İSTANBUL ANADOLU 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/603
KARAR NO : 2024/68

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/09/2021
KARAR TARİHİ : 25/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;-----İş Mahkemesi Kararında da sabit olduğu üzere sayaç okuma ve faturalama işi kapsamında sözleşme yapılan davalılar tarafından çalıştırılan işçilerin alacakları İş Kanunu 2. Maddesi gereği müvekkilim idare davalılar ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulmuş ve iş mahkemesi tarafından karara bağlanan alacaklar müvekkilim idareden haciz yoluyla tahsil edilmiştir. İş mahkemesi kararında da sabit olduğu üzere davalı şirketlerin adreslerinin ve şirket kurucularının ve yöneticilerinin adreslerinin aynı olması nedeni ile davalı
şirketler arasında organik bağ olduğundan müvekkilim idare alacağının tahsili için her iki şirkete karşı dava açılmıştır. Davalı şirketler çalışanı tarafından -----İş Mahkemesinin ------ sayılı dosyası ile açılan işçi alacakları nedeniyle tazminat davasının yapılan yargılaması neticesinde------sayılı ilam ile işçi alacaklarının faizi ile birlikte hem müvekkilim ----- Genel Müdürlüğü, hem de davalı şirketlerden müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Yerel Mahkeme kararı Yargıtay ------ sayılı ilamı ile derecâttan geçerek kesinleşmiştir. Yerel mahkeme kararı karşı
tarafça -----İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyası ile icraya konulmuş ve
-----su abonesi olan üçüncü kişi (-----) ----- olan alacaklarına İİK. 89/1. Maddesi uyarınca haciz uygulanarak toplam 106.071,99 TL adı geçen şirket tarafından su borcuna mahsuben icra dosyasına ödenmiştir. İş davalarında davacı
işçiler tarafından açılan davalarda davacılar, davalı şirketlerin işçisi olduğundan işçi alacaklarından asıl sorumluluk davalı ile müvekkilim idare arasında düzenlenen sözleşme hükümleri (Sözleşmenin 4. İş mahkemesi dosyasından celbedilmesi talep olunur) uyarınca müteahhit firmanın çalıştırmış olduğu işçilerin özlük haklarından davalı müteahhit şirketler sorumludur. Çünkü, Müvekkilim idarenin işçi alacaklarından sorumlu tutulması İş Kanunu 2. Maddesi uyarınca asıl işveren konumunda bulunması nedeniyledir. Bu nedenle müvekkil İdare
tarafından yapılan ödemenin borçlar kanunu 167. ve 168. Madde uyarınca alacaklının haklarına halefiyet gereği rücuen tazmini ile ödenen miktarların cebri icra yoluyla tahsil tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etme zarureti hasıl olmuştur. Davamızın kabulü ile 106.071,99-TL’nin davalılardan rucuen tazmini ve icra tahsil tarihten itibaren başlamak kaydıyla işleyecek avans faizi, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.
Davalı ------ Tasfiye Memuru tarafından verilen 6.5.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle;”----- sorumluluğu %50, diğer davalıların sorumluluğu %50 olup, bu miktarlar için ayrı ayrı hesaplama yapılması gerekmektedir. Kıdem tazminatı sözleşmelerde ve şartnamede yoktur. Asıl ücret dışındaki işçi alacaklarının %50’nin asıl işveren olan------ Genel Müdürlüğüne, kalan %50’sinin alt yüklenicilerde ve işçinin bu firmalarda çalıştığı dönem ve ücretle sınırlı olmak üzere alt
yüklenicilerin sorumluluğunda olduğuna, ------ödediği 106.9071.99 TL.nın yarısı olan
53.035.99 TL.nın diğer alt yüklenici ile birlikte şirketimizden talep edilebileceğine ve bunun alt yüklenicilerin işçiyi çalıştırdığı süreye göre hesaplanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin taraflara sorumluluk oranlarında tahmiline karar verilmesi.” talebinde bulunulmuştur.Diğer davalı ------tarafından cevap verilmemiştir.
Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Davacı vekilinin celse arasındaki beyanlarında----- ATM ----- Esas sayılı dosyasında davalı ------ hakkında ihya davası açtıklarını, bu hususta beyanda bulunduğu görüldü.Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunda;
1) Dava dosyasına sunulan belgelere göre, davacı ile davalı ------arasında 1.7.2000 tarihli 3 yıl süreli Sözleşme ve 4.11.2004 tarihli 3 yıl süreli Hizmet Alım Tip Sözleşmesinin imzalandığı ve şartnamelerin düzenlendiği,
Davacı ile diğer davalı ------arasında 3.7.2008 tarihli 90 gün süreli, 4.11.2008 tarihli 240 gün süreli ve 14.9.2009 tarihli 150 gün süreli ve Hizmet Alım Tip Sözleşmelerinin imzalandığı ve şartnamelerin düzenlendiği, Yukarıdaki sözleşmelere istinaden davacının su abonelerine davalıların su sayaç
okuma, değiştirme, faturalandırma, açma kapama ve teknik şartnamede belirtilen diğer hizmetleri verdiği, davacının asıl işveren, davalıların ise davacının yüklenicisi-taşeronu olduğu,dava dosyasında bulunan Hizmet İşleri Şartnamelerinin 6.Bölümlerine göre yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin özlük haklarından sorumlu olduğunun anlaşıldığı,
2)Davalıların çalışanı olduğu anlaşılan dava dışı------huzurda görülmekte
olan davada davacı olan ------- asıl işveren, diğer davalıların alt işveren olarak işyerinde 1.5.1995-1.1.2009 tarihleri arasında çalığını, iş akdinin alt işveren olan davalı ------tarafından haksız biçimde sona erdirildiğini, işçilik haklarının verilmediğini, davalılar arasında organik bağın bulunduğunu,------ asıl işveren, diğer davalıların alt işveren olarak sorumlu olduğunu, belirterek huzurda görülmekte olan davada davacı olan ----- ile davalılar aleyhine 11.3.2015 tarihinde -----İş Mahkemesinin ------ esas sayılı dosyası ile alacak davası açtığı,------.İş Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda verilen 21.6.2016 tarihli kararda özetle ; ” Davacı ------ 1.5.1995-1.1.2009 arasında davalı işverenler (Huzurda görülen davada davalı ---- nezdinde çalıştığı, iş akdinin
tazminata hak kazanılamayacak şekilde sona erdiğinin işveren tarafından ispatlanamadığı,davalıların (Huzurda görülen davada davacı ----- davalı---- ve------aralarında hizmet alım sözleşmesi yaptıkları, davacının alacaklarından davalıların (Huzurda görülen davada davacı ------, davalı -----) birlikte sorumlu oldukları, 30.652.92 TL. kıdem tazminatının, 4.048.57 TL. ihbar tazminatının, 4.164.18 TL vekalet ücreti ile 1.254.77 TL yargılama giderinin davalılardan (Huzurda görülen davada davacı -----, davalı----- müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.” Dendiği, ilgili Mahkeme kararının 24.11.2020 tarihinde Yargıtay tarafından onandığı ve kesinleştiği,
3)Davalıların çalışanı dava dışı ------ vekilinin İş Mahkemesinin yukarıdaki
ilamını dayanak yaparak 9.8.2016 tarihinde -----.İcra Dairesinin ----- esas sayılı dosyası ile huzurda görülmekte olan davada davacı olan ------ ile davalılar hakkında haciz yoluyla icra takibi başlattığı, İlgili icra dairesi tarafından 31.8.2016 tarihi itibariyle yapılan icra dosyası kapak hesabında borcun harç, masraf, faiz ve vekalet ücreti ile birlikte toplam 106.071.99 TL.na baliğ olduğunun hesaplandığı,
Dava dışı -----tarafından davacı ----- su abonesi olan ve davacı ----- su
fatura borcu bulunan dava dışı ----- İşletmelerine------.İcra Dairesinin ------- esas sayılı dosyasından 106.071.99 TL tutarında haciz ihbarnamesinin gönderildiği ve davacı ----- su abonesi olan ve davacı ----- su fatura borcu bulunan dava dışı ------ tarafından davacı ------- olan su fatura borcuna mahsup edilmek üzere -----.İcra Dairesinin ----- esas sayılı dosyasına 10.10.2016 tarihinde banka kanalıyla 106.071.99 TL tutarında ödeme bulunulduğu,
4) Yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler sonucunda takdiri münhasıran Yüce
Mahkemenize ait olmak üzere; Dava dışı -----isimli kişi davalı yükleniciler ------ çalışanı olduğundan dava dışı -----isimli işçinin 106.071.99 TL tutarına
baliğ olan özlük haklarından ve işçilik alacaklarından davalı yükleniciler ------
sorumlu bulunduklarından ve davalı yükleniciler ------- sorumlu oldukları
106.071.99 TL tutar, işveren-yüklenici ilişkisi kapsamındaki müteselsil sorumluluk nedeniyle davacı asıl işveren olan-----su abonesi olan ve davacı asıl işveren----- su fatura borcu bulunan dava dışı ----- İşletmeleri tarafından -----
olan su fatura borcuna mahsup edilmek üzere -----.İcra Dairesinin ------esas
sayılı dosyasına 10.10.2016 tarihinde 106.071.99 TL olarak ödendiğinden, davacı asıl işveren ----- davalı yükleniciler ------ 24.9.2021 dava tarihi itibariyle rücuen
106.071.99 TL talep edebileceği, bu kapsamda davacı asıl işveren ------ davalı yükleniciler ------- 24.9.2021 dava tarihi itibariyle 106.071.99 TL alacaklı olduğu,106.071.99 TL alacak tutarına ödeme tarihi olan 10.10.2016 tarihinden itibaren avans faizi talebinde bulunulabileceği, davalıların tahsilde tekerrür olmamak üzere 106.071.99 TL tutarındaki borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulundukları," görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir.
Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği görüldü.

DELİLLER
------. İcra Müdürlüğünün ------- Esas sayılı icra dosyası
----- İş Mahkemesi dosya kayıtları,
----- İş Mahkemesi -----esas sayılı dosya kayıtları, (bozma öncesi ------esas)
*Taraf şirketlere ait sözleşme
*Bilirkişi raporu
*Tüm dosya kapsamı

İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Davacı ve davalılar arasında sayaç okuma ve faturalama işi sözleşmesinin yer aldığı, sözleşme uyarınca çalıştırılan işçilerin alacaklarının icra takibi yolu ile davacıdan tahsil edildiğinin iddia olunduğu , tahsil edilen işçi alacaklarının davalıdan rücuen tanziminin mümkün olup olmadığı, davalıların bu alacaktan sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Dava dışı işçinin hak kazandığı işçilik alacaklarının hesaplanması ve işçilik alacaklarından asıl işveren ve alt işverenlerin sorumluluk esaslarının belirlenmesi hususu İş Hukuku kurallarına; rücu ilişkisinde asıl işveren ile alt işverenler arasında sorumluluğun belirlenmesi hususu ise Borçlar Hukuku kurallarına tabidir. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olduğu durumlarda ; asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş kanundan doğan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada 4857 sayılı İş kanunun 2/6 maddesinden kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide yani müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide ise, bu hususta nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olacağı hususunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilmektedirler.6098 sayılı TBK madde 167. De müteselsil sorumlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği açıkça belirtilmiş olup bu husus hem eski hem de yeni yasada aynı şekilde düzenlenmiştir.
Bu doğrultuda dava dışı işçinin işçilik alacakları için davacı idarenin sorumlu tutulması İş kanundan kaynaklanan bir zorunluluktur. Davacı tarafından ödenen kısmın rücu istemine ilişkin işbu davada ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekmektedir.Somut Olayda ; Dava dosyasına sunulan belgelere göre, davacı ile davalı ------ arasında 1.7.2000 tarihli 3 yıl süreli Sözleşme ve 4.11.2004 tarihli 3 yıl süreli Hizmet Alım Tip Sözleşmesinin imzalandığı ve şartnamelerin düzenlendiği, Davacı ile diğer davalı ------arasında 3.7.2008 tarihli 90 gün süreli, 4.11.2008 tarihli 240 gün süreli ve 14.9.2009 tarihli 150 gün süreli ve Hizmet Alım Tip Sözleşmelerinin imzalandığı ve şartnamelerin düzenlendiği, Yukarıdaki sözleşmelere istinaden davacının su abonelerine davalıların su sayaç
okuma, değiştirme, faturalandırma, açma kapama ve teknik şartnamede belirtilen diğer hizmetleri verdiği, davacının asıl işveren, davalıların ise davacının yüklenicisi-taşeronu olduğu,dava dosyasında bulunan Hizmet İşleri Şartnamelerinin 6.Bölümlerine göre yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin özlük haklarından sorumlu olduğunun anlaşıldığı, Davalıların çalışanı olduğu anlaşılan dava dışı------ huzurda görülmekte olan davada davacı olan------asıl işveren, diğer davalıların alt işveren olarak işyerinde 1.5.1995-1.1.2009 tarihleri arasında çalığını, iş akdinin alt işveren olan davalı ------tarafından haksız biçimde sona erdirildiğini, işçilik haklarının verilmediğini, davalılar arasında organik bağın bulunduğunu, ------ asıl işveren, diğer davalıların alt işveren olarak sorumlu olduğunu, belirterek huzurda görülmekte olan davada davacı olan ------- ile davalılar aleyhine 11.3.2015 tarihinde ------.İş Mahkemesinin ------ esas sayılı dosyası ile alacak davası açtığı,
------İş Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda verilen
21.6.2016 tarihli kararda özetle ; ” Davacı ------ 1.5.1995-1.1.2009 arasında davalı
işverenler (Huzurda görülen davada davalı------) nezdinde çalıştığı, iş akdinin
tazminata hak kazanılamayacak şekilde sona erdiğinin işveren tarafından ispatlanamadığı,davalıların (Huzurda görülen davada davacı----- davalı -----aralarında hizmet alım sözleşmesi yaptıkları, davacının alacaklarından davalıların (Huzurda görülen davada davacı -----, davalı------ birlikte sorumlu oldukları, 30.652.92 TL. kıdem tazminatının, 4.048.57 TL. ihbar tazminatının, 4.164.18 TL vekalet ücreti ile 1.254.77 TL yargılama giderinin davalılardan (Huzurda görülen davada davacı ---- davalı -----müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.” Dendiği, ilgili Mahkeme kararının 24.11.2020 tarihinde Yargıtay tarafından onandığı ve kesinleştiği,Davalıların çalışanı dava dışı------ vekilinin İş Mahkemesinin yukarıdaki ilamını dayanak yaparak 9.8.2016 tarihinde -----.İcra Dairesinin ------ esas sayılı dosyası ile huzurda görülmekte olan davada davacı olan----- ile davalılar hakkında haciz yoluyla icra takibi başlattığı, İlgili icra dairesi tarafından 31.8.2016 tarihi itibariyle yapılan icra dosyası kapak hesabında borcun harç, masraf, faiz ve vekalet ücreti ile birlikte toplam 106.071.99 TL.na baliğ olduğunun hesaplandığı, Dava dışı ----- tarafından davacı ----- su abonesi olan ve davacı ----- su fatura borcu bulunan dava dışı ----- İşletmelerine
-----İcra Dairesinin ----- esas sayılı dosyasından 106.071.99 TL tutarında haciz ihbarnamesinin gönderildiği ve davacı----su abonesi olan ve davacı -----su fatura borcu bulunan dava dışı ----- tarafından davacı ----- olan su fatura borcuna mahsup edilmek üzere------.İcra Dairesinin-----esas sayılı dosyasına 10.10.2016 tarihinde banka kanalıyla 106.071.99 TL tutarında ödeme bulunulduğu, Dava dışı -----isimli kişi davalı yükleniciler------ ve ------ çalışanı olduğundan dava dışı ------ isimli işçinin 106.071,99 TL tutarına baliğ olan özlük haklarından ve işçilik alacaklarından davalı yükleniciler ------sorumlu olduklarından ve davalı Yükleniciler ------- sorumlu oldukları 106.071.99 TL tutar, işveren-yüklenici ilişkisi kapsamındaki müteselsil sorumluluk nedeniyle davacı asıl işveren olan ----- su abonesi olan ve davacı asıl işveren------ su fatura borcu bulunan dava dışı ---- İşletmeleri tarafından------
olan su fatura borcuna mahsup edilmek üzere -----.İcra Dairesinin -------esas
sayılı dosyasına 10.10.2016 tarihinde 106.071.99 TL olarak ödendiğinden, davacı asıl işveren ------ davalı yükleniciler------ 24.9.2021 dava tarihi itibariyle rücuen
106.071.99 TL talep edebileceği, bu kapsamda davacı asıl işveren----- davalı yükleniciler ------ 24.9.2021 dava tarihi itibariyle 106.071.99 TL alacaklı olduğu,
106.071.99 TL alacak tutarına ödeme tarihi olan 10.10.2016 tarihinden itibaren avans faizi talebinde bulunulabileceği, davalıların tahsilde tekerrür olmamak üzere 106.071.99 TL tutarındaki borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulundukları kanaatine varılmakla rücu şartları oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
2-106.071,99- TL'nin ödeme tarihi olan 10.10.2016 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 1320-TL arabuluculuk ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-Alınması gerekli 7.245,77-TL harcın dava açılışta peşin olarak yatırılan 1.879,25-TL'den mahsubu ile kalan 5.366,52- TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 2.783,00 TL yargılama gideri ile 1.879,25 TL harç toplam giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900- TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.