İSTANBUL ANADOLU 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/321 Esas
KARAR NO: 2024/436 Karar
DAVA: Tazminat (Ticari Ünvanın Kullanılmasından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/05/2023
KARAR TARİHİ:06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Ünvanın Kullanılmasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket davalı ------ ile de ticari faaliyete bulunmuş, davalı şirketten marka kullanım hakkı almıştır. Bu doğrultuda, davalı şirket ---- adına tescil edilmiş bulunan ------ uyarınca müvekkil şirket ----- tarafından kiralayan sıfatı ile kullanılmıştır. Taraflar arasında akdedilen 18.01.2021 tarihli sözleşme gereğince iş ve işlemlerinin sözleşmeye uygun şekilde tam, eksiksiz ve gereği gibi yerine getiren müvekkil şirket, bu doğrultuda marka hakkını da usulüne uygun şekilde kullanmıştır. Ancak ne var ki, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde keşide edilen----- ihtarnamesi ile 18.01.2021 tarihli marka lisans sözleşmesinin feshedildiği bildirilmiştir. Davalı şirket -------- Yevmiye Numaralı ihtarname kapsamında beyanla; ----- edilmiş bulunan ----- uyarınca davacı şirket tarafından kiralayan olarak kullanıldığını,--------başlıklı 4. Maddesi uyarınca, kiralananın işbu sözleşmeden doğan haklarını 3. Kişilere devir ve temlik edemeyeceği ve markanın değer kaybetmesine yol açacak herhangi bir işlemde bulunmayacağı kararlaştırılmış olduğunu, davalı şirket tarafından marka tescil sahibi olarak edinilen bilgiler kapsamında müvekkil tarafından, sözleşmeye konu ---------- markası adı altında verilen hizmetlerden olumsuz geri dönüşler alındığı, düşük hizmet kalitesi ile işin niteliği gereği karşılanması gereken mevzuat yükümlülüklerin yerine getirilmediği, bunun sonucu olarak marka değerinin azaldığı ve sözleşmeye aykırı olarak edimlerinizin yerine getirilmedği tespit edildiğini, bu sebeple markaya ilişkin Marka Lisans Kiralama Sözleşmesinin, sözleşmenin 8. Maddesinde düzenlenen “tarafların hak ve yükümlülüklerine uymaması diğer tarafa işbu sözleşmeyi haklı edenlerle tek taraflı feshetme hakkını doğurur” hükmü uyarınca, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan fazlaya ilişkim tüm talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla, tek taraflı olarak feshedildiğini.." iddia etmek suretiyle marka kullanım hakkına ilişkin sözleşmeyi feshetmiştir. Davalı şirket tarafından iddia olunan hususların tümü gerçek dışı ve hakkaniyete aykırı olmasına karşın müvekkil şirket tarafından kendisine yapılan bildirim ile markanın kullanımı sona erdirilmiştir. Bu doğrultuda, davalı şirketin haksız ve hukuka aykırı şekilde 18.01.2021 tarihli Marka Lisans Kiralama Sözleşmesini feshetmesi ile müvekkil şirketin marka üzerindeki kullanım yetkisi sona ermiş, sözleşmenin feshi ile birlikte maddi zarara uğramış ve ayrıca davalının haksız iddiaları sebebi ile ticari itibarı zedelenmiştir. Açıklanan nedenlerin varlığında, Sayın Mahkemeniz nezdinde müvekkilin zararlarının tazminine yönelik olarak işbu davanın ikame edilmesi zorunluluğu hasıl olmuştur. Öncelikle ve önemle belirtmek gerekir ki, davacı müvekkil şirket akdetmiş olduğu 18.01.2021 tarihli marka kullanım hakkı sözleşmesine istinaden usulüne uygun şekilde kullanmıştır. Bu doğrultuda, sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getiren müvekkil, sözleşme doğrultusunda kendisine yüklenen tüm yükümlülüklere de riayet etmektedir. Ancak, davacı yan olumsuz geri dönüşler alındığı, mevzuat yükümlülüklerinin yerine getirilmediği iddiasında bulunmuş ise de bu durum gerçek dışıdır. Zira, müvekkil şirket tarafından 1 yılı aşkın süredir kullanılan marka hakkında mevzuata aykırı kullanım sebebi ile herhangi bir bildirim yapılmamış, marka değerinin azalmasına sebebiyet verilmemiştir. Bunun dışında birtakım olumsuz geri bildirimler her türlü şirket hakkında verilebileceği gibi özellikle----------- gibi bir alanda faaliyet gösteren şirketler hakkında verilmesi de oldukça olağan bir durum olup müvekkil şirket hakkında yapılan geri bildirimler haklı feshe sebebiyet verebilecek nitelikte değildir. Nitekim, davalı şirket tarafından da marka kullanım hakkının aykırı kullanıldığına dair herhangi bir bildirimde bulunulmamış, bu doğrultuda müvekkil şirket yetkililerine ne bir ihtarname keşide edilmiş ne de herhangi bir yazılı bildirimde bulunulmuştur. Hal böyle iken, davalı yan tarafından herhangi bir somut dayanak gösterilmeksizin tamamen soyut beyanlarda bulunulmak suretiyle sözleşme feshi gerçekleştirilmiştir. Hal böyle iken, davalı şirketin hiçbir hukuki ve somut dayanağı bulunmaksızın sözleşme feshi gerçekleştirmesi neticesinde hem müvekkil şirket elde etmekte olduğu gelirden yoksun kalmış hem de marka kullanım hakkı devam ediyor olsaydı elde edeceği ticari ilişkilerden mahrum kalmıştır. Ayrıca davalının haksız feshi sebebi ile şirket itibari zedelenmiş, şirket itibar kaybına uğramıştır. Zira, ortada haklı feshi oluşturacak nitelikte herhangi bir somut sebep veyahut delil teşkil edebilecek husus bulunmamakla birlikte, ayrıca davalı şirket bakımından da dava konusu sözleşmenin devamını çekilmez hale getirecek nitelikte objektif bir sebep de bulunmamaktadır. Yukarıda açıklanan nedenlerin varlığında; öncelikle davalı şirket tarafından dava konusu sözleşmenin herhangi bir haklı sebep bulunmaksızın haksız ve hukuka aykırı şekilde feshedildiğinin tespitini; davalı şirketin marka lisans kiralama sözleşmesini haksız feshi sebebi ile uğramış olduğu maddi zararların tazmini için ileride bilirkişi marifetiyle tespit edilecek tutar doğrultusunda ıslah edilmek üzere şimdilik 1.000,00-TL (HMK M.107 gereğince belirsiz alacak davası) maddi tazminatın davalı şirketten alınarak davacı müvekkile verilmesine; müvekkilin uğramış olduğu itibar kaybı sebebi ile ileride bilirkişi marifetiyle tespit edilecek tutar doğrultusunda ıslah edilmek üzere şimdilik 10.00,00-TL (HMK M.107 gereğince belirsiz alacak davası) manevi tazminatın davalıdan alınarak müvekkil şirkete verilmesini talep etmekteyiz. Yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve Sayın Mahkemeniz tarafından re'sen nazara alınacak sebeplerle; Haklı davamızın KABULÜ ile, Dava konusu marka lisans kiralama sözleşmesinin haksız ve hukuka aykırı şekilde feshedildiğinin tespitine, Müvekkil şirketin uğramış olduğu maddi zararların tazmini için ileride bilirkişi marifetiyle tespit edilecek tutar doğrultusunda ıslah edilmek üzere şimdilik 10.000,00-TL (HMK M.107 gereğince belirsiz alacak davası) maddi tazminatın davalı şirketten alınarak davacı müvekkile verilmesine, Müvekkil şirketin uğramış olduğu itibar kaybı sebebi ile ileride bilirkişi marifetiyle tespit edilecek tutar doğrultusunda ıslah edilmek üzere şimdilik 10.000,00-TL (HMK M.107 gereğince belirsiz alacak davası) maddi tazminatın davalı şirketten alınarak davacı müvekkile verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket -------- yıllardır faaliyet göstermekte olan bir şirkettir. Sektörde uzun yıllardır faaliyet gösteren müvekkil şirket bu doğrultuda davacı şirket ile de ticari faaliyette bulunmuştur. Müvekkil şirket ile davacı şirket arasında akdedilmiş olan sözleşme ile müvekkil şirket ---- tescil edilmiş bulunan ----Tescil İşlem Numaralı-----uyarınca davacı şirket tarafından kiralayan sıfatı ile kullanılmıştır. --------- Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme ile davalı müvekkil şirket adına tescil edilmiş olan marka lisansının kullanım davacı şirkete devretme yükümlülüğü altına girerken, davacı şirket ise bu doğrultuda bedel ödeme borcu altına girmiştir. Bu doğrultuda taraflar arasında 18.01.2021 tarihli sözleşmeye istinaden müvekkil şirket tarafından gerekli olan tüm edimler tam ve eksiksiz şekilde yerine getirilmekteyken, tarafınızca sözleşmeye aykırılıklar gerçekleştirildiği hususu tespite konu edilmiş olup bu doğrultuda sözleşmenin feshine yönelik bildirimde bulunulmuştur. Akdedilmiş olan 18.01.2021 tarihli sözleşmenin Kiralayanın Hak ve Yükümlülükleri başlıklı 4.maddesi uyarınca; kiralananın işbu sözleşmeden doğan haklarını üçüncü kişilere devir ve temlik edemeyeceği ve markanın değer kaybetmesine yol açacak herhangi bir işlemde bulunmayacağı kararlaştırılmıştır. Buna göre, kiralayanın ilgili maddeye aykırı davranışı halinde müvekkil şirketin fesih hakkı doğabilmektedir. Bu doğrultuda, müvekkil şirket yetkililerince davacı şirketin gerçekleştirmiş olduğu iş ve işlemler ile ilgili olarak olumsuz geri dönüşler aldığı, düşük hizmet kalitesi ile işin niteliği gereği karşılanması gereken mevzuat hükümlerinin yerine getirmediği tespite konu edilmiştir. Bu doğrultuda, müvekkil şirket adına keşide edilen ---------- Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile ilgili hususlar davacı şirkete bildirilmiş olup marka itibarını zedelediği gerekçesiyle sözleşme tek taraflı olarak ve haklı sebeple feshedilmiştir. Müvekkil şirket sektörde itibarı olan ve iş ve işlemlerini tam, eksiksiz, usulüne uygun şekilde yerine getirmektedir. Bu doğrultuda Marka Lisans Kiralama Sözleşmesi ile kiralayan sıfatına haiz davacı şirketten aynı özeni göstermesini beklemekte, itibar kaybına sebebiyet verebilecek her türlü önlemi alması gerekmektedir. Davacı şirketin, müvekkil şirket tarafından yapılan her türlü ihtara rağmen bunun aksi yönündeki faaliyetleri kapsamında müvekkil şirketin sözleşme feshi hakkını kullanması kaçınılmazdır. Zira, davacı şirketin faaliyet göstermiş olduğu dönem boyunca pek çok olumsuz geri dönüş alındığı ve hizmet kalitesi konusunda da memnuniyetsiz tutumlar bulunmaktadır. Hal böyle iken, müvekkil şirket tarafından sözleşmenin açık hükmü kullanılmak suretiyle, tek taraflı fesih iradesi kullanılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerin varlığında; davacının haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarını tümden reddettiğimizi beyanla, sözleşme kapsamındaki edimlerini tam, eksiksiz ve gereği gibi yerine getirmeyen davacı şirketin işbu tutumu sebebi ile müvekkil şirket tarafından sözleşmenin tek taraflı fesih iradesi kullanılmış işbu husus keşide edilen ihtarname ile davacı tarafa bildirilmiştir. Hal böyle iken, davacının müvekkil şirketten talep edebileceği herhangi bir hak ve alacağı bulunmamakta olup ikame edilen hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini Sayın Mahkemenizden talep etmekteyiz. Yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve Sayın Mahkemeniz tarafından re'sen nazara alınacak sebeplerle; Haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın tümden reddi ile, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine tahmiline, karar verilmesini saygılarımızla vekaleten arz ve talep ederiz.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Tazminat (Ticari Ünvanın Kullanılmasından Kaynaklanan) istemine ilişkindir.6100 sayılı HMK 114/1. maddesinde dava şartları tek tek düzenlenmiş olup, 114-c bendinde "Mahkemenin görevli olması" dava şartları içinde gösterilmiştir. Dava şartlarının incelenmesi başlığında 115. Maddesinde ise "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." şeklinde düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinde davaya konu uyuşmazlığın Marka lisans kiralama sözleşmesinin haksız fesih edilip edilmediği, haksız fesih var ise maddi ve manevi zarar oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. İddianın ileri sürülüş şekli dikkate alındığında somut olaya ilişkin uyuşmazlıkta Mahkememizin görevsiz olup, 6769 Sayılı SMK 156/1 maddesi gereğince Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla 6100 sayılı HMK madde 114/1-c ve 115. maddesine göre, davanın usulden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından dava şartı yokluğu sebebiyle DAVANIN USÛLDEN REDDİ ile GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Davaya bakmaya -----------Nöbetçi Fıkrı ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin GÖREVLİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
3-Karar kesinleştikten sonra ve istek halinde HMK 20. Maddesi gereğince iki haftalık süre içinde dosyanın görevli--------- Nöbetçi Fıkrı ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde HMK 20 maddesi gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
5-Yargılama giderinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
6-Kararın talep halinde davacı vekiline ve davalı vekiline tebliğe çıkarılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda verilen kararın HMK 345/1. maddesi uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --------- Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2024