İSTANBUL ANADOLU 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/167
KARAR NO : 2024/487

TALEP : Zayi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ : 07/03/2024
KARAR TARİHİ : 07/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP
Talep eden şirket yetkilisi talep dilekçesinde özetle; ----adresindeki -----. isimli, ---nolu ticari şirketine ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defteri muhasebecisi tarafından; muhasebeci değişikliği sebebi ile 26.02.2024 tarihinde tarafına teslim edilmeyip kaybedildiğini, bu durumun yerel gazete ve maliyeye bildirildiğini, söz konusu nedenden dolayı ticari faaliyetimi devam ettirebilmesi adına, zayi belgesi verilmesini beyan ve talep etmiştir

İNCELEME VE GEREKÇE: Talep hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir.Dava, hasımsız olarak açılan, zayi olduğuna ilişkin belge verilmesi istemine ilişkin olup zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalı, zayii belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı, TTK'nın 68. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilerek tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği, davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak, ticaret sicil kayıtları getirtilmek suretiyle olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir."(Yargıtay HGK nun ---- esas ------ karar sayılı ,16.3.2016 tarihli ilamı)
6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ( 5 Temmuz 2022 tarihli ----- yayınlanan 7417 sayılı kanun ile değişiklik ile 30 gün ) işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir. Tacirin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi defter ve belgelerin korunması için dikkat ve özen göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir.TTK nın 64(4)maddesi uyarınca ;Pay defteri ,yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir. 213 sayılı kanunun 233.maddesinin 3.fıkrası 10 mart 2018 tarihli ------ yayınlanan 7099 sayılı kanun ile değiştirilerek "Defterler, anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin kuruluş aşamasında ,şirket merkezinin bulunduğu yer Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından tasdik edilecektir"şeklinde değiştirilmiştir. Davacı şirket değişiklik öncesinde kurulduğundan noter tasdiki aranmaktadır. İlgili ---- tarafından gelen yazı cevabında talep eden şirket hakkında vergi incelemesi veya soruşturması bulunmadığı ve mükellefe ait defterlerin herhangi bir sebeple incelenmek üzere istenmediği, vergi dairesinin yazı cevabında ise talep eden şirketin 2020 hesap dönemine ait devam eden incelemesi bulunduğu tespit edilerek mahkememize bildirildiği, görülmüştür Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre, TTK'nın 82. maddesi uyarınca zayi belgesi düzenlenebilmesi için davacının defter tutmakla veya saklamak ile yükümlü olması, zayi olan belgelerin kullanılmış defter ve belgeler olması, defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu zayi olması, usulüne uygun tutulmuş olması, başvurunun 30 günlük hak defterin ziyaa uğradığına dair bir delil elde edilemediği ayrıca zayi belgesine konu defterlerin doğrudan şirketlerin muhasebesi ilgili defterlerden olmadığı bu nedenle ilgili defterlerin muhasebeciye hangi gerekçe ile verildiği hususuna dair somut bir delil sunulamamıştır. Talep edenin basiretli bir tacir olarak dava konusu olan ve işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterlerini şirket merkezinde muhafaza etmek ve korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Yukarıda izah edilen nedenlerle davacının zayi belgesinin verilmesine ilişkin talebinin TTK 82. Maddesinde aranan şartların gerçekleşmediği kanaati ile reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1 -Talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Talep eden tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa iadesineDair talep edenin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.