İSTANBUL ANADOLU 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/49
KARAR NO : 2024/309

DAVA : Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 19/07/2023
KARAR TARİHİ : 05/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil -----. ile davalı -----. Arasında 14.04.2022 tarihinde "Araç Kiralama Sözleşmesi" - "Araç Satış Sözleşmesi" akdedildiğini, ilgili sözleşmenin C maddesi uyarınca mülkiyeti davalıya ait ----- plakalı ---- model ---- - model ---- damperli hafriyat kamyonu kiralama (satış) şartları belirlenmiş olup, müvekkil firma araçların satın alınması amacıyla, davalıya 13.04.2022 tanzim 12.05.2022 vade 316.665,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 12.06.2022 vade 316.667,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 12.07.2022 vade 316.667,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 12.08.2022 vade 316.667,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 12.09.2022 vade 316.667,00 TL tutarlı- 13.04.2022 tanzim 12.10.2022 vade 316.667,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 14.05.2022 vade 323.335,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 14.06.2022 vade 323.333,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 14.07.2022 vade 323.333,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 14.08.2022 vade 323.333,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 14.09.2022 vade 323.333,00 TL tutarlı, 13.04.2022 tanzim 14.10.2022 vade 323.333,00 TL tutarlı, Toplam 3.840.000,00 TL bedelli 12 adet bonoyu teslim ettiğini, 316.667,00 TL tutarındaki 6 bononun bedellerinin tamamı 10.10.2022 tarihinde, 323.335,00 TL tutarındaki 6 bononun bedellerinin tamamı 13.12.2022 tarihinde, müvekkil firma tarafından ----Şubesi ----- numaralı hesabından havale işlemiyle davalı firmaya ait IBAN ------ numaralı hesaba 3.840.000,00 TL olarak ödendiğini, her ne kadar adı geçen sözleşmede başlık olarak araç kiralama sözleşmesi yazılmış ise de buradaki tarafların gerçek maksadı araçların kiralanması değil satışı yönünde olduğunu çünkü sözleşmeye göre belirlenen (ki gerçek kiralama bedellerinin çok üzerinde bir fiyat belirlemesi yapılmıştır.) bedelin iki katı miktarlı bono alınmış ve tüm bonolar da davacı tarafa ödendiğini, araç satışı için verilen bonoların bedellerinin tamamı banka üzerinden açıklamalı şekilde ödenmiş olduğundan bonolar konusuz kaldığını, davalı taraf hem bonoları iade etmekten hem de dava konusu araçları "araç bedeli" olarak fatura edip satış işlemlerini tamamlayarak müvekkile teslimden imtina ettiğini davanın kabulüne, akdedilen sözleşme gereği bedelleri ödenen araçların mülkiyetinin tüm takyidatlardan arındırılarak müvekkil adına tespit ve tesciline, bu mümkün değilse fiili ödeme tarihinden geriye dönük kiralama bedellerinin mahsubu ile kalan bakiyenin ihtarname tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkile iadesine, müvekkilin ödemiş olduğu ancak davalı tarafından teslimden imtina edilen konusuz kalmış bonoların istirdat ve iadesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ile davacı arasında ticari alış-veriş kapsamında 30.09.2021 tarihli mal alım sözleşmesi ve 22.03.2022 tarihli zeyilname imzalandığını, taraflar arasında ticari ilişkiler devam ederken, 14.04.2022 tarihinde, mülkiyeti müvekkile ait ----- plakalı ---- model --- - model iki adet araç için "araç kiralama sözleşmesi" akdedildiğini, . sözleşmenin devam hükümlerinde kiralama süresi ve bedeller zikredilmiş olup geldiğimiz noktada davacı tarafından işbu araçların mülkiyeti, mümkün değilse ödenen kira bedelleri, dava konusu edildiğini, mahkememizin görevsiz olduğunu görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemeleri olduğunu, araç kiralama sözleşmesinde açık şekilde araçların kiralandığı yazılmış, taraflar bu konuda mutabık kalarak sözleşmeyi imzalandığını, davacı tarafın tacir olup basiretli tacir sorumluluğu bulunduğunu, imzalanan sözleşmenin araçların kiralanmasına ilişkin olduğu sabit olup kiralama bedeli davacı tarafça kabul edildiğini, araç başına aylık kira bedeli 158.333,00 TL olduğunu, 6 ay sonunda araç başına ödenmiş olan toplam bedel 950.000,00 TL olup bu toplam bedele karşılık gelen (12.05.2022’den başlayan) her ayın 12 sine düzenlenmiş 6 adet 316.665,00 TL tutarında senet düzenlendiğini, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle usulden, daha sonra ise esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Mahkememizin ---- sayılı dosyası karşı dava yönünden tefrik edilmekle dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.Dava hukuki niteliği itibariyle, kira sözleşmesinden kaynaklı olarak terditli olarak açılmış tescil ve alacak davasından ibarettir.HMK 138. maddesine göre mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu -----sayılı kararında görevsizlik nedeniyle davanın dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde ve tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığına karar verilmiştir. Anılan karara göre, dava şartlan yargılamanın her aşamasında denetlenip, dava şartının bulunmaması halinde HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkündür. Bu kapsamda dosya öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden incelenmiştir.Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nın 4. maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Bunun yanında görev hususu HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olup HMK'nın 115/1. Maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 4/I-a maddesinde ise kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda; temel ilişkinin kira sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, davanın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.Yukarıda anlatılan nedenler ve Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları doğrultusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4(1) maddesindeki düzenleme nedeniyle somut davada Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsiz olup davaya bakmanın mümkün olmadığı, görevin dava şartlarından olduğu ve HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,
2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ---- Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tebliği ile İHTARINA,
4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine, Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.