İSTANBUL ANADOLU 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/376 Esas
KARAR NO:2024/167
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 31/05/2022
KARAR TARİHİ: 05/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ------ ---bulunan ----- taşımasının müvekkili olan davacı şirket tarafından -----altına alındığını, işbu poliçe ile sigortalanan emtianın ----- nakliyesi işinin ise davalı tarafından üstlenildiğini, aracın ------- varışına müteakip 35 adet camın kırık olduğu olduğunun tespit edildiğini ve hasar ihbarında bulunulduğunu, davaya konu hasar neticesinde ----numaralı hasar dosyasında 533,79 Euro emtia bedeli tazminat miktarı olarak belirlendiğini, davacı şirketin sigortalısı olan ----- Euro ödediğini, hasarın boşaltım adresi olan-------kırık tutanağı ile kayıt altına alındığını ve hasar bildiriminin de yapıldığını, bu çerçevede davalı firmanın söz konusu hasar bedelinden sorumlu olduğunu, davaya konu hasar neticesinde 533,79 EURO tazminatın 20/04/2021 tarihinde sigorta ettirene ödenmiş olması nedeniyle davacının sigorta ettirenin haklarına yasal ve akdi halef olduğunu, rücuen tahsil için ----- dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak itiraz edilmesi nedeni ile takibi durduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davalının ----- yaptığı haksız itirazın iptaline,Asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin haksız olduğunu, göndericinin------ olduğunu, --------- emtianın müvekkili olan davalıca maliki olduğu ------ teslim edilmek üzere taşıyıcı sıfatıyla teslim alındığını,taşımanın nakliyecisinin ise------- şirketi olduğunu, CMR uluslararası karayolu taşımacılığında koşulları standardize ederek taşıyıcının sorumluluklarını belirleyen bir sözleşme olup, işbu sözleşmeye -----taraf olduğunu, olaya CMR hükümleri uygulanacağını, kesinlikle hasarı, zararı ve davalının sorumluluğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte ------tarafından tutulan------ tarihli kırık tutanağında kırılma nedeninin ---------şeklinde belirtildiğini, yükleme ve istiflemenin davalı tarafından yapılmadığını, davalı tarafından düzenlenen uluslararası nakliye senedinde de işbu husus "yükleme ve istiflemede oluşacak hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamaz." ibaresine yer verilmek suretiyle ayrıca belirtildiğini, 12.12.2020 tarihli kırık tutanağında belirtildiği üzere cam emtianın hasarlanmasının sebebi malın kötü/hatalı ambalajlanmış olması olduğunu, hasarın bir kaza sebebiyle veya sonucunda oluşmadığının davacının da kabulünde olduğunu, kesinlikle hasarı, zararı ve davalının sorumluluğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için böyle bir hasarın ve zararın olduğu varsayılsa dahi işbu hasar/zarardan nakliyeci ----- şirketinin sorumlu olduğunu, davanın ------ şirketine ihbarını talep ettiklerini, davacının inceleme sonucu 533,79 EURO hasar tazminatının tespit edildiğini ve 20.04.2021 tarihinde işbu tutarın sigortalıya ödendiğini iddia etmişse de, işbu tutarın sigortalısına ödendiğine dair hiçbir belge ve kayıt sunmadığını, halefiyet ve rücu şartlarının gerçekleşmediğini, kesinlikle hasarı ve zararı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacıya herhangi bir bildirim de yapılmadığını, alacağın faizine ve faiz başlangıcına itiraz ettiklerini savunarak Davanın nakliyeci ----- şirketine ihbar olunmasına ve davaya dahiline, Davacının haksız davasının reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava;İtirazın iptali istemine ilişkindir-------- dosyası ---- sisteminden celp edilmiştir.Poliçe ile Hasar dosyası celp edilmiştir.Mahkememizin ön inceleme duruşması ara kararı ile dosyanın uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere 1 taşıma alanında uzman, 1 taşınan emtia özellikleri dikkate alınarak alanında uzman ve 1 sigorta alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler --------- tarafından tanzim edilen 18/11/2022 tarihli raporda özetle davacı sigorta şirketinin somut olaya bağlı olarak davalı taşıyıcıdan rücuen talep edebileceği tazminat alacağının bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarının olumlu olumsuz karşılanması bakımından dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, tanzim edilen 12/04/2023 tarihli ek raporda özetle;''...“davacı sigorta şirketinin somut olaya bağlı olarak davalı taşıyıcıdan rücuen talep edebileceği tazminat alacağının bulunmadığı yönündeki görüşleri tümüyle muhafaza ettikleri, kök rapora vaki itirazlar ve beyanlar içerisinde daha önce açıklanan görüşte değişikliğe gidilmesini gerekli kılacak herhangi bir hususun bulunmadığı...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen ek rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememiz dosyası ek rapor tanzim edilmek üzere yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve tanzim edilen 20/10/2023 tarihli 2. Ek raporda özetle;''... Davacı sigorta şirketinin somut olaya bağlı olarak davalı taşıyıcıdan rücuen talep edebileceği tazminat alacağının bulunmadığı görüşünü tümüyle muhafaza ettikleri, kök ile ek rapora vaki itiraz ve beyanlar içerisinde daha önce açıklanan görüşde değişikliğe gidilmesini gerekli kılacak denetime elverişli herhangi bir hususun bulunmadığını, Dava konusu cam türü komple kamyon hamulesi yükün (gönderen konumundaki) üretici tarafından yapılan mutat ambalajdaki kifayetsizliği veya sevk aracına yükleme ve istifleme işlemlerinin güzergâha uygun olmadığını, sabitlemenin yetersiz kalabileceğini, taşıyıcı adına “araç sürücüsünün yüklemeye nezaret (yükün ve ambalajının görünür durumunu kontrol) görevi esnasında kendi bilgisiyle” fark edebilmesi; “göndereni/cam türü yükü araca istifleyip, sabitleyeni uyarması, netice alamaması durumunda da taşıma belgesine meşruhat koyması” icap ettiği halde gerekli uyarıları yapmamasının derdest davada tartışılan (ve 22.224 kiloluk “komple kamyon hamulesi” yükün 2.430,75 kiloluk kısmının istiflendiği cam sehpasının dönmesi sonucunda 252.72 m?'lik 35 adet 4 mm.'lik cam plakanın kırılmasına bağlı olan yükün taşıyıcıya teslim edildiği yerdeki “navlun dâhil bedelini temsil eden” üreticinin fatura birim fiyatı ile) toplam 252,70 x 2,37 = 598,90 Euro'luk hasara etkisi olduğu yönünde Yüce Mahkeme nezdinde kanaat oluşması halinde ise; “kusurun ağırlıklı bölümünün gönderenin/yükleyenin üzerinde bırakılacak şekilde taşıyıcının somut olayda yüklemeye nezaret görevini ihlalden/ihmalden kaynaklanan” müterafik kusur oranının azami “%30 olarak” belirlenebileceği, Bu durumda da davacı tarafın derdest davanın dayandığı icra takibine (düzenlediği “poliçede kararlaştırılan şartlara göre” sigortalısına ödeyip, 533,79 Euro üzerinden) konu ettiği asıl alacağının tamamını olmasa bile en fazla (davalı taşıyıcı sigorta sözleşmesinin tarafı olmadığından; davacının sigortalısına düzenlediği poliçede öngörülen şartlara göre tenzili muafiyetli olarak ödediği 533,79 Euro'nun değil; halefiyet ilkesi uyarınca selefi konumundaki sigortalısının somut olaya bağlı zarar için davalıdan “müterafik kusuru nispetinde” doğrudan talep edebileceği 598,90 Euro'nun “%30'unu” davalı taraftan 598,90 x 0,30=179,67 Euro olarak” rücuen talep edebileceğini (aşan kısmını selefi davalıdan talep edemeyeceğinden halefi olarak davacının da talep edemeyeceğini ve davacının alacağına miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere davanın dayandığı takip tarihinden itibaren (CMR Md.27 uyarınca) %5 oranında maktu döviz faizi de işletilebileceği...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen 2. Ek rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince 2. Ek rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi dosyaya sunulmuştur.İcra dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından davalı aleyhine 533,79-EURO asıl alacak, 27,82-EURO işlemiş faiz olmak üzere toplam 561,61-EURO üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından itiraz edilerek durdurulduğu, huzurdaki davanın 561,61-EURO asıl alacak üzerinden harçlandırılmak suretiyle açıldığı anlaşılmıştır.İddia, savunma, celp edilen belgeler, alınan bilirkişi heyet rapor ve ek raporları ile tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden; Davacı tarafından karayolu yurtdışı taşıma sırasında meydana gelen hasarın taşıyıcıdan rücuen tahsili isteminin konu edildiği icra takibine vaki davalı itirazının iptali istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, davalının borca itirazı ile takibin durduğu, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Dosyada mübrez poliçeden; Dava dışı ------ başlangıç ve ---- bitiş tarihli ------- sigortalı olduğu, poliçede araç başı teminat bedelinin 5.000.000 Euro olarak belirlendiği ve 250,00-Euro'yu aşan hasarlarda 125,00-Euro tenzili muafiyet uygulanacağının düzenlendiği görülmüştür.Dosyada mübrez 08/12/2020 tarihli CMR belgesi ve faturadan; Hasara konu emtianın göndereninin dava dışı sigortalı ------ alıcısının dava dışı ----- ünvanlı şirketin ----adresine teslim edileceği, davalı şirketin fiili taşıyıcı olduğu, taşımanın ---- plakalı araçla icra edildiği, CMR belgesinde "Yükleme/istiflemeden oluşacak hasarlardan nakliyeci sorumlu tutulamaz" şerhinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.Dosyada mübrez ----- plakalı araçtaki 35 adet camın kırılma nedeninin; “cam sehpasının dönmesi sonucu camlar kırılmıştır” şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır. Davacı şirket sigortalısı -----şirketine ait cam türü emtianın ----- tarihinde gerçekleşen karayolu ile taşıma işinde akdi/üst taşıyıcısının dava dışı ------ olduğu, üst taşıyıcı ile davalı şirket arasında 07/12/2020 tarihli nakliye anlaşması yapıldığı ve 450,00-Euro navlun ücreti karşılığında davalı tarafından fiili taşıma işinin üstlenildiği anlaşılmıştır.Dosyada mübrez-----adına tanzim edildiği ve taşımaya konu emtianın --- teslim şekliyle satışının yapıldığı anlaşılmıştır.Dosyada mübrez ekspertiz raporu ve dekont ile; Davacı sigortacının dava dışı sigortalısına 125,00-Euro maktu muafiyet bedeli tenzil etmek suretiyle (658,79-Euro Hasar Bedeli - 125,00-Euro = 533.79-Euro) hasar bedelini 20/04/2021 tarihinde sigortalının banka hesabına ödediği anlaşılmıştır.Tüm bunlardan; Davacı şirket sigortalısına ait cam türü emtianın -------- karayolu ile taşınması işinin fiilen davalı tarafından gerçekleştirildiği, sunulu deliller kapsamında davalı tarafından emtianın hasarsız şekilde teslim alındığı ve fakat 12/12/2020 tarihli Kırık Tutanağından araçta yüklü 35 adet camın kırılmak suretiyle hasara uğradığının ve tutanakta kırık nedeninin “cam sehpasının dönmesi sonucu camlar kırılmıştır” şeklinde belirtildiği, Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi heyet raporu ile emtianın hasara uğrama nedeninin "dıştan muntazan görünümlü komple kamyon hamulesi yükün özelliğine uygun şekilde araç kasasınsa sabitlenmemiş olmasının sebep olduğunun" anlaşıldığı, emtianın ----- teslim şekliyle satıma konu edildiği, -------- teslim şekli itibariyle dava dışı sigortalı satıcının masrafları kendisine ait olmak üzere malların teslim yerine kadar taşınması için taşıma sözleşmesi yaptığı ve teslime kadarki tüm masraf ve hasarları üstlendiği, CMR belgesinde her ne kadar "Yükleme/istiflemeden oluşacak hasarlardan nakliyeci sorumlu tutulamaz" şerhi bulunmakta ise de gönderen ve taşıyan arasındaki taşıma sözleşmesi bakımından CMR Konvansiyonunda sözleşme serbestisi getirilmediği ve taşıyıcının sorumluluğunu hafifleten sözleşme koşullarının CMR 41. Madde karşısında gönderen ile taşıyan arasındaki hukuki ilişki bakımında geçersiz olduğu, fiili taşıyıcı davalının emtianın sevkiat sırasında yol, güzergah koşullarını değerlendirerek ambajlama ve istifleme aşamasında gözetim yükümlülüğü bulunduğu, emtianın emniyetle taşınmasını sağlanmak üzere taşıyıcının basitli bir tacir olarak gereken her türlü önlemi alması, hatalı ambajlama, istifleme ve yüklemeye karşı çıkması ve uyarması gerektiği, dosya kapsamında davalı taşıyıcı lehine bu yönde delil bulunmadığından davalının yüke nezaret görevi kapsamında TBK 52. Madde gereği %30 müterafik kusurlu olarak kabul edilmesi gerektiği, sunulu bilirkişi heyeti ek raporuna müterafik kusur tespitine yönelik kısm yönünden Mahkememizce itibar edildiği, davaya konu hasarın Bulgaristan~Türkiye arasında karayolu ile icra edilen taşıma sırasında vuku bulduğu anlaşılmakla CMR Konvansiyonu 23/1. Madde kapsamında davalının üst limit sorumluluğunun hasara uğrayan emtianın brüt ağırlığının kilogramı başına 8.33 hesap birimini (SDR`yi) aşamayacağı, dava konusu cam türünün toplam 22.224 kg olduğu ve 2.430,75 kiloluk hasarlı 35 adedi için (2.430,75 kg. x 8,33 SDR= 20.248,15 SDR) olduğu, davalı yönünden hesaplanan üst sınır sorumluluk limitinin davacı tarafından talep edilen miktardan yüksek olduğu, (karar tarihi itibariyle 1 SDR = 41.9399-TL olup, 20.248,15 SDR X 41.9399 = 849.187.162,85-TL ve 1 Euro (efektif satış kuru) = 34.3359-TL olmakla davalı taşıyıcının karar tarihi itibariyle üst sınır sorumluluğu 849.187.162,85-TL/ 34.3359 =24.732,40-Euro'dur.) , bu kapsamda davacı sigorta şirketinin sigortalısına halefiyet kapsamında ancak davalının müterafik kusuruna karşılık gelen hasar bedeli nispetinde rücu talebinde bulunabileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 179,67-EURO asıl alacak üzerinden icra takibinin devamına, davalının temerrüdüne ilişkin dosya kapsamında somut delil bulunmadığından CMR 27. maddesi dikkate alınarak asıl alacağa takip tarihinden itibaren yılda %5 üzerinden hesap edilecek faiz işletilmesine ve alacağın likid olmadığı anlaşılmakla icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE-KISMEN REDDİNE,
2-)Davalının ------ sayılı takibe yaptığı itirazın KISMEN İPTALİ İLE takibin 179,67-EURO asıl alacak üzerinden DEVAMINA,
-Asıl alacağa CMR 27.maddesi dikkate alınarak takip tarihinden itibaren yılda %5 üzerinden hesap edilecek faiz işletilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-)Yasal koşullar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-)Karar ve ilâm harcı olan 427,60-TL harçtan peşin alınan 1.448,95-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.021,35‬-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacıya iadesine,
5)Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-)Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla dava tarihindeki efektif satışı kuru karşılığından tespit edilen değer üzerinden (179,67-Euro X 17.6283=3.167,27-TL) hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümleri madde 13/1 ve A.A.Ü.T. Dikkate alınarak 3.167,27-TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-)Davanın red edilen miktarı yönünden; Davalı vekille temsil olunmakla dava tarihindeki efektif satışı kuru karşılığından tespit edilen değer üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. Dikkate alınarak 6.750,58-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-)Davacı tarafça yatırılan 198,19-TL harç ve 8.250,00-TL, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 8448,19-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak; toplam 3.886,16-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK.m.341/2 uyarınca miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı. 05/03/2024