İSTANBUL ANADOLU 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/267
KARAR NO : 2024/286

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 25/07/2017
KARAR TARİHİ : 29/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait --- - - plakalı ticari aracın 30/12/2015 tarihinde davalı şirkete ait --- --- plakalı araç şoförü diğer davalının %100 kusurlu olması sebebiyle oluşan kazada hasar gördüğünü, işbu kaza sebebi ile müvekkile ait araçta maddi hasar meydana geldiğini ve ortaya çıkan hasar sebebi ile aracın 7 gün onarımda kaldığını, dava konusu aracın onarımda kaldığı bu süre içinde ticari işlevini yerine getiremediğinden kazanç kaybı oluştuğunu, bu nedenle----- İcra Müdürlüğü'nün ------ esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın haksız olarak icra takibine itiraz ettiğini beyan ederek, itirazın iptaline, takibin devamına, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA
Davalılar ayrı ayrı sunmuş oldukları cevap dilekçelerinde özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle----- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.
İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.
b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır.
Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.
c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.
İtirazın iptali istemine konu,----- İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
----Asliye Hukuk Mahkemesinin 20/12/2021 tarih ve----- sayılı dosyası görevsizlik kararı verilmekle dosya mahkememizin ----- sayılı dosyasına kaydedildiği mahkememiz dosyası üzerinden karşı görevsizlik kararı verilerek dosyanın istinafa gönderildiği, ---- BAM---- HD nin 22/03/2003 tarih ve ------ sayılı - ile mahkememizce verilen karşı görevsizlik kararı kaldırılarak, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan kök ve ek raporda özetle; dava konusu olay yeri ----İlçesi - ---- Cadddesi ışıklı kavağında gündüz bulutlu davada, asfalt kaplama çift şeritli, ıslak zeminli yolda meskun mahal içinde seyretmekte olan davalı-----plaka nolu aracı ile ışıklı kavşağa geldiğinde önünde ve aynı istikamette kırmızı ışıkta beklemekte olan ------ plaka nolu araca emniyetli yaklaşma mesafesini ayarlayamadığından kendi aracının ön kısmı ile davacı aracının arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Dava dosyasına sunulmuş olan ve taraf sürücülerin imzasını taşıyan anlaşmalı tutanağa göre, davalı sürücü ---- - - plaka nolu aracı ile seyrinde yolun kaygan olmasından dolayı duramayarak önündeki araca arkadan vurduğunu ifade ettiği görüldüğü, davacı sürücü ise beyanında ---- Caddesi yol ayrımındaki kırmızı ışıkta beklemekte iken arkadan gelen ----- plaka nolu araç arkadan aracına çarptığını ve aracının hasarlandığını ifade ettiği görüldüğü, Olayın meydana geliş tarzı ve tespitlere göre davalı -----maliki olduğu -----plaka nolu araç sürücüsü davalı ... -- meskun mahal içinde seyri esnasında yolun ıslak ve kaygan olduğunu göz ardı ederek önündeki araca emniyetli yaklaşma mesafesini iyi ayarlayamadığından duramayarak kırmızı ışıkta beklemekte olan araca arkadan çarparak 2918 sayılı K.T.Kanununun 84.md.04 bendini ihlal ettiği dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle olayda birinci derece ve tam kusurlu olduğu, davacı sürücü ----- plaka nolu aracı ile yol ve araç durumunu dikkate alıp kurallara uygun olarak seyrettiği sırada kırmızı trafik ışıklarında geçiş beklemekte iken arkadan gelen davalı aracının kendisine çarpmasında alabileceği bir tedbir bulunmadığından olayda kusursuz olduğu, Davacı aracındaki hasar tutarının ödenmiş olduğu Davacıya ait ---- plaka nolu araçtaki hasarların onarım süresinin 7 günde tamamlanacağı, dava dosyasına sunulmuş bulunan belgelerde davacının aracının tescil belgesinde ticari araç olduğu, ayrıca ticari araç için Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifleri Merkez Birliğinin Mahkemeye gönderdiği cevabı yazılarında davacıya ait ve emsallerinin günlük kazançlarının 150,00 TL /gün olacağı bildirildiği, davacının 7 günlük kazanç kaybının 1.050,00TL olacağı ve bu bedelden davalılarının sorumlu olacakları Davacı alacağının tazmini için .-----.İcra Dairesinin----- sayılı dosyası ile takip başlatınış ise de davalının itirazı üzerine takibin durduğu görüldü, takibin yeniden kaldığı yerden başlamasını talep etmesinin uygun olacağı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Somut olayda ;davalı ----- maliki olduğu ---- - -- plaka nolu araç sürücüsü davalı ... meskun mahal içinde seyri esnasında yolun ıslak ve kaygan olduğunu göz ardı ederek önündeki araca emniyetli yaklaşma mesafesini iyi ayarlayamadığından duramayarak kırmızı ışıkta beklemekte olan araca arkadan çarparak 2918 sayılı K.T.Kanununun 84.md.4 bendini ihlal ettiği dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle olayda birinci derece ve tam kusurlu olduğu, davacı sürücü --- - - plaka nolu aracı ile yol ve araç durumunu dikkate alıp kurallara uygun olarak seyrettiği sırada kırmızı trafik ışıklarında geçiş beklemekte iken arkadan gelen davalı aracının kendisine çarpmasında alabileceği bir tedbir bulunmadığından olayda kusursuz olduğu, davacıya ait ----- plaka nolu araçtaki hasarların onarım süresinin 7 günde tamamlanacağı, dava dosyasına sunulmuş bulunan belgelerde davacının aracının tescil belgesinde ticari araç olduğu, ayrıca ticari araç için Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifleri Merkez Birliğinin Mahkemeye gönderdiği cevabı yazılarında davacıya ait ve emsallerinin günlük kazançlarının 150,00 TL /gün olacağı bildirildiği, davacının 7 günlük kazanç kaybının 1.050,00TL olacağı usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile tespit edilmekle rapor hükme esas alınarak dolaylı zarar mahiyetindeki kazanç kaybı alacağından her iki davalının da sorumlu olduğu anlaşılmakla ayrıca kabul edilen alacak yönünden hesaplanan yasal faiz yönünden davanın kısmen kabulüne fazlaya yönelik talebin davacı tarafça ispat edilemediği kanaatiyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden, mahkemece koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalıların -------. İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazlarının 1.050,00 TL asıl alacak 69,13 TL işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden, şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar harcı 427,60‬ TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 396,20 TL harcın davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvurma harcı, 31,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 62,8‬0 TL harcın davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 841,45 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 504,76 TL sinin davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 1.119,13 TL nispi vekalet ücretinin davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davanın reddedilen kısmı için davalı ... yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 746,51 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... verilmesine,
9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekiline ( e duruşma sistemi üzerinden) davalının yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.