İSTANBUL ANADOLU 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/242
KARAR NO : 2024/302

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/04/2023
KARAR TARİHİ : 04/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait - --- plakalı araca davalı şirket nezdinde sigortalı bulunan sürücüsü --- - ve işleteni --- - olan ---- plakalı aracın 08/08/2022 tirihnde tam kusurlu olarak arkadan çarpması nedeni ile müvekkiline ait aracın ağır hasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, araç servisi tarafından yapılan incelemeler neticesinde 25/08/2022 tarihli, 2.783,45 Euro bedelli tahmini maliyet faturası oluşturulduğunu, ancak araçta meydana gelen hasarın tahmin edilenden daha büyük olması nedeni ile 07/10/2022 tarihinde düzenlenen 3.707,79 Euro bedelli fatura karşılığında müvekkilin aracının tamir edildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarlı parçalar tutarı ile bu hasarlı parçaların onarım ve işçilik giderleri toplamının 3.707,79 Euro olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmaması nedeni ile işbu giderler toplamının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:
Davalı --- -- vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın başvuru şartını yerine getirmediğini, bu sebeple davanın usulden reddinin gerektiğini, davaya konu kaza sebebi ile kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere trafik sigortalısı genel şartlarının A.6.B maddesinde belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerden olduğunu, davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini, ödemenin yabancı para birimi ile yapılmış olması sebebi ile ödeme günündeki kur üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ---- - ve --- --- tarafından eldeki davaya herhangi bir cevap verilmemiş, HMK 128 madde hükmü uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.

DEĞER ARTIRIM:
Davacı vekilince sunulan 17/01/2024 tarihli dilekçe ile 10 Euro olarak belirledikleri hasar bedelini 3.707,79 Euro olarak (işbu dilekçenin sunulduğu 17.01.2024 tarihinde 1 Euro = 32.81 olup belirlenen harca esas hasar bedeli 121.652,59 TL) 10 Euro olarak belirledikleri değer kaybı bedelini 500 Euro olarak (işbu dilekçenin sunulduğu 17.01.2024 tarihinde 1 Euro = 32.81 olup belirlenen harca esas değer kaybı bedeli 16.405 TL) artırdıklarını işbu Euro cinsi bedellerin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı olarak, Euro cinsinden hüküm altına alınmasını, 3707,79 Euro (fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı) hasar bedelinin, davalı araç işleteni ve davalı araç sürücüsü tamamından sorumlu olmak üzere kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde sigorta şirketine başvurulması akabinde 8. iş gününün bittiği tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi, 500 Euro (fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı) değer kaybı bedelinin davalı araç işleteni ve davalı araç sürücüsü tamamından sorumlu olmak üzere kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalı araç işleteni ve davalı araç sürücüsünden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen hasar ve onarım bedelinin değer kaybının sigorta şirketin araç sahibinden sürücüden tazminine ilişkin olarak açılan tazminat davasıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----. HD'nin 23.09.2019 t. -----sayılı kararı).
Davacı tarafından gösterilen deliler toplanmış, konunun alanı uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişiden rapor tanzim ettirilmiştir
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle;
Kusur yönünden değerlendirme:
---- plakalı araç ile sürücüsü -----, kazanın meydana gelmesinde asli ve
%100 kusurlu olduğu ----- plakalı araç sürücüsü --- - kusursuz olduğu,
Aracın davaya konu kazasındaki hasar bedeli 3.707,79 Euro olduğu,
Aracın davaya konu kazasındaki değer kaybı bedeli 500 Euro olduğu, Davalı ---- 09.09.2021-09.09.2022 tarihleri arası ----- sayılı poliçesi ile trafik sigortalısı olduğu, hasar zararı ve değer kaybı trafik sigortası teminatları kapsamında
olduğu, 2022 yılı araç başına trafik sigortası teminat limiti 50.000 TL olduğu, Trafik sigortası teminatları dahilinde davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğu,
Sigorta şirketi için temerrüt tarihinin hasar bedeli yönünden ihtarname tarihi 18.10.2022 + 8 işgünü= 28.10.2022 olduğu, değer kaybı yönünden 21.02.2023 + 8 işgünü= 03.03.2023 olduğu, Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir motorlu
aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca işleten/araç maliki ---- ,
sürücüsünün kusuru oranında (%100) sürücüsü ---- ile müştereken ve müteselsilen davacının talep edeceği zarar bedelinden sorumlu olduğu,
Temerrüt tarihinin kaza tarihi 08.08.2022 olduğu, Yargıtay kararına göre ödenecek TL, ödeme tarihindeki kur bedeli üzerinden olacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Kaza yeri Türkiye olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesi ve talebin bu yönde olmasında bir engel bulunmamaktadır. Davacı taraf bu açıdan aracını Türkiye' de tamir ettirmeye yada Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamaz. (Benzer yönde Yargıtay ----. Hukuk Dairesinin 18.6.2013 tarih, ---- Esas ve ----- Karar sayılı kararı). Bu sebeple davacının yurtdışında aracının tamir edilmesine yönelik seçimlik hakkını kullanmış olduğu anlaşılarak talebi yönünde değerlendirme yapılarak karar verilmiştir.
Somut olayda ;Dava konusu aracın davaya konu kazasındaki hasar bedeli 3.707,79 Euro olduğu,Aracın davaya konu kazasındaki değer kaybı bedeli 500 Euro olduğu, bilirkişi raporu ile de sabit olduğu, ----- plakalı araç ile sürücüsü ----, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu,--- plakalı araç sürücüsü ----- kusursuz olduğu, hasar miktarı ve değer kaybı usulüne uygun olarak bilirkişi raporu ile tespit edilmesi nedeniyle hükme esas alınarak, davalıların da meydana gelen hasar bedeli sorumlu olduğu, değer kaybı alacağından taleple bağlı kalınarak davalılar ---- --- ve ---- -- sorumlu olduğu, anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüte düşmüş sayılır. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte, sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. Sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen KTK'nın 99/I. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında veya talep doğrultusunda bakiye ödeme yapılmış ise ihtar tarihinden 8 iş günü sonrası itibariyle temerrüte düşeceği dikkate alındığında ;davalı sigorta şirketi yönünden sigortaya başvurudan 8 iş günü sonrası 28/10/12022 temerrüt tarihi , davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işletilmesine hükmedilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)3.707,79 € (Euro) hasar bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, ( davalı ---- sorumluluğunun zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi teminat bedeli ile sınırlı olmak şartı ile) davalılar ---- - ve ----- yönünden kaza tarihi olan 08/08/2022 tarihinden itibaren, diğer davalı ---. Yönünden 28/10/12022 tarihinden 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile birlikte davacıya verilmesine,
2)500 € (Euro) değer kaybı tazminatının davalılar ---- - ve ---- müştereken ve müteselsilen alınarak, kaza tarihi olan 08/08/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile birlikte davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 8.322,75 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90 TL ve değer artırım ile yatırılan 2.350,51 TL olmak üzere toplam 2.530,41 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 5.792,35 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç ve 2.350,51 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.710,31 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 782,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.282,75 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin e-duruşma vasıtası ile yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.