilendirmeye sebep olmadığını, bilirkişiler tarafından davalı ---- ait reklam incelendiğini, reklam görselinde kırmızı-beyaz renkler ön planda olacak şekilde kullanıldığı ancak bu renklerin tercih edilmiş olmasının, reklamın ----- Takım sponsoru olduğu izlenimini oluşturduğu sonucuna varmak bakımından yeterli olmadığını, zira reklam görselinde başkaca renklerin de kullanıldığının haklı şekilde tespit edildiğini beyan ederek, haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama gideri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller
Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.
Davacı şirkete yazılan yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır. Sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi, marka patent alanında kariyer sahibi ticaret hukuku alanında uzman bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.
İki haksız rekabet uzmanı akademisyen bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, 6102 sayılı TTK 55 vd maddeleri uyarınca davalıların haksız rekabet oluşturan faaliyetleri olup olmadığı, buna bağlı olarak bu hususun tazminat hükmedilmesi sonucunu doğurup doğurmayacağına dair 10.000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminat davasıdır.
Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, gelen müzekkere cevapları, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.Dosya, sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi, marka patent alanında kariyer sahibi ticaret hukuku alanında uzman bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 05.06.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre dosyadaki bilgi ve belgeler ışığında, davalı---- ticari defterlerinde, reklam kampanyasına konu --- ve üzerindeki televizyonların, alış ve satışları, satış için katlanılan maliyetlerin ayrı hesap kodunda takip edilmesi, davalı şirkettin birden çok ürün gamında ve alanda faaliyette bulunması nedeniyle, 05.05.2021 - 15.06.2021 tarihleri arasında davaya konu reklamdan ne tutarda gelir elde ettiği, satışların hangi oranda arttığının tespit edilemediği, dosyadaki mübrez delillerden ticari defter ve kayıtlardan davacının bu reklam nedeni ile ne kadar zarara uğradığının da tespit edilemediği, ---- reklamının kompozisyon ve fikir olarak ----- reklamını çağrıştırdığı, ----- reklamında bulunan unsurların futbola ve ----takıma çağrışım yaptığı, davaya konu reklama davacının sponsoru olduğu izlenimini yarattığı, ----- tarafından daha önce yapılan kampanyadan türetildiği ve bu durumun tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet vermek sureti ile haksız rekabet teşkil edebileceği, tüketici nezdinde karışıklık yaratabilecek nitelikte olduğu, tüketicinin --- firmasının da --- Takıma sponsor olduğunu düşünerek yanılma ihtimalinin bulunduğu ve bu durumun haksız rekabete sebebiyet verebileceği, ancak dosya kapsamından ve ticari defter ve kayıtlardan davacının zararının hesaplanamadığı cirodan pay ve benzeri yaklaşımların hem hesabı ve gerçekliğinin zor bulunması nedeniyle doğru bir seçenek olmadığı kanaatinde olarak davacının sponsorluk bedeli olarak isteyebileceği bedelin kanaatlerince davalının reklam için harcadığı bedelin 3 katı (362.798,33 TL x 3 katı = 1.088.394,99 TL olabileceği rapor edilmiş olup, taraflarca rapora itirazların irdelenmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre bilirkişilerin ek rapordaki görüş ve kanaatleri ile kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu görülmüştür.
Dosyanın kapsamına, mahiyetine, sunulan beyanlara, uzman görüşüne göre dosya önceki bilirkişilerden farklı iki haksız rekabet uzmanı akademisyen bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 07.04.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre davalı ---- ait reklam incelendiğinde, ilk olarak reklam görselinde kırmızı-beyaz renkler ön planda olacak şekilde kullanıldığı, ancak bu renklerin tercih edilmiş olmasının, bizatihi, reklamın ----- ---Takım sponsoru olduğu izlenimini oluşturduğu sonucuna varmak bakımından yeterli olmadığı, zira reklam görselinde başkaca renklerin de kullanıldığı, öte yandan davalı markasının da kırmızı ve beyaz renklerden oluştuğu, bu markanın, elektronik ürünler sektöründe tanınmış bir marka olduğu ve dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden tespit edildiği üzere söz konusu markanın birçok farklı reklam kampanyasında kullanıldığı, bunun yanı sıra reklam görselinde kırmızı renkte "-----" harfinin de ön plana çıkarıldığı, ayrıca, reklam görselinde yer alan futbol sahası, futbol topu, oyuncular gibi spor temalı bir reklama ilişkin genel unsurların tek bir kimsenin tekeline bırakılamayacağı, aksi bir düşüncenin kabulünün, serbest rekabetin sağlanması amacıyla ters bir tablo yaratacağı, nitekim haksız rekabete ilişkin hükümler ile rekabetin değil, haksız rekabetin önlenmesinin amaçlandığı, -----, sadece organizasyon sahibi olduğu, bütün olarak bir spor veya müzik ruhunun, kavramının ya da bunların topladığı ilginin, yani organizasyonun ilgili olduğu konu ne ise tümüyle onun sahibi olmadığı, dolayısıyla ---- reklamında kullanılan bu öğeler ----- inhisarında olmayıp, bir bütün olarak değerlendirildiğinde reklamı ayırt edici de kıldığı, öte yandan uyuşmazlık konusu reklamda ----- özgü bir promosyon uygulaması söz konusu olmayıp, tüketiciler tarafından tahmin edilen takımın kazanması halinde öngörülmüş bir hediye çeki bulunduğu, davacının iddialarına dayanak gösterdiği ----Kurulu'nun 09.06.2021 tarihli ve-----sayılı yazısına konu olayda, reklam filminin söz düzeninde "-----..." ifadelerine yer verildiği, diğer bir ifadeyle, somut olaydakinin aksine --- ile doğrudan bir bağlantı kurulduğu, uyuşmazlık konusu reklamın -----. tarafından daha önceden yapılan kampanyadan üretilip üretilmediği hususu değerlendirildiğinde, beyaz eşya üretimi yapan firmaların reklamlarında televizyon ürünü kullanmalarının olağan olduğu, ----- Şampiyonası döneminde bu organizasyona yönelik promosyon vaatli reklam yapılmasının ----. tekelinde olmadığı, bu kapsamda stadyum ve halı saha gibi görsellerin kullanılmasının olağan olduğu ve dolayısıyla------. tarafından üretilen reklamın, ----- ilgili reklamından türetildiği sonucuna ulaşılamayacağı, bu çerçevede, uyuşmazlık konusu reklamın ortalama tüketici nezdinde taraflar arasında ilişkilendirmeye sebep olmadığı sonucuna varıldığı, aksi yönde bir düşüncenin kabulü halinde dahi, belirtilen hususlar dahilinde, ilişkilendirmenin haksız nitelikte olduğunun kabul edilemeyeceği rapor edilmiş olup, davacı tarafça rapora itirazların irdelenmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre bilirkişilerin ek rapordaki görüş ve kanaatleri ile kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu görülmüştür.
Davacı vekili, ilk alınan bilirkişi raporu doğrultusunda 06.02.2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile talebini 1.088.394,99 TL'ye çıkarmıştır.
Mahkememizce aldırılan ikinci bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarının ve ayrıca sunulan uzman görüşünün denetime elverişli, gerekçeli ve hükme esas alınabilir nitelikte olduğu, her ne kadar davalılar vekili tarafından dava dilekçesinde husumet itirazında, ıslaha karşı beyan dilekçesinde zaman aşımı itirazında bulunulmuş ise de, Mahkememizce yapılan hukuki tavsife bağlı olarak, maddi tazminat kalemlerinin vasfı sebebiyle zaman aşımının gerçekleşmediği, yine davalılara husumet yöneltilebileceği tespitiyle beraber, davalıların herhangi bir haksız rekabet teşkil eden eylemleri bulunmadığı, davalıların bir haksız rakabet veya haksız fiil gerçekleştirdiği olgusunun sübut bulmadığı, sonuç olarak davacı tarafça iddia edilen eylemler yönünden davalıların haksız rekabet ve haksız fiil kapsamında kalan herhangi bir eylemleri tespit edilmediğinden davacının sübut bulmayan maddi ve manevi tazminat davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 341,55 TL ile 18.500,00 TL ıslah harcının toplamı olan 18.841,55 TL harcın mahsubu ile artan 18.413,95 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Maddi tazminat davası yönünden davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 149.723,45 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
6-Manevi tazminat davası yönünden davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT 10/3 uyarınca 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.